ဘဏ္အေၿကာင္းေငြေၿကးအေၿကာင္း

က်ေနာ္ ဘဏ္ေလာက ကေနစြန့္ခြာသြားတာ ၂၀၁၂ ကတည္းကပါ--၂ႏွစ္ေလာက္အတြင္းက်ေနာ္လုပ္ခဲ့တဲ့ဘဏ္အပါအဝင္ တိုးတက္ဖြံျဖိုးမႈမ်ားက တဟုန္ထိုးျဖစ္လာတာေတြ့ရပါတယ္-- ဘဏ္ဆိုတာ အိုင္တီနဲ့က ဒဂၤါးျပားကေခါင္း နဲ့ပန္းလိုပါပဲ--အိုင္တီမပါပဲ ဘဏ္ေတြတိုးတက္ဖြံ့ျဖိုးမႈဆိုတာမျဖစ္ႏိုင္ပါ-- MPU စလုပ္ေတာ့လည္း ျမန္မာျပည္ရဲ့အိုင္တီဘယ္

ေလာက္ခိုင္မာမႈရွိသလဲ ဆိုတဲ့အခ်က္ေပၚမူတည္လိမ့္မယ္လို့တစ္ပည့္ေတြကိုေျပာခဲ့ပါတယ္-- ဒါေပမဲ့ အဲဒီအခ်ိန္တုံးက က်ေနာ့ အယူအဆကေတာ့ စလုပ္ထားႏိုင္ရင္ေတာ့အေကာင္းဆုံးပဲ--infrastructure တစ္ခုေထာင္ဖို့ဆိုတာလြယ္တာမွမဟုတ္တာ--Hardware ေတြလက္ထဲေရာက္ေနပေစ --Software ကေတာ့ေရာက္ရားပဲ လို့သေဘာထားခဲ့ပါတယ္ -- MPT ကိုေက်ာ္လို့မွမရတာသူတို့လုပ္ေပးႏိုင္သေလာက္ပဲေပါ့ --ဥပမာေျပာရရင္ ၂၀၁၄ ေမာ္ဒယ္ကားအသစ္ျကီး

ျဖစ္ပါေစ-- ေအာ့တိန္ ၉၀ပဲ ရွိတဲ့ ဓါတ္ဆီပဲထည့္သုံးႏိုင္တယ္ဆိုရင္ကားက အသစ္ျဖစ္ေပမဲ့စြမ္းအားျပည့္သုံးႏိုင္မွာေတာ့မဟုတ္ဘူး

ေလ--အခုလည္း ATM ေတြ POS ေတြ credit card ေတြ နဲ့ျဖစ္ေနေပမဲ့ ဘဏ္တိုင္းျပသာနာေတြအနည္းအမ်ားရွိေနတာပါ--

က်ေနာ္နားမလည္ႏိုင္တာကေတာ့ တိုင္းျပည္မွာ reform process ေတြလုပ္ေနေပမဲ့ စီးပြားေရးမွာ အေရးပါတဲ့ အိုင္တီ ကိုဘာေျကာင့္မ်ားအေရးမပါသလိုျဖစ္ေနရသလဲဆိုတာ နားမလည္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ပါပဲ--ဗဟိုဘဏ္သီးျခားျဖစ္လာခ်ိန္မွာ သူလုပ္ရမဲ့အလုပ္ေတြကလည္းအေတာ္မ်ားသား --က်ေနာ္ ဘဏ္နဲ့ကင္းကြာသြားေပမဲ့ စလုံးက

ဘဏ္ေတြဘာေတြလုပ္ေနသလဲဆိုတာ ေလ့လာပါတယ္-- သူတို့မွာ banking products ေတြမ်ားပါတယ္--profit margin နည္းနည္းေလးေပမဲ့လည္းလုပ္တာပဲ-- မဟုတ္တာလုပ္မိရင္ အေရာ္အစား ကမ်ားတယ္ -- ျမန္မာလိုပဲ MAS ကေစာင့္

ျကည့္ေနတာပါ--ဒီတစ္ေခါက္ျပန္လာေတာ့ ဘဏ္တစ္ခုရဲ႕ Mobile Money Changer ေမာ္ေတာ္ ကားတစ္စီးေတြ့လိုက္ပါတယ္ --money changer ကို mobile လုပ္ခြင့္ျပုလိုက္ျပီလား--အဲလိုလုပ္ခြင့္ျပုရင္လည္း Law or Rules ေတြမျပင္သင့္ဘူးလား? ေနာက္တစ္ခု က Mobile banking ေပၚလာတာကိုေမးခ်င္ပါတယ္-- Financial Institution Law မွာခြင့္ျပုထားျပီလား တယ္လီေနာ တို့ အိုရီေဒါ တို့လည္း mobile ဆက္သြယ္ေရးေတြေကာင္းေအာင္လုပ္ထားႏိုင္ေတာ့ သူတိုကလည္း mobile banking ေျကာ္ျငာ ဝင္ခဲ့ပါတယ္ -mobile banking ကို ဘဏ္တစ္ခုကဲ့သို့ လုပ္ႏိုင္ ျပီလား --လုပ္ႏိုင္ျပီ

ဆိုရင္လည္း transparency ျဖစ္ျဖစ္ ေက်ညာေပးပါလား -- ေရငုံႏွုတ္ပိတ္ေနျပီး ျပသာနာျဖစ္လာေတာ့မွ အေရးယူရရင္မေကာင္ဘူး -- ဗဟိုဘဏ္က ျပားလိုက္ ဘာေတြလုပ္ႏိုင္တယ္-- specific ကိုေတာ့ range တစ္ခုထားျပီးလုပ္ႏိုင္တဲ့ေဘာင္ သတ္မွတ္ေပးထားရင္လည္းျဖစ္ႏိုင္တာပဲ-- time deposit လိုမ်ိုးေပါ့ --ဘဏ္ေလာက က လႊတ္ထားလို့လည္းမရဘူး အျပိုင္အဆိုင္ေတြမဟုတ္လား -- penalty မ်ားမ်ားနဲ့ထိန္းထားဖို့လည္းလိုပါတယ္--အခု

ေတာ့ penalty ေပးတာေတာင္မွိန္သြားျပီလားမသိပါ-- ဘဏ္ေတြက ခရုိနီ ေတြေထာင္ထားတာမ်ားတယ္မဟုတ္လား -- ခရုိနီဘဏ္ေတြကိုထိန္းရခက္ေနျပီလား --စါရင္း ၂ မ်ိုး ၃ မ်ိုး ထားတတ္တဲ့ ျမန္မာစီးပြားေရးေလာကမွာ ႏိုင္ငံတကာစံေတြ ဝင္ေအာင္အေတာ္လုပ္ယူရအုံးမွာပါ-- ျမန္မာစေတာ့အိတ္ခ်ိန္းကေတာ့ လူတိုင္းေမွ်ာ္လင့္ေနျကတာပဲ-- ဘာေတြ လိုေနသလဲဆိုတာေျပာရင္အမ်ားျကီးလိုေနပါတယ္--သင္တန္းေတြဖြင့္ေတာ့လည္း ဟုတ္တိပတ္တိမဟုတ္ပဲ စာအုပ္ေရာင္းတာေလာက္ပဲျဖစ္ေနတယ္လို့သတင္းေတြျကားပါတယ္-- ဟိုတစ္ေနရာ ကတာဝန္ရွိသူကတစ္စုံတစ္ခု ကိုထြက္ေျပာလိုက္-- ေနာက္တစ္ေယာက္ကလည္း ေရွးေခတ္ကျဖစ္ခဲ့တာ ထုတ္ေျပာလိုက္နဲ့ ဒီ အပိုင္းကို စိတ္ဝင္စား

ေနသူေတြကေတာ့ ဟုတ္ႏိုး ဟုတ္ႏိုး နဲ့မ်က္ေစ့သူငယ္ေလးနဲ့ ပဲ နားေထာင္ေနရပါတယ္ --ေငြေျကးအပိုင္းဟာစီးပြားေရးဖြံ႕

ျဖိုးတိုးတက္မွုမွာအေရးပါတယ္လို့ ဆိုေနေပမဲ့ဝိုးတဝါး ျကီးျဖစ္ေနဆဲပဲ လို့ ဆိုလိုက္ပါရေစ ----

ေဒၚလာေစ်းဘာေႀကာင္႔တက္

(၁)အက္ဖ္အီးစီ ရုုတ္သိမ္းလိုုက္ေသာ္လည္းအစိုုးရဌာအခ်ိဳ႔ သည္ အက္ဖ္အီးစီ အစား အေမရိကန္ေဒၚလာ ကိုုေၿပာင္းလဲေတာင္းေနေသာေႀကာင္႔ ၀ယ္လိုုအားအနည္းငယ္ၿဖစ္ေပၚႏိုု္င္ပါသည္--MMK ကိုုဘာေႀကာင္႔မေတာင္းႀကရတာလဲ--

(၂)ၿပည္ပပိုု႔ကုုန္တင္ပိုု႔သူမ်ားသည္ရေငြအားလုုံးႏိုုင္ငံတြင္းသိုု႔ မသြင္းပဲႏိုုင္ငံၿခားဘဏ္မ်ား
တြင္ခ်န္ေလ ႔ရွိေသာေႀကာင္႔ အၿမဲတန္း supply side ဖက္တြင္အားနည္းေနႏိုုင္ပါသည္။သိုု႔ေသာ္ယခင္ကတည္းက ပိုုကုုန္မွရေငြအနည္းငယ္ကိုုႏိုုင္ငံၿခားဘဏ္မ်ားတြင္ခ်န္
ထားေလ႔ရွိေသာေႀကာင္႔ ယေန႔ေဒၚလာေစ်းတက္သည္႔ကိစၥႏွင္႔ပတ္သက္ခ်င္မွ ပတ္သက္ႏိုုင္ပါမည္။

(၃)လႊတ္ေတာ္ဥကၠဌမွာ ေဒၚလာေစ်း ၁၀၀၀ ၿဖစ္သင္႔သည္ဟုုဆိုုထားရာအားလုုံးက ၁၀၀၀ အထိေရာက္ႏိုုင္သည္ဟုုspeculate လုုပ္၍ ၿမန္မာေငြအစားေဒၚလာ ကိုုကိုုင္ထားေသာေႀကာင္႔ ၀ယ္လိုုအားမ်ားေနၿခင္းၿဖစ္ပါသည္။

(၄)ေဒၚလာေစ်းတက္ၿခင္းသည္ကုုန္သြယ္မႈ ႏွင္႔ သက္ဆိုုင္ပါသည္။ သြင္းကုုန္ပစၥည္းအခ်ိဳ႔ ကိုု လိုုင္စင္မလိုုပဲတင္သြင္းခြင္႔ၿပဳထားေသာေႀကာင္႔လြတ္လြတ္လပ္လပ္တင္သြင္းႏိုုင္သည္ရွိရာ process မ်ားၿမန္လာေသာေႀကာင္႔ ေဒၚလာ လိုုအပ္ခ်က္ၿမင္႔တက္လာၿခင္းလည္းၿဖစ္ႏိုု္င္သည္။

(၅) ၿပည္ပပိုုကုုန္တင္ပိုု႔သူမ်ားအေနၿဖင္႔ေဒၚလာေစ်းတက္လာသၿဖင္႔ပိုုမိုုအဆင္ေၿပႏိုုင္သည္
ဟုုေယဘူယ်သုုံးသပ္ႏိုုင္ေသာ္လည္းအိႏၵိယကုုန္သည္မ်ားသည္ ၿမန္မာေငြေစ်းကြက္
အေၿခအေနကိုုပါေလ႔လာေနေသာေႀကာင္႔ ပဲမ်ိဳးစုုံေစ်းႏွဳန္းမ်ားေလ ွ်ာခ်၀ယ္ယူ
ေသာေႀကာင္႔ ၿမန္မာပိုု႔ကုုန္သမားမ်ားလည္းထင္သေလာက္မကိုုက္ႀကပါ။ငါးပုုဇြန္ၿပည္ပပိုု႔ကုုန္သူမ်ားလည္းၿပန္လည္ေခါင္းေထာင္လာရန္ႀကိဳးစားေနဆဲၿဖစ္ပါ
သည္။ေဒၚလာေစ်းတက္လာလ ွ်င္ပိုု႕ုကုုန္သမားမ်ား ပိုုမိုုကိုုက္သည္ဟုုေယဘူဟ်ဆိုုႏိုုင္ေသာ္လည္း
ကုုန္၀ယ္သူမ်ားကၿမန္မာအေၿခအေနကိုုႀကည္႔ၿပီးေစ်းကစားေနႀကေသာေႀကာင္႔ ”အရည္အေသြး” ေကာင္းေအာင္ထုုတ္လုုပ္တင္ပိုု႔မွသာ ေစ်းႏွိမ္မခံရႏိုုင္ပါ။

(၆) သြင္းကုုန္တင္သြင္းသူမ်ားအေနၿဖင္႔ ေဒၚလာသည္ တက္ရိပ္ရွိေနေသာေႀကာင္႔ေနာက္ပစၥည္းတင္သြင္းသည္႔အခါ ေဒၚလာတက္ေစ်းႏွင္႔ မမိေစရန္ေဒၚလာ ကိုု ႀကိဳတင္၀ယ္ထားရေသာေႀကာင္႔ ၀ယ္လိုုအားတက္ၿခင္းၿဖစ္ပါသည္။

(၇) ရင္းႏွီးၿမဳပ္ႏွံမႈအပိုုင္း တြင္ ႏုုိင္ငံၿခားရင္းႏွီးၿမဳပ္ႏွံမႈမ်ားတစ္စတစ္စ၀င္လာရာ ပုုုုဂၢလိက ပိုုင္းမွ စက္ယႏၱရားမ်ား အေၿမာက္အမ်ားတင္သြင္းလာေသာေႀကာင္႔ ေဒၚလာ၀ယ္လိုုအားတက္
လာၿခင္းၿဖစ္ႏိုုင္ပါသည္။ infrastructure development ကိုုထဲထဲ၀င္၀င္လုုပ္ႏိုုင္ရန္ၿဖစ္ဟန္
တူပါသည္။

(၈) ႏိုုင္ငံတကာေငြေစ်းကြက္တြင္ေဒၚလာေစ်းတက္ေနၿခင္း၊ေရႊေစ်းက်ေနၿခင္း၊စသည္႔အေၿခအေနမ်ားေႀကာင္႔အနည္းႏွင္႔အမ်ားရုုိက္ခတ္မႈရွိႏိုုင္ပါသည္။ အေမရိကန္မွ စိတ္၀င္စားမႈပိုုမိုုၿပသလာၿခင္း၊ဂ်ပန္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္လာေရာက္လည္ပတ္ၿခင္း၊စသည္႔ ႏုုိင္ငံေရးပိုုင္းတြင္တိုုးတက္မႈမ်ားရွိလာေသာေႀကာင္႔ ရင္းႏွီးၿမဳပ္ႏွံမႈမွာေနာက္ပိုုင္း
တြင္ယခုုထက္ပိုုမိုုခိုုင္မာသြားႏိုုင္ေသာေႀကာင္႔ ၁၀၀၀ က်ပ္အထိပင္ေရာက္ႏိုုင္ပါသည္။

(၉ ) ဗဟိုုဘဏ္မွာ ေဒၚလာေလလံပစ္ရာတြင္ယခင္က ၁ေဒၚလာတက္ရန္အခ်ိန္
ယူေစာင္႔ရေသာ္လည္း ယခုုအခါ ၄ - ၅ေဒၚလာအထိေန႔စဥ္အတက္ႀကမ္းသၿဖင္႔ ၿပင္ပ ေငြေစ်းကြက္ကလည္း လိုုက္တက္ရပါသည္။ ပုု၈ၢလိကဘဏ္မ်ားမွေဒၚလာတင္ဒါ၀ယ္ယူၿခင္းသည္ အဓိက deposit တက္လိုုၿခင္းေႀကာင္႔ၿဖစ္သည္။ ဘဏ္အသီးသီး မွ depositor မ်ားအေနၿဖင္႔ ေဒၚလာေစ်းကစားႏိုုင္ရန္အေၿခအေန မေပးေသးပါ။ယခုုတစ္ႀကိမ္ မွာ ဗဟိုုဘဏ္သည္ price leader
ၿဖစ္ေနပါသည္၊တစ္ရက္တြင္ ၁၀ ေဒၚလာအထိတက္ဘူးပါသည္။ ဗဟိုုဘဏ္အေနၿဖင္႔ ႏိုင္ငံတကာေငြေစ်းကြက္၊ေရႊေစ်းကြက္တိုု႔ကိုုသုုံးသပ္ၿပီးၿပည္တြင္းေဒၚလာေစ်းကြက္
ကိုုေစ်းကစားႀကည္႔ဟန္တူပါသည္။သိုု႔ေသာ္သူ၏ transparency မၿဖစ္မႈ၊ ေငြေႀကးကိစၥမ်ားကိုုက်ယ္က်ယ္ၿပန္႔ၿပန္႔ သတင္းၿဖန္႔ ရန္ အားနည္းေနမႈ တိုု႔ေႀကာင္႔ ေစ်းကြက္အေပၚကစားႏုုိင္ေလာက္ေအာင္လႊမ္းမိးုႏုုိင္မႈအပိုုင္းမွာအားနည္းပါသည္။ အစိုုးရ ကဘာၿဖစ္ခ်င္ပါသလဲ၊ ေစ်းကြက္သေဘာအရပဲၿဖစ္ခ်င္တာလား၊ ေဒၚလာေစ်းတက္လာရင္ ဘာေႀကာင္႔ ယခင္ ကလိုု panic ၿဖစ္ေနႀကပါသလဲ၊ market force supply and demandကိုုလက္မခံလိုုတာလား၊ေဒၚလာေစ်းအတက္အက်ေႀကာင္႔လက္ရွိ ကုုန္ေစ်းႏွုုန္းအေပၚအနည္းႏွင္႔အမ်ား ထိခိုုက္မႈရွိပါသလား? ဒါေတြကိုုပညာရွင္ေတြသုုံးသပ္ရမယ္--လက္ေတြ႔နဲ႔ကိုုက္တဲ႔ေဆာင္ရြက္မႈေတြလိုုတယ္--သီအိုုရီအတိုုင္းၿဖစ္မလာတဲ႔ေလာကႀကီးမွာ-----