ၿမန္မာအစိုုးရႀကိဳက္တဲ႔စင္ကာပူ၊ ၿမန္မာFDI Law မူႀကမ္း၊ ၿမန္မာ SME နဲ႔ ခရုုိနီ၊ ႏိုင္ငံတကာ MNC မ်ားကိုုေရာစပ္ေမႊေနာက္ႀကည္႔ ၿခင္း

                       

SME ေတြဟာ MNC ေတြကိုုၿဖည္႔ဆည္းေပးရတဲ႔ေနရာမွာရွိတာပါ၊ MNC မထုုတ္ခ်င္တဲ႔ပစၥည္းကိုု    SME ေတြကပဲထုုတ္လုုပ္ႀကရတာပါ။ MNC ေတြလာခ်င္ေအာင္ ၿမန္မာ FDI law ကိုုၿပင္ဆင္

ဖိုု႔အခုုလႊတ္ေတာ္မွာေဆြးေႏြးေနႀကတယ္။ အႀကံေပးဆရာဦးၿမင္႔က MNC ေတြကိုုမန္ခ်က္စတာ

ေဘာ္လုုံးသင္းနဲ႔ ၿမန္မာမိန္းခေလးအသင္းေဘာ္လုုံးကန္သလိုုမ်ိဳးၿဖစ္ေနလိမ္႔မယ္လိုု႔ႏွိဳင္းယွဥ္တင္

စားေၿပာခဲ႔တယ္။သိုု႔ေသာ္မလာႏိုုင္ေအာင္လုုပ္ထားရင္လည္းၿပည္တြင္း ကခရုုိနီေတြစားသြား

လိမ္႔မယ္၊ ၿပည္သူေတြကေတာ႔ဘာမွမသိဘူး၊အလုုပ္အကိုုင္စား၀တ္ေနေရးေၿပလည္ဖိုု႔ပဲသိတယ္။

ခရုုိနီထက္စာရင္ႏုုိင္ငံၿခား MNCေတြလာေစခ်င္ပါတယ္။ဒါေပမဲ႔ ဘယ္သူမွေတာ႔ေကာင္းမွာ

မဟုုတ္ဘူး။ ရတဲ႔အခြင္႔အေရးအေပၚအၿမတ္ထုုတ္တတ္ဖိုု႔ပဲ။

အခုုစင္ကာပူဆိုုရင္ ၿပင္ပက၀င္လာမွာကိုုအရမ္းတင္းႀကပ္ေနတယ္။ ေရႊေတြထဲက အရင္ EP သမားေတြလည္းဆက္သက္တမ္းတိုုးလိုု႔မရေတာ႔ၿပန္တဲ႔သူၿပန္ကုုန္ၿပီ။ S pass အတန္းကိုုဆင္း

လုုပ္ရတဲ႔သူေတြလုုပ္ေနရၿပီ။ ၿမန္မာေတြအတြက္ေတာ႔မထူးဘူး၊ႏိုုင္ငံၿခားသားဟာႏုုိင္ငံၿခားပဲ၊ ဘာအခြင္႔အေရးမွပိုုမရဘူး၊ စင္ကာပူဟာေရွေရွာက္ ႏိုုင္ငံၿခားသားအတြက္ လာအလုုပ္

ဖိုု႔ေကာင္းတဲ႔ ႏိုု္င္ငံမဟုုတ္ ေတာ႔ဘူး၊ စီးပြားေရးပညာရွင္ေတြက စင္ကာပူစီးပြားေရး

က်ဆင္းသြားလိမ္႔မယ္ဆိုုတာေတာင္မရဘူး၊ ၿပည္သူ႔အင္အား၀န္ႀကီးဌာနကႏိုုႈ္င္  ငံၿခားသားေတြမ်ားေနၿပီ၊MRT နဲ႔ ဘတ္စ္ေတြမွာ လူႀကပ္တယ္။အိမ္ေစ်းေတြတက္တယ္၊ ဒါကသူတိုု႔ ထင္လိုု႔ပါ၊ ႏိုုင္ငံၿခားသားေတြ၀ယ္ခြင္ၿပဳထားေတာ႔ ဘယ္သူမဆိုုစင္ကာပူမွာ လာၿပီးကြန္ဒိုု၀ယ္ထားႀကတာပဲ။

စင္ကာပူႏိုုင္ငံသားပညာတတ္တစ္ေယာက္ဟာ လခ ၅၀၀၀ ေလာက္မရရင္မလုုပ္ခ်င္ဘူး၊ white collar  အဆင္႔မွာပဲလုုပ္ခ်င္ႀကတယ္၊ေအာက္ေၿခသိမ္း အလုုပ္ေတြ မလုုပ္ခ်င္ႀကဘူး၊

ေအာက္ေၿခသိမ္းဆိုုတာ D jobs ေတြေၿပာတာမဟုုတ္ဘူး၊ ဖိုုမင္လိုု အိုုဗာဆီယာ လိုု မ်ိဳးေတာင္ မလုုပ္ခ်င္ႀကတာ။ စင္ကာပူ မွာ ရွိတဲ႔ ကုုမၺဏီတိုုင္း လိုုလိုု ပဲ ၀န္ထမ္းေတြ အင္ဂ်င္နီယာေတြ

လိုုေနတယ္၊ ႏိုုင္ငံၿခားသား ကိုုခန္႔ခ်င္ရင္  S pass ကကိုုတာနဲ႔ထိန္းတယ္၊EP က လခနဲ႔ထိန္းတယ္၊ ႏိုုင္ငံၿခားသား ကိုု ကုုမၺဏီေတြက ၄၀၀၀ေက်ာ္လခမေပးခ်င္ႀကဘူး။ EP လစာကအနည္းဆုုံး၄၀၀၀ ေက်ာ္ရမယ္ေလ၊ ေနာင္ ၂ႏွစ္ေလာက္ဆိုုရင္စင္ကာပူ မွာ ဘယ္လိုုမ်ားၿဖစ္လာမလဲ

ေတာ႔မသိဘူး၊စင္ကာပူေတြလက္ေက်ာမတင္းတာေတာ႔ လက္ေတြ႔ေတြ႔ၿမင္ေနရတာပဲ။ ဒါေႀကာင္႔ ၿမန္မာအစိုုးရနဲ႔ လုုပ္ငန္းရွင္ၿပည္သူေတြကိုုေၿပာခ်င္တာကၿမန္မာအတြက္ ႏုုိင္ငံစီးပြားေရးေကာင္လာဖိုု႔  potential အမ်ားႀကီးရွိေနတယ္ဆိုုတာကိုုပါ၊ သိုု႔ေသာ္ ၿမန္မာ မွာ က မစၥတာလီကြမ္ယူလိုုဦးေနွာက္မ်ိဳးနဲ႔ေခါင္းေဆာင္မရွိသလိုုအႀကံေပးထဲမွာ လည္းေခါင္းေကာင္း တဲ႔သူရွိခ်င္ရွိေပမဲ႔ မိုုယ္းက်ေရႊကိုုယ္ အခ်င္းခ်င္းပဲယုုံႀကတဲ႔ mind-set ေႀကာင္႔႔ေနရာရလာမွာ မဟုုတ္ဘူး။

သိုု႔ေသာ္ၿမန္မာ SME ေတြက ႏုုိင္ငံတကာ NMC ေတြလာရင္သူတိုု႔ေတာ႔ေနရာရွိေတာ႔မွာမဟုုတ္

ဘူးဆိုုၿပီး FDI law မူႀကမ္းကိုုဘာၿဖစ္တယ္ ညာၿဖစ္တယ္ နဲ႔ အေႀကာက္အကန္ၿဖစ္ေနရတာ

ဟာႏွစ္ေပါင္း၂၀ - ၃၀ေလာက္အစိုုးရဆီမွာ ႏိုု႔သက္ခံစိုု႔ေနတဲ႔အက်င္႔ ကမေပ်ာက္

ႏိုု္င္လိုု႔ပဲၿဖစ္တယ္။ ဘယ္ပစၥည္း ကိုုသြင္းကုုန္ပိတ္ေပးပါ၊ ကန႔္သတ္ေပးပါ၊ ဆိုုတာကမၻာကုုန္သြယ္

ေရးေလာကမွာအလြန္အရုုပ္ဆိုုးပါတယ္။ productivityတက္လာေအာင္လုုပ္ဖိုု႔ဆိုုတာနည္းလမ္း

မ်ားစြာရွိေပမဲ႔အစိုုးရကိုု ကုုလားခြ်ဲ ခြ်ဲ -- စားသုုံးသူနဲ႔ကိုုင္ေပါက္ၿပီး အသာစီးပဲရယူလိုုႀကပါတယ္။ MNC ေတြေရာက္လာရင္ SME ေတြအေနနဲ႔ဘာအက်ိဳးေက်းဇူးေတြရႏိုုင္တယ္ဆိုုတာအရင္

သေဘာေပါက္ဖိုု႔လိုုတယ္။

ၿမန္မာမွာကုုန္သည္ပြဲစားအေရအတြက္ကမ်ားတယ္။ကုုန္သည္ပြဲစားဆိုုတာကုုန္ပစၥည္းထုုတ္လုုပ္

ေရးကိုုစိတ္မ၀င္စားႀကဘူး။ကုုန္သည္ပြဲစားလုုပ္တာကလည္ရင္လည္သလိုုေငြအၿမန္ၿဖစ္ေအာင္

လုုပ္ႏိုုင္တယ္။လုုပ္တတ္သေလာက္အက်ဳိးေက်းဇူးၿဖစ္ထြန္းတယ္။ဘယ္ကုုန္သည္ပြဲစားကမွကုုန္

ပစၥည္းထုုတ္လုုပ္ေရးကိုုစိတ္မ၀င္စားႀကဘူး။တစ္ဖက္ကႀကည္ရရင္ ဘဏ္ေတြဆိုုတာအေပါင္

ပစၥည္းကအဓိကမဟုုတ္ဘူး၊လုုပ္ငန္းကအဓိက---သူတိုု႔ကလည္းကုုန္ပစၥည္းထုုတ္လုုပ္ေရးလုုပ္

တဲ႔သူကိုုမွ ေငြေခ်းခ်င္တာ--ကုုန္သည္ပြဲစားကိုုေငြမေခ်းခ်င္ႀကဘူး--ဘာေႀကာင္႔လဲဆိုုေတာ႔ကုုန္

ပစၥည္းဘယ္လိုုထုုတ္ရမလဲဆိုုတာ မသိလိုု႔--

household goods ေတြထုုတ္လုုပ္ဖိုု႔ဆိုုရင္ၿမန္မာ SME ေတြဂ်ပန္၊ကိုုရီးယားေတြေလာက္ေကာင္း

ေအာင္လုုပ္ႏုုိင္မလား ? ၿမန္မာေတြသူတိုု႔ေလာက္ေကာင္းေအာင္လုုပ္ႏိုုင္ပါမလား-မလုုပ္ႏိုုင္ဘူးဆိုု

ရင္ေစ်းကြက္မွာဘယ္လိုုမွမယွဥ္ႏိုုင္ဘူး၊ကိုုရီးယားကအိုုးခြက္ေတြထုုတ္လုုပ္တဲ႔လုုပ္ငန္းလာရင္းႏွီး

ၿမဳပ္ႏွံတယ္၊တရုုတ္ပစၥည္းနဲ႔ေတာ႔ယွဥ္ႏိုုင္တယ္၊ၿပည္တြင္းေစ်းကြက္မွာသုုံးေပ်ာ္ေတာ႔၀ယ္သုုံးႀက

တယ္၊ဒါေပမဲ႔ high end market အတြက္ဆိုုရင္ေတာ႔မယွဥ္ႏိုုင္ဘူး။ေငြအရင္းအႏွီး၊နည္းပညာလိုု

တယ္၊ဒါအၿပင္အေရးႀကီးဆုုံးက R & D ပဲ။လူစြမ္းအားအရင္းအၿမစ္လည္းရွားတယ္၊အစိုုးရကလည္း

သိပ္အားမေပးဘူး။ ၿမန္မာမွာအမ်ားဆုုံးလုုပ္ေနတာက trial and error method ပဲ။ ဆာေဗးေကာ

ရွိသလား ? ထန္းပင္ဆာေဗးေတာ႔ရွိခ်င္ရွိမယ္။ MMRD တိုု႔ ဦးမိုုးေက်ာ္တိုု႔ေမးႀကည္႔ပါ။ၿမန္မာ

ကုုမၺဏီေတြသူ႔ဆီ R & D လုုပ္ဖိုု႔ market survey လုုပ္ဖိုု႔ ဘယ္ေလာက္လုုပ္ငန္းလာအပ္သ

လဲလိုု႔--- ႏိုုင္ငံၿခားကုုမၺဏီေတြပဲ အပ္ႀကတာမ်ားတယ္။ R & D လုုပ္မယ္ survey လုုပ္မယ္၊ ကိုုယ္

ရဲ႔ထုုတ္လုုပ္မႈနည္းပညာကဘယ္လိုုလုုပ္မယ္၊ ေစ်းႏွဳန္းကိုု ဘယ္ လိုု competitive ၿဖစ္ေအာင္သပ္

မွတ္မယ္၊ ေစ်းကြက္ေ၀စုုဘယ္ေလာက္ရွိသလဲ ? ၿပိဳင္ဖက္ေတြကဘယ္သူေတြလဲ၊သူတိုု႔ဘာေတြ

လုုပ္ေနသလဲ၊ေထာက္လွန္းႀကည္႔ ရမယ္၊သတင္းစုုံစမ္းႀကည္႔ရမယ္၊ စတဲ႔ အေၿခခံ R & D ေလာက္ေတာ႔ လုုပ္ဖိုု႔လိုုမယ္။

ရင္းႏွီးၿမဳပ္ႏွံမႈ ဥပေဒအပါအ၀င္ဥပေဒေတြအားလုုံးတည္ၿငိမ္မႈရွိေအာင္လုုပ္ရမယ္၊ ကံေကာင္းတာ

ကကိုုလိုုနီ လက္ထက္ကေရးဆြဲထားတဲ႔ ဥပေဒအခ်ိဳ႔ ဆိုုရင္နည္းနည္းပဲၿပင္ရမယ္။ ၿဗိတိသ ွ်လက္

ထက္ကတည္းကဥပေဒေတြရွိေတာ႔ ၿမန္မာႏိုု္င္ငံဟာ ဥပေဒနဲ႔ပတ္သက္လာရင္အထင္ႀကီးမႈေတာ႔

ရွိႀကပါတယ္။ corporate lawyer ေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးလူစြမ္းအားအရင္းအၿမစ္မွာမ်ားမ်ားထြက္လာ

ေအာင္လုုပ္ဖိုု႔လိုုမယ္နဲ႔တူတယ္။ အထူးသၿဖင္႔အဂၤလိပ္စာ ေကာင္းေသာဥပေဒပညာရွင္ေတြမ်ားမ်ား

လိုုပါတယ္။ဥပေဒ၊လုုပ္ထုုံးလုုပ္နည္း၊စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြနဲ႔ပတ္သက္လာရင္အရင္အစိုုးရလက္

ထက္ကနံမည္ေတာ္ေတာ္ပ်က္တယ္။ေၿပာင္းခ်င္သလိုုေၿပာင္းတယ္၊သိသာထင္သာၿမင္သာမရွိဘူး၊

ႏွဳတ္မိန္႔နဲ႔လည္းေၿပာင္းတယ္၊ၿပင္တယ္၊ဘာေႀကာင္႔ေၿပာင္းတယ္ၿပင္တယ္လဲမေၿပာဘူး၊ေရႊမ်က္ႏွာ

ေတာ္ကိုုႀကည္႔ေနရတယ္၊အလိုုမက်ပုုံေပၚရင္ဘာမွဆက္မလုုပ္ရဲဘူး၊ၿပည္သူေတြအတြက္ဘယ္

ေလာက္ေကာင္းပါေစ၊ ထိပ္ကေနထိုုင္ၿပီးမ်က္ႏွာထားႀကီးနဲ႔ ဒါလုုပ္လိုု႔ေၿပာလိုုက္ရင္ဘယ္သူကမွ

ေစာဒကမတက္ရဲဘူး၊မၿဖစ္ၿဖစ္ေအာင္လုုပ္ပဲ။ ဒီလိုုနဲ႔ၿမန္မာႏိုု္င္ငံရဲ႔စီးပြားေရး၊ႏိုုင္ငံေရးေတြမွာ ၿမန္မာ

ရဲ႔ image ဟာတၿဖည္းၿဖည္းမွိန္လာခဲ႔ၿပီး ၿပည္တြင္းကလူေတြဟာ မလုုပ္တတ္မကိုုင္တတ္ၿဖစ္ ခဲ႔ႀကရပါတယ္။

အခုုအစိုုးရသစ္မွာေၿပာင္းၿပီဆိုုရင္ဘယ္အဆင္႔ထိေၿပာင္းမလဲ--ေဒသတြင္းအဆင္႔ေလာက္ကိုုမစဥ္း

စားနဲ႔ေတာ႔--ကမၻာအဆင္႔ ကိုုပဲတက္လွမ္းႀကရမယ္။ ေဒသတြင္းႏိုုင္ငံေတြရဲ႔အားနည္းခ်က္ေတြအား

သာခ်က္ေတြကဘာေတြလဲဆိုုတာလိုုက္ႀကည္႔ရမယ္။ ဒါေတြက think tank အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႔အ

လုုပ္လိုု႔ထင္တယ္။ သူတိုု႔ကၿပည္သူေတြကိုုၿပန္တင္ၿပေနရမယ္၊အႀကံေတြေပးေနရမယ္။စာေစာင္

ေတြစာအုုပ္ေတြထုုတ္ေပါ႔၊ သိခ်င္တဲ႔သူက၀ယ္ဖတ္ႀကမွာပါ။ ကိုုယ္ႏိုုင္ငံရဲ႔ infrastructure ေတြ

တၿဖည္းၿဖည္းတိုုးတက္လာေအာင္လုုပ္ရမယ္။လမ္း၊တံတား၊လ ွ်ပ္စစ္၊ဆက္သြယ္ေရး၊ေတြက

ဦးစားေပးရမဲ႔အပိုုင္းေတြပဲ၊ ေနာက္၀န္ေဆာင္မႈလုုပ္ငန္း ဘဏ္ေငြေႀကးလုုပ္ငန္း၊သယ္ယူပိုု႔ေဆာင္

ေရး၊ပညာေရး၊က်န္းမာေရး၊ ေတြမွာ လည္းကမၻာအဆင္႔မွီရမယ္။ ကိုုယ္႔ႏိုု္င္ငံသားေတြဟာကမၻာ

အဆင္႔မွီတဲ႔ပညာေတြတတ္ထားရမယ္။ပညာ ေတာ္သင္အေယာက္၁၀၀ေလာက္လႊတ္လိုုက္လိုု႔

လူ ၅၀ပဲ ၿပန္လာပါေစ၊ဒီ ၅၀နဲ႔တိုုးတက္ဖြံၿဖဳိးေရးလုုပ္ငန္းေတြလုုပ္မယ္၊သမၼတႀကီးလည္းေၿပာၿပီး

ၿပီ၊ လူငယ္ေတြအတြက္ vocational training schoolေတြအမ်ားႀကီးလိုုမယ္။အစိုုးရလည္းဖြင္႔၊

ပုုဂၢလိကလည္းဖြင္႔ အတတ္ပညာရွင္ေလးေတြအမ်ားႀကီးေပၚလာဖိုု႔ ေရတိုုနည္းနဲ႔အၿမန္လိုုက္ရမယ္၊ အခ်ိန္တိုုအတြင္းထုုပ္လုုပ္ႏိုုင္ရမယ္၊ ေနာက္မွာ advance courses ေတြထပ္တက္ခိုုင္းၿပီး သူတိုု႔တ

ေတြရဲ႔ capacity ကိုုၿမွင္႔ရမယ္။ ကမၻာေပၚမွာလုုပ္ေနတဲ႔လုုပ္နည္းစနစ္ေတြအကုုန္လုုံးၿမန္မာႏိုုင္ငံမွာ

ရွိေနေအာင္လုုပ္ရမယ္၊ ၿမန္မာနည္းၿမန္မာဟန္ဆိုုတာယဥ္ေက်းမႈတစ္ခုုမွာပဲရွိသင္႔ေတာ႔တယ္။

အာလုုံးကမၻာအဆင္႔မွီေအာင္လုုပ္ထားရမယ္။ လုုပ္ႏုုိင္ေအာင္စနစ္တက်အစီအမံထားရွိရမယ္။

ဒါေတြလုုပ္ဖိုု႔နွစ္ေပါင္း ၂၀ေလာက္လိုုမယ္ထင္တယ္။ေနာင္၂၀၃၃ခုုႏွစ္ႀကရင္ၿမန္မာဟာေဒသ

တြင္းႏိုုင္ငံေတြနဲ႔ယွဥ္ႏိုုင္လိမ္႔မယ္ထင္တယ္။ဦးၿမင္႔ကေတာ႔ ၂၀၃၀ မွာေမာင္တိုုင္ပင္မွန္းတာ
ထက္ေတာင္အဆင္႔နိမ္႔ေသး--သူတိုု႔ေတြေၿပာတဲ႔အာရွက်ား--က်ားေပါက္အဆင္႔

ေလာက္ေတာ႔ၿဖစ္ဖိုု႔ေနေနသာသာ--၊အင္း-- အခုု ကစလုုပ္မွၿဖစ္ႏိုုင္မလားမသိ--သမၼတသက္တမ္း ၄ဆက္ေလာက္ဒီ လိုုမေၿပာင္းလဲတဲ႔ အေတြးအေခၚမ်ိဳးေတြနဲ႔ဆက္လုုပ္ သြားဖိုု႔လိုုပါတယ္။  ေနာက္ၿပန္
လွည္တယ္၊ဆိုုတာဒါမ်ိဳး ကိုုေၿပာတာပါ။လမ္းတၿခမ္းခင္းေအာင္သိန္းလင္းလိုုလူမ်ိဳးမ်ား သမၼတၿဖစ္လိုု႔ ကေတာ႔ ေနာက္ၿပန္လွည္႔သြားမွာ ေသခ်ာပါတယ္။

ဒီကေန႔ၿဖစ္ေနတာကေဒသခံခရုုိနီေတြက ႏိုုင္ငံတကာ MNC ေတြ၀င္လာမွာေႀကာက္ႀကတယ္။

MNC ကလည္းသူတိုု႔ အေမရိကန္နဲ႔ အီးယူက က်ဥ္ထားတဲ႔ ခရုုိနီဆိုုတာသိေလေတာ႔ သူတိုု႔နဲ႔မေပါင္းခ်င္ႀကဘူး၊အဲေတာ႔၀င္လာရင္သူတိုု႔႔ိရဲ႔ ၿပိဳင္ဖက္ၿဖစ္မွာေသခ်ာတယ္။ သူ

တိုု႔လာရင္အရုုိးအရင္းနဲ႔ အရုုိးနားကပ္ေနတဲ႔ အသားေလာက္ပဲ စားရမွာ-- ေနာက္တစ္ခုုက FDI law မွာ ၿပည္တြင္းက၅၀% ပါဆိုုရင္လည္း MNC ေတြရဲ႔ ရင္းႏွီးၿမဳပ္နွံမႈ ပမာဏကသိပ္ႀကီးေတာ႔

သူတိုု႔ ရွယ္ယာ ထည္႔ ဖိုု႔ အခက္အခဲရွိႏိုုင္တယ္။ MNC ကလာရင္ကမၻာအဆင္႔မီစီမံခန္႔ခြဲမႈ လုုပ္တတ္သူေတြပဲဦးစားေပးမွာေလ-- ဘာလိုု႔လဲဆိုုေတာ႔ ခရုုိနီဆိုုတာသူ႔ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္း၊ ေနာက္ မႏိုုင္ရင္ကာလူေတြရဲ႔ အမ်ိဳးအႏြယ္ေတြ ပဲခန္႔ထားတာဆိုုေတာ႔တကယ္ယွဥ္ရေတာ႔မယ္ဆိုုရင္

ဘယ္ယွဥ္ႏိုုင္ပါ႔မလဲ--

အေရးႀကီးဆုုံးကSME ပင္ၿဖစ္ေစေခတ္မီစီမံခန္႔ခြဲမႈ နဲ႔ နည္းပညာပဲ။ ၿမန္မာမွာ ကမၻာ႔ အဆင္႔

မွီမွီရွိေနၿပီလား--မရွိေသးပါဘူး၊ ရင္းႏွီးၿမဳပ္ႏွံဖိုု႔ ၀င္လာသူေတြနဲ႔အတူတြဲလုုပ္ရင္းသိေအာင္နား

လယ္ေအာင္လုုပ္ယူရမွာ--၅ႏွစ္တန္သည္ ၆ ႏွစ္တန္သည္ အတူတြဲလုုပ္ႀကမွ ေအာ္ဒါပါလား

ဆိုုၿပီးသိလာမယ္--ဒါေတာင္သင္လိုု႔တတ္လြယ္တဲ႔capacity ရွိတဲ႔လူငယ္ေတြေကာကိုုယ္႔

လက္ထဲမွာ မ်ားမ်ားစားစားရွိေနၿပီလားအၿမီးက်က္အၿမီးစားေခါင္းက်က္ေခါင္းစာၿဖစ္ေနတဲ႔ပတ္

၀န္းက်င္မွာမ်ဳိးဆက္သစ္ေတြရဲ႔ mindsetကိုုလည္းတစ္ဖက္ကၿပင္ရအုုံးမယ္။သင္လြယ္တတ္လြယ္

တဲ႔လူငယ္ေတြကေတာ႔ပတ္၀န္းက်င္ ေကာင္းတစ္ခုုကိုုဖန္တီးေပးလိုုက္ယုုံနဲ႔ ထိုုးတက္ သြားႏိုုင္ ပါတယ္။

စင္ကာပူမွာခဏလာေနၿပီး စင္ကာပူကိုုတေစ႔တေစာင္းႀကည္႔၊ ၿမန္မာရဲ႔အနာဂါတ္စီးပြားေရးကိုု

စိတ္ကူးနဲ႔ပုုံေဖၚ၊ အမ်ိဳးမ်ဳိးေရာစပ္ေမႊေႏွာက္ႀကည္႔တဲ႔အခါ မခ်င္႔မရဲၿဖစ္တဲ႔စိတ္ေတြပဲေပၚလာၿပီး

ေ၀ေလေလပဲၿဖစ္သြားပါတယ္ခင္ဗ်ား----

စင္ကာပူမွေခတၱႏွဳတ္ဆက္မွာတမ္း

ေမာင္တိုုင္ပင္ေခ်းတြင္းထဲကိုုခဏၿပန္ရအုုံးမယ္။သမီးနဲ႔လာေန၊ေၿမးလာထိန္းေနတယ္ဆိုုေပမဲ႔ေမာင္တိုုင္ပင္

အဖိုု႔ရန္ကုုန္မွာမၿပီးမၿပတ္ေသာလုုပ္ငန္းေတြရွိေနတယ္မဟုုတ္လား။ဒီမွာလာေနတဲ႔ ၃ လတာကာလမွာတစ္
                               

ခုုထူးၿခားတာကေမာင္တိုုင္ပင္ရန္ကုုန္မွာဘယ္လိုု ၀ိတ္ခ်ခ် ေပါင္ ၁၈၀ေက်ာ္ကမက်ဘူး။ ဒီမွာေတာ႔ စားတဲ႔

ေသာက္တဲ႔ေနရာမွာ လည္းdietလုုပ္တယ္။ အခ်ဳိေတြဘာေတြသိပ္မစားဘူး။ စိတ္ထဲမွာဘာ stress ေတြ၀င္

ေနလဲဆိုုေတာ႔ health concious stress က်န္းမာေရးအတြက္စိတ္မွာပူပန္တဲ႔ စိတ္၀င္ေနတယ္။ သြားကိုုက္

ရင္ၿဖစ္ၿဖစ္၊ေသြးတိုုးရင္ၿဖစ္ၿဖစ္၊ ႏုလုုံးေဖါက္ေမာတာၿဖစ္ၿဖစ္ တစ္ခုုခုုၿဖစ္ရင္ဆရာ၀န္ဆီသြားရမယ္၊ foreigner ၿဖစ္ေနေတာ႔ပိုုက္ဆံအမ်ားႀကီးကုုန္မယ္။အဲဒီလိုုမ်ဳိးပူပန္စိတ္ေတြ၀င္ခဲ႔ပါတယ္။ ဒါေႀကာင္႔လည္းကိုုယ္က်န္း

မာေအာင္ healthy life style ေနခဲ႔တာၿဖစ္ပါတယ္။သမီးတိုု႕ကေတာ႔မပူဘူး၊သူတိုု႔ ၃ ေယာက္လုုံး health

insurance ကရွိၿပီးသား-- ေဆးခန္းသြားရရင္အလုုပ္ မွာၿပန္ claim လုုပ္လိုု႔ရတယ္။ၿပန္ခါနီး ၀ိတ္ခ်ိန္

ႀကည္႔ေတာ႔ ၁၆၇ ေပါင္ရွိတယ္။အမွန္ေတာ႔ ကိုုယ္လိုုခ်င္တာက ေပါင္၁၇၀--ဒါေပမဲ႔၇န္ကုုန္ၿပန္ေရာက္ရင္

တစ္လအတြင္း ေပါင္ၿပန္တက္လာႏိုုင္ပါတယ္။ စင္ကာပူမွာ မနက္တိုုင္း၃-၅ကီလိုုမီတာလမ္းေလ ွ်ာက္ၿဖစ္

တယ္။ မနက္ ၆း၄၅ ကေန ၈း၀၀ အထိပဲ။တနဂၤေႏြတစ္ရက္ပဲနားတယ္။ စင္ကာပူမွာေလကရႈလိုု႔ေကာင္း

တယ္။သန္႔လည္းသန္႔တယ္။ ေလကအၿမဲလိုုလိုုတိုုက္ေနေတာ႔ လမ္းေလ ွ်ာက္ရင္းေလရႈရတာေတာ္ေတာ္

ေကာင္းတယ္။စင္ကာပူ National Environmental Agency ကကမၻာႏိုုင္ငံၿမဳိ႔ေတာ္ေတြထဲမွာစင္ကာပူ

ကေလဟာေတာ္ေတာ္ကိုုသန္႔ရွင္းတယ္လိုု႔ႀကြားထားတယ္။ဟုုတ္လည္းဟုုတ္ပါတယ္။

ေတာအုုပ္ထဲက လူေလ ွ်ာက္တဲ႔လမ္းမွာေလ ွ်ာက္ေတာ႔စင္ကာပူေရာက္ေနတယ္လိုု႔ေတာင္မထင္ရဘူး

  

ေမာင္တိုုင္ပင္တိုု႔ကၿမန္မာၿပည္အၿပင္ဖက္ေရာက္ရင္ေခ်းတြင္းအၿပင္ဖက္ေရာက္တယ္လိုု႔တင္စားေၿပာ

တတ္

တယ္။ဟုုတ္တယ္ေလ၊မီးမမွန္၊အင္တာနက္ကေႏွး၊အခုုတစ္ခါ traffic jam ကိုုေတြ႔အုုံးမယ္။ ရန္ကုုန္မွာ

၁၂ရာသီးကားက်ပ္တာက လူေတြစည္းကမ္းမဲ႔မႈေႀကာင္႔ပါ။ ဘတ္စ္ကားလည္းဘတ္စ္ကားသမားမိုု႔၊တက္စီ

လည္းတက္စီကားသမားမိုု႔၊လမ္းအသုုံးၿပဳသူေတြကအစအားလုုံးပါပါတယ္။ စင္ကာပူမွာေမာင္တိုုင္ပင္က

ရုုံးခ်ိန္ကိုုေရွာင္တယ္။အဲေတာ႔ MRT စီးစီး ဘတ္စ္စီးစီး နဲနဲေခ်ာင္ေခ်ာင္ခ်ိခ်ိသြားလိုု႔ရတယ္။ အလုုပ္လာလုုပ္

သူေတြမ်ားတဲ႔အတြက္ရုုံးခ်ိန္မွာ လူႀကပ္ေနတတ္ပါတယ္။ဒါေႀကာင္႔လည္း စလုုံးေတြကအရင္လိုုမဟုုတ္

ေတာ႔ဘူး၊ႏိုုင္ငံၿခားသားေတြကိုုၿငိဳညင္လာႀကတယ္။ဒီမွာတစ္ေစ႔တစ္ေစာင္းႀကည္႔မိတယ္။engineering works ကိုုလုုပ္တဲ႔ဖိုုမင္၊ကြ်မ္းက်င္လုုပ္သားေတြထဲမွာ စလုုံးတရုုတ္ က ေတာ္ေတာ္နည္းတယ္။မေလး

ေတြဘကုုံးကုုလားေတြ၊ပဲလုုပ္ေနတာေတြ႔တယ္။ တရုုတ္ဆိုုရင္ေတာင္ စလုုံးတရုုတ္ေတြမဟုုတ္ဘူး၊ၿပည္

ႀကီးတရုုတ္ေတြပဲလုုပ္ေနႀကတာ။စလုုံးတရုုတ္ေတြကအေရာင္းအ၀ယ္အလုုပ္ေတြ၊ဘဏ္အလုုပ္ေတြ၊ေရွ႔

ေနေရွ႔ရပ္အလုုပ္ေတြ၊ white collar အလုုပ္ေတြပဲလုုပ္ႀကတာမ်ားတယ္။ blue collar အလုုပ္လုုပ္တဲ႔

boiler suit ၀တ္ထားၿပီးအၿပင္ပရုုိဂ်က္လုုပ္ငန္းအလုုပ္ေတြမွာ စလုုံးေတြနည္းပါတယ္။ blue collar

မလုုပ္ခ်င္ႀကတာကေတာ႔ သူမ်ားဖြံ႔ၿဖိဳးတိုုးတက္ၿပီးႏိုု္င္ငံေတြနဲ႔ယွဥ္ရင္လခ နည္းလိုု႔ပါပဲ။ဘြဲ႔ေတြဘာေတြရ

လိုုက္ရင္ စတိုုင္က်က် white collar အလုုပ္လုုပ္ရလိမ္႔မယ္လိုု႔သူတိုု႔စိတ္ထဲမွာရွိေနတယ္။ဒါေႀကာင္႔စင္

ကာပူဟာႏုုိင္ငံၿခားအလုုပ္သမားေတြကိုုသူတိုု႔ရဲ႔ projects ေတြေပၚမွာမူတည္ၿပီးလိုုကိုုလိုုေနမွာၿဖစ္ပါတယ္။

ဒါအၿပင္maintenance jobs ေတြမွာ လည္းလိုုေနမွာၿဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာGardens By the Bay project

ၿပီးသြားေတာ႔ ၿမန္မာအလုုပ္သမားေတြအင္ဂ်င္နီယာေတြေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားအိမ္ၿပန္ႀကရတယ္။ သူတိုု႔မွာ ၀င္ေငြရေအာင္လုုပ္ရမဲ႔ပရုုိဂ်က္ေတြကိုု ပဲစဥ္းစားေနရမွာၿဖစ္တယ္။ဘာေႀကာင္႔လဲဆိုုေတာ႔ သဘာ၀သယံ

ဇာတအရင္းအၿမစ္ကသူမ်ားႏိုုင္ငံလိုုေပါႀကြယ္၀ၿခင္းမွ မရွိတာကိုုး။လြန္ခဲ႔ေသာ၃-၄ ႏွစ္က casino,

marina bay sands, Garden By the Bay စတဲ႔ပရုုိဂ်က္ေတြစလုုပ္ခဲ႔စဥ္က အင္ဂ်င္နီယာေတြ၊ကြ်မ္းက်င္

အလုုပ္သမားေတြအမ်ားႀကီးလိုုေတာ႔ၿပည္ပကေနအမ်ားႀကီးေခၚခဲ႔ရတယ္။အခုုေတာ႔စင္ကာပူမွာ ပရုုိဂ်က္ေတြ

ေတာ္ေတာ္နည္းသြားၿပီ။ လုုပ္ၿပီးတဲ႔ ပရုုိဂ်က္ေတြကေန ၀င္ေငြရလာေအာင္လုုပ္ရမယ္ေလ။

အခုုခ်ိန္ဟာ၀င္ေငြကေတာ႔ေမ ွ်ာ္မွန္းထားတဲ႔အတိုုင္းပဲ ရေနတယ္နဲ႔တူတယ္။

ေနာက္တစ္ခုုေလ႔လာမိတာကေတာ႔စင္ကာပူမွာ ကြန္ဒိုုေတြေနရာအႏွံ႔မွာေဆာက္ႀကတယ္။သတင္းစာေႀကာ္

ၿငာေတြမွာ လည္းပါတယ္။ေစ်းကလည္းႀကီးေတာ႔ဘယ္သူေတြမ်ား၀ယ္ပါလိမ္႔လိုု႔ေမာင္တိုုင္ပင္စဥ္းစားႀကည္႔႔

မိတယ္။အလားတူအစိုုးရကလည္း ၿပည္သူေတြေနဖိုု႔အတြက္ HDB flat ေတြေဆာက္ေပးထားႀကတယ္။ အေဟာင္း

ေတြကိုု ၿဖိဳဖ်က္ၿပီးအသစ္ေတြေဆာက္ႀကတယ္။ အေဟာင္းဆိုုေပမဲ႔ေမာင္တိုုင္ပင္တိုု႔အၿမင္မွာ

ေတာ႔အေကာင္းႀကီးရွိပါေသးတယ္။အၿမဲတန္းသစ္လြင္ေနေအာင္လုုပ္ခ်င္တာနဲ႔တူတယ္။ေငြရွိတဲ႔အ

ခါႀကေတာ႔အားလုုံး ၿဖစ္ခ်င္တာကိုုလုုပ္ႏိုုင္ႀကပါတယ္။ဆိုုလိုုတာကေတာ႔ property market ကိုုဖြံၿဖိဳးေအာင္လုုပ္

ႀကတယ္။ ဒါေပမဲ႔စီးပြားေရးလုုပ္တဲ႔အခါ အကြက္ၿမင္ဖိုု႔လိုုတယ္၊ စီးပြားေရးကိုုစီးပြားေရးလိုုသေဘာထားရမယ္။

လုုံၿခဳံေရး၊ ကိုုတာ၀န္ရွိတဲ႔သူေတြလုုပ္လိမ္႔မယ္။ စင္ကာပူမွာက ႕ြန္ပ်ဴတာ အင္တာနက္ေကာင္းေတာ႔ လူတစ္ေယာက္

ရဲ႔ မွတ္တမ္းမွတ္ရာဆိုုတာ သူတိုု႔ကြန္ပ်ဴတာေတြထဲမွာ အသီးသီး သြင္းထားတယ္။ တစ္ခုုႏွင္တစ္ခုုလည္း link

ရွိႀကတယ္။ ၿမန္မာလိုု၀န္ႀကီးဌာနေတြတစ္ခုုႏွင္႔တစ္ခုု ဘာလုုပ္ေနတယ္ဆိုုတာ link မရွိႀကဘူး။ တခ်ဳိ႔ ကေၿပာတယ္။

စင္ကာပူဟာ အာဏာရွင္ႏိုုင္ငံပဲတဲ႔။ ဒါေပမဲ႔ people centered ၿဖစ္တယ္

၊ၿပည္သူလူထုုကုုိအဓိကထားတယ္။ အဲေတာ႔ အာဏာရွင္ၿဖစ္ေပမဲ႔လည္း အာဏာရွင္ဆိုုတာေမ႔ေနႀကတယ္။

စင္ကာပူကအိမ္ယာအေဆာက္အဦးေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ႔စံခ်ိန္စံညႊန္းေတြရွိတယ္။အဲဒီအတိုုင္းအဆင္႔မွီ

ေအာင္ေဆာက္ႀကရတယ္။ စစ္ေဆးေရးေဆာင္ရြက္တဲ႔ အဖြဲ႔အစည္းေတြကလည္းေသခ်ာစစ္ေဆးတယ္၊

လာဘ္ေပးဘာဘ္ယူလုုပ္ဖိုု႔ေတာ္ေတာ္ခဲယဥ္းတယ္။

တေလာက The Strait Times ထဲမွာလာဘ္ေပးလာဘ္ယူကိစၥေတြဟိုုးေလးတေက်ာ္ေက်ာ္ပါ

လာတယ္။ Mount Blanc ေဖါင္တိန္လက္ေဆာင္ေပးတာယူမိလိုု႔အေရးယူခံခဲ႔ရတယ္။ property market ဘာေႀကာင္႔ဖြံၿဖိဳးလဲဆိုုေတာ႔ ႏိုုင္ငံၿခားသားေတြကိုု ကြန္ဒိုု ၀ယ္ခြင္႔ၿပဳထားတယ္။စီးပြားေရးမ်က္ေစ႔နဲ႔ႀကည္႔

တာေပါ႔ေလ။ ႏုုိင္ငံၿခားကေငြရွိသူေတြကစင္ကာပူမွာကြန္ဒိုုေတြ၀ယ္ထားၿပီးရင္းႏွီးၿမဳပ္ႏွံထားတယ္။ တခ်ဳိ႔ ႏိုုင္ငံတကာ

multinational ကုုမၺဏီ ေတြကလည္း ၿပည္တြင္းမွာ ရွိတဲ႔ ကုုမၺဏီေတြ ကိုု merger and acquisition ၿပဳလုုပ္ၿပီး

ရင္းႏွီးၿမဳပ္ႏွံထားႀကတယ္။ စင္ကာပူ မွာ ကုုမၺဏီေတြ merger and acquisition လုုပ္ဖိုု႔အေၿခအေနက သူမ်ား

ႏိုုင္ငံေတြထက္အားသာတယ္။ အဲေတာ႔ property နဲ႔ပတ္သက္

ရင္ေစ်းကအၿမဲ dynamic ၿဖစ္ေနတာေပါ႔။ ႏိုုင္ငံသားေတြအတြက္က တန္ဖိုုးနည္း HDB flat ေတြရွိတယ္။

စင္ကာပူ PR ၿဖစ္ေနသူလင္မယား ၂ ေယာက္ကိုု ဆိုရင္  resale HDB flat ေတြ၀ယ္ခြင္႔ၿပဳထားတယ္။ေနဖိုု႔အ

တြက္ပဲ။ တခ်ဳိ႔ ကတစ္အိမ္လုုံး၀ယ္ထားၿပီးငွားစားတယ္။အခုုမရေတာ႔ဘူး၊ကိုုယ္တိုုင္ေနဖိုု႔အတြက္ပဲရေတာ႔

မယ္။ ငွားခ်င္ရင္ ကြန္ဒိုုေတြ၀ယ္ေလ၊ အၿပိဳင္အဆိုုင္မ်ားေတာ႔ လူငွားရဖိုု႔ အေတာ္ခက္တယ္၊ အကုုန္လုုံးက

စာတတ္ကုုန္ႀကၿပီေလ။ အေနာက္ကလူေတြကလည္းကြန္ဒိုုေတြ၀ယ္ေနႀကတယ္။ ဘာပဲေၿပာေၿပာစီးပြားေရး

မွာ အၿမဲရွင္သန္ေအာင္စင္ကာပူအစိုုးရ ကအၿမဲစဥ္းစားလုုပ္ေဆာင္ေနတာကိုုေၿပာတာပါ။

သူတိုု႔ႏုုိင္ငံမွာ national security ကိုုေတာ႔အၿမဲဦးစားေပးပါတယ္။စီးပြားေရးမွာေတာ႔ xenophobia ဆိုုတ႔ဲ

ႏိုုင္ငံၿခားသားကိုုမယုုံသကၤာစိတ္နဲ႔ေစာင္႔ႀကည္႔တာတိုုေတာ႔အေတာ္နည္းတယ္။ အေနာက္ကလာတဲ႔မ်က္

ႏွာၿဖဴ ေတြကိုုေတာ႔ဦးစားေပးဆက္ဆံႀကတာမ်ားပါတယ္။ အေနာက္တိုုင္းယဥ္ေက်းမႈကိုုပိုုမိုုဦးစားေပးတယ္၊

အစိုုးရဟာသူ႔ၿပည္သူေတြရဲ႔လူေနမႈပုုံစံကိုုေတာ႔အၿမဲအေလးထားပါတယ္။ စင္ကာပူပညာတတ္ေတြကအာဏာရ

ပါတီနဲ႔အစိုုးရအဖြဲ႔က လူေတြကိုုေတာ႔အၿမဲေ၀ဖန္တယ္။ ဒါေပမဲ႔ မဲေပးခ်ိန္ႀကရင္ အာဏာရပါတီကိုုပဲမဲ

ေပးႀကတယ္။ဒီပါတီကပဲေလာေလာဆယ္ လုုပ္ႏုုိင္ကိုုင္ႏိုုင္ေနေသးတယ္လိုု႔ယူဆႀကတယ္။ စင္ကာပူ

လည္းတစ္ေန႔ႀကရင္ လီကြမ္ယူ ဒိုုင္နတ္စတီမ်ားၿဖစ္လာႏုုိင္မလားလိုု႔ေမာင္တိုုင္ပင္စဥ္းစားႀကည္႔မိတယ္။

အာရွမွာ ကအစဥ္အဆက္အုုပ္ခ်ဳပ္တယ္ဆိုုတာအဆန္းမွ မဟုုတ္ေတာ႔တာ။သူတိုု႔နုုိင္ငံေရးက

ေတာ႔ေတာ္ေတာ္စိတ္၀င္စားဖိုု႔ေကာင္းပါတယ္၊ေမာင္တိုုင္ပင္တိုု႔ ဒီမိုုကရက္တစ္ႏိုုင္ငံေၿပာင္း

လဲေဆာင္ရြက္ေနခ်ိန္ၿဖစ္ေတာ႔ အတုုယူစရာေတြအမ်ားႀကီးလည္းရွိပါတယ္။

people centered government ဆိုုတဲ႔အတိုုင္းလူထုုေနေရး၊သြားေရး၊လာေရး၊စားေရးေသာက္ေရးအတြက္

အကုုန္ဖန္တီးေပးထားပါတယ္။ SMRT ဆိုုတဲ႔ေအာက္မွာ ရထား၊ဘတ္စ္ကား၊တက္စီကား ေတြနဲ႔ပတ္သက္

တာေတြအကုုန္ကုုမၺဏီခြဲအၿဖစ္ေထာင္ထားတယ္။ public listed ကုုမၺဏီပဲ။ တေလာက MRT ရထားသြား

ေနတုုံးအလယ္မွာ ရပ္ေနၿပီး ခရီးသည္ေတြဒုုကၡေရာက္ခဲ႔ႀကတယ္။ အသက္ရႈႀကပ္လာလိုု႔ရထားမွန္ၿပဴတင္း

ေပါက္ေတာင္ခဲြပစ္လိုုက္ရတယ္။ ဒီကိစၥကိုုၿပည္သူေတြႀကားထဲမွာဟိုုးေလးတေက်ာ္ေက်ာ္ၿဖစ္ၿပီးကတ္ဘီ

နက္မွာ ေၿပာႀကဆိုုႀကေဆြးေႏြးႀကတာေပါ႔၊ တေလာကပဲ SMRT ကိုုဒဏ္ေငြ စင္ကာပူေဒၚလာ ၂သန္း

ေဆာင္ခိုုင္းလိုုက္တယ္။ ေနာက္ဆုုံး SMRT အႀကီးအကဲကိုုလဲပစ္လိုုက္တယ္။ ရထားဆိုုတာကတခ်ိဳ႔

ေနရာေတြမွာ ေမာင္းတဲ႔လူေတာင္မပါဘူး။ သစ္တဲ႔လိုုင္းလည္းသစ္တယ္၊ေဟာင္းတဲ႔လိုုင္းလည္းရွိတယ္။

ဒိုုဘီေဂါက္ဆိုုတဲ႔ ဘူတာဆိုုအႀကီးႀကီးပဲ၊ ရထားလမ္းေႀကာင္း ၃ ဆင္႔ရွိတယ္။ရထားေၿပာင္းစီးႏိုုင္တာေပါ႔။

 ေၿမေအာက္ထဲမွာပဲေလ ွ်ာက္သြားလိုု႔ရေတာ႔မိုုးရြာေနပူ မွာ လူသက္သာတယ္။ MRT ဘူတာအ၀င္အထြက္

ကလည္း အကုုန္autoပဲ။ပိုက္ဆံအိတ္ေလးဘတ္ဆိုုကပ္လိုုက္ရင္ရၿပီ။ဓါတ္ေလွကားေကာescalatorေကာ

ႏွစ္မ်ဳိးစလုုံးရွိတယ္။ရုုိးရုုိးတက္ဆင္းေလွကားေတြလည္းရွိပါတယ္။

ရန္ကုုန္ၿမိဳ႔မွာ ဘတ္စ္ကား၊တက္စီကားေတြကို ေမာင္တိုုင္ပင္ တိ႔ုငယ္ငယ္ကလိုု အစိုုးရကတာ၀န္ယူလိုုယူ--

မယူခ်င္ရင္စနစ္တက် အမ်ားပိုုင္ကုုမၺဏီဖဲြ႔စည္း--ဒရုုိင္ဘာေတြကိုုလစာေကာင္းေကာင္းေပး

ထားပါ။ဘယ္ႏွစ္နာရီကေန ဘယ္ႏွစ္နာရီေမာင္းရမယ္ဆိုုသတ္မွတ္ထားမယ္။ ကိုုယ္ရကိုုယ္ယူဆိုုလိုု႔ကေတာ႔ဒီကေန႔အေၿခအေနမ်ဳိးပဲၿဖစ္ေနမွာပဲ။ လက္မွတ္ေရာင္းရေငြကိုု ခိုုး လိုု႔

ဘတ္ လိုု႔မရေအာင္ electronic transfer စက္ေတြနဲ႔လုုပ္ပါ။  စင္ကာပူမွာ ဘတ္ကားဒရုုိင္ဘာcaptain

လိုု႔ေခၚတယ္။ အထိုုက္အေလ်ာက္လုုပ္ပိုုင္ခြင္႔ရွိတယ္။ တခါ သမီး ကေၿမး ကိုုခ်ီၿပီး တက္လာေတာ႔ bus captain

ကထိုုင္ခုုံကထလာၿပီး reserved ထိုုင္ခုုံမွာထိုုင္ေနတဲ႔သူတစ္ေယာက္ထခိုုင္းၿပီး သမီး ကိုု ထိုုင္ခိုုင္းတယ္။ေမာင္တိုုင္ပင္

ကေတာ႔ ၿမန္မာပီပီအားနာတာေပါ႔။ ထခိုုင္းခံရတဳဲ႔သူကလည္းေလ်ာေလ်ာလ်ဴလ်ဴ ထေပးပါတယ္။ ထမ်ား

 မေပးရင္ကားေပၚကႏွင္ခ်မယ္နဲ႔တူတယ္။ သူ ကreserved seat မွာ ထိုုင္ေနတာကိုုး။ရန္ကုုန္မွာ နတ္ပိုုက္ဆံဆိုုတာ

point of sale POS ေငြလက္ခံ ေဘာက္စ္ မွာ ကဒ္ ကိုု ၿဖတ္ လိုုက္ၿပီးေငြႏွဳတ္ယူ

လိုုက္တာၿဖစ္တယ္။ စင္ကာပူမွာ က MRT ေကာဘတ္စ္ေကာ ကိုု sensor ေပးမွာ ကပ္လိုုက္တာပါပဲ။ “တိြ“

ဆိုုၿမည္သြားၿပီး က်သင္႔ေငြကိုုႏွဳတ္လိုုက္တာပါ။ sensor ကအားေကာင္းေတာ႔ ပိုုက္ဆံအိတ္ထဲကေတာင္

ထုုတ္စရာမလိုုဘူး၊ ပိုုက္ဆံအိတ္ လိုုက္ကပ္ လိုုက္ယုံပဲ။ ဒီလိုုလုုပ္တာေတြအားလုုံးၿပည္သူေတြသက္သာစြာ

တစ္ေနရာကတစ္ေနရာ ကိုုသြားႏိုုင္ေအာင္လုုပ္ေပးထားတာပဲ။ တၿခားၿပည္သူဗဟိုုၿပဳလုုပ္ငန္းေတြလည္းရွိပါ

တယ္။ HDB flat complex ေတြေအာက္မွာ hawker centres ေတြထားေပးထားတာလည္းစား၀တ္ေနေရး

ေကာအလုုပ္အကိုုင္အခြင္႔အလန္း ဖန္တီးေပးထားတာၿဖစ္ပါတယ္။စားၿပီးပန္းကန္သိမ္းတာကအစ ေအာက္

ေၿခလူတန္းစားေတြအိေၿႏၵရရ အလုုပ္လုုပ္ႏုုိင္ဖိုု႔ job creation လုုပ္ေပးထားတာပါ။

ေနာက္တစ္ခုုစင္ကာပူမွာႀကိဳက္တာကသစ္ပင္ေတြႀကည္႔ လိုုက္ရင္ စိမ္းစိုုၿပီးအၿမဲလွေနတယ္။ သစ္ပင္တိုုင္း ကိုုယ္ ပိုုင္

နံပါတ္ရွိတယ္။ကိုုယ္ပိုုင္၀န္းၿခံထဲမွာရွိေနေပမဲ႔ကိုုယ္ခုုတ္ခ်င္သလိုုခုုတ္ လိုု႔မရဘူး။ ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးဌာနကိုု

အေႀကာင္းႀကားရတယ္သူတိုု႔လာႀကည္႔ၿပီးမွ ခုုတ္ခြင္႔ၿပဳတယ္။ေအာက္ေၿခ ကိုုပဲခ်ဳိင္ထားၿပီးအေပၚကအရြက္ေတြက

ၿဖာထြက္ေနေတာ႔ေတာ္ေတာ္ႀကည္႔ေကာင္းပါတယ္။ အရင္က ရန္ကုုန္ ကိုု green ၿဖစ္တယ္ဆိုု ၿပီးစည္ပင္သာယာ

ကႀကြားေတာ႔အဟုုတ္ႀကီးမွတ္ေနတာ၊ အခုု စင္ကာပူကိုုလာႀကည္႔ႀကအုုံး --ဘယ္လိုုပတ္၀န္းက်င္ကိုု ထိန္းသိမ္းသလဲဆိုုတာ--

people centered ဆိုုတာကၿပည္သူေတြကိုုေငြလည္းလုုံေလာက္ေအာင္ေပးထားတယ္။ သုုံးနုုိင္အား

(buying power) လည္းရွိေအာင္လုုပ္ထားေတာ႔ေငြေတြက လွည္႔ပတ္ေနတယ္။ပိုုက္ဆံရွိတ႔ဲသူေတြမွာ

ပဲေငြကစုုပုုံမေနပဲ လုုပ္အားခရလိုုက္သုုံးစြဲလိုုက္နဲ႔ ေငြေတြဟာလည္ပတ္ေနတာေႀကာင္႔ စီးပြားေရးအေၿခ

အေနဟာအၿမဲတန္းရွင္သန္ေနေအာင္လုုပ္ထားတာပါ။ ဒီလိုုမ်ဳိးအေၿခအေန ဟာ အရွိန္ရသြားရင္ၿဖစ္

သြားတာပါပဲ။လူတစ္စုုလက္ထဲမွာ ႏိုုင္ငံရဲ႔စီးပြားေရးအင္အားဟာစုုပုုံမေနပဲ လူအမ်ား လက္ထဲကေန

၀င္လိုုက္ထြက္ လိုုက္ၿဖစ္ေအာင္လုုပ္ထားေတာ႔ဒီပုုံစံမပ်က္သေရြ႔႔ စီးပြားေရးဟာရွင္သန္ေနမွာပါပဲ။ ၿမန္မာ

ရဲ႔လက္ရွိအေၿခအေနကဘယ္ကေနအစဆြဲထုုတ္ရမလဲဆိုုတဲ႔အေၿခအေနမ်ဳိးပါ။ လူမႈေရး၊ဘာသာေရး၊လူမ်ဳိး

ေရး၊ေတြတည္ၿငိမ္ေအားခ်မ္းသြားရင္ေတာ႔စီးပြားေရးေအာင္ၿမင္ဖိုု႔အစဆြဲထုုတ္ လိုု႔ရမယ္ထင္တယ္။ လက္ရွိ

ေမာင္တိုုင္ပင္တိုု႔ ကအလုုပ္အကိုုင္အေၿခအေနမ်ားမ်ားဖန္တီးဖိုု႔ၿဖစ္ေနေလေတာ႔ labour intensive industry ေတြမ်ားမ်ား၀င္လာဖိုု႔ၿဖစ္ပါတယ္။ အိမ္နီးခ်င္းႏိုုင္ငံေတြႀကည္႔ရင္ လည္းဒီအေၿခအေနကေနစခဲ႔

တာၿဖစ္ပါတယ္။ ေရနံ၊ဓါတ္ေငြ႔၊ သတၱဴတြင္းထြက္တိုု႔ဆိုုတာအစိုုးရအေနနဲ႔ပဲလုုပ္သင္႔ေသးတယ္ထင္တယ္။

မသကာပုုဂၢလိကအခန္းက႑ကိုုၿမွင္႔တင္ခ်င္တယ္ဆိုုရင္sub contract ေပးလိုု႔ရတာပဲ။ ၿမန္မာမွာ ကုုမၺဏီ

လုုပ္ငန္းအမ်ားစုု က family business နဲ႔ အစုုစပ္ေတြမ်ားတယ္။ SME အဆင္႔ပဲရွိတယ္။အစိုုးရကေဘးက

ေနပံ့ပိုုးေပးလိုုက္မယ္၊ကိုုယ္႔ဖါသာရွင္သန္ေအာင္လုုပ္သြားႀကရမွာပါပဲ။ modern management ပုုံစံမရွိ

ေသးဘူး။လုုပ္သလိုုၿဖစ္ေနေတာ႔ ၿဖစ္သလိုုလုုပ္ေနမယ္။ စာရင္း ဇယားအတိအက် မွန္မွန္ကန္ကန္မရွိဘူး။ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူနည္းနဲ႔ေၿဖရွင္းမယ္။ စာရင္ဇယားမွန္မွန္ကန္ကန္ လုုပ္ၿပီး ၀င္ေငြခြန္မွန္မွန္ေဆာင္တဲ႔

သူက အရူးပဲ။ technology မရွိဘူး၊ innovation မရွိဘူး၊ ၂၀၁၅ ႀကရင္ AFTA လာမွာ ကိုုေႀကာက္တယ္။

အဆင္သင္႔လည္းမၿပင္ဆင္ထားခ်င္ႀကဘူး အစိုုးရကိုု ညည္းၿပတယ္။အစိုုးရက ၿပည္တြင္းစက္မႈလုုပ္ငန္း

ေတြအကာအကြယ္ေပးဖိုု႔---ဘယ္လိုုအကာအကြယ္ေပးရမလဲ-- သူတိုု႔ထုုတ္ကုုန္ေတြ၀င္မလာေအာင္တား

ဆီးဖိုု႔--ဒါေတြက ၂၁ရာစုုမွာ ဒိတ္ေတာ္ေတာ္ေအာက္ေနပါၿပီ။ ကိုုယ္ လုုပ္ငန္း ဘယ္လိုု productivity တက္

လာေအာင္လုုပ္မလဲ-- transaction cost ေတြ ဘယ္ေလာက္ရွိေနလဲ-- ဘယ္လိုုေလ ွ်ာ႔ခ်ရမလဲ--

ေရာင္းအားတက္လာေအာင္ကိုုယ္ကဘယ္လိုုထုုတ္လုုပ္မလဲ-- တဆိတ္ရွိ အစိုုးရ ကပိတ္ေပးပါဆိုုတာေတာ္

ေတာ္ေခတ္ေဟာင္းေနတဲ႔အေတြးေခၚပါ။ တစ္ခုုရွိတယ္၊ အစိုုးရ ဘက္ကသူေကာင္းသားေတြက ဘာေတြ

လုုပ္လိုု႔ ကိုုင္လိုု႔ မရေအာင္ barriers ေတြလုုပ္ထားသလဲ--ဒါကိုုေတာ႔ေတြ႔တိုုင္းေၿပာ--လူႀကီးေတြ႔ ရင္ေအာ္--

ဒါမ်ဳိးေတြကေတာ႔ ၿမန္မာၿပည္မွာ လုုပ္ဖိုု႔ လိုုတယ္။ ကဲဟိုုေရာက္ဒီေရာက္ပါပဲ၊ ၿပည္ေတာ္မၿပန္ခင္ ေခ်းတြင္း

ထဲၿပန္မ၀င္ခင္ စင္ကာပူ မွာ ေရးလိုုက္တာပါ။ အနည္းဆုုံးေတာ႔ တစ္လခြဲေလာက္  blog ကၿဖစ္ေစ FB ၿဖစ္ေစ

ေပ်ာက္ေနပါအုုံးမယ္---

အမ်ားပိုုင္ကုုမၺဏီႏွင္႔အရင္းအႏွီးေစ်းကြက္ (၂)

အရင္အပတ္ကစင္ကာပူမွာ Pte Ltd ကုုမၺဏီေတြဘယ္လိုုစာရင္း၀င္အမ်ားပိုုင္ကုုမၺဏီအၿဖစ္ေၿပာင္းလဲ

ခဲ႔ႀကတယ္ဆိုုတာ ေမာင္တိုုင္ပင္ နားလည္သေလာက္ရွင္းလင္းတင္ၿပခဲ႔ၿပီးၿဖစ္ပါတယ္။ The Strait Times သတင္းစာကိုုႀကည္႔လိုုက္ရင္ စီးပြားေရးက႑ေတြမွာ multinational ကုုမၺဏီႀကီးေတြဟာစင္ကာပူ၊ မေလးရွား၊ဖိလစ္ပိုုင္စတဲ႔ႏိုုင္ငံေတြမွာIPO ေတြေရာင္းခ်မယ္ဆိုုတဲ႔သတင္း ေတြဟာထိပ္တန္းကပါေန

ပါတယ္။

စင္ကာပူမွာ ယေနလုုပ္ငန္းလုုပ္ကိုုင္ေနတဲ႔ အလတ္စားပုုဂၢလိကကုုမၺဏီ ( Pte.Ltd) တစ္ခုဟာအမ်ား

ပိုုင္ကုုမၺဏီအၿဖစ္ေၿပာင္းလဲလိုုတဲ႔အေႀကာင္းရင္းမ်ားစြာရွိပါတယ္။ အၿမဲတန္းအသစ္သစ္ေတြေပၚေနတဲ႔ဒီက

ေန႔ေခတ္မွာ ဒီဇိုုင္းအသစ္ေတြထုုတ္လုုပ္ႏိုုင္ဖိုု႔ေငြေႀကးအရင္းအႏွီးလိုုအပ္ လာပါတယ္။ကုုမၺဏီ ဟာ turn over ဘယ္ေလာက္ေပၚမွာလုုပ္ေနပါတယ္ဆိုုတဲ႔ဲ႔ေငြေႀကးပိုုင္းဆိုုင္ရာရပ္တည္မႈလည္းၿမင္႔ မားလာခ်င္ႀက

ပါတယ္။

စားသုုံးသူၿပည္သူအမ်ားစုအေနနဲ႔ွ ကုုမၺဏီကိုုၿဖစ္ေစ၊ ကုုမၺဏီကထုုတ္လုုပ္ေသာပစၥည္းကိုုၿဖစ္ေစ စိတ္ပါ၀င္စားမႈႏွင္႔ အာရုုံစိုု္က္မႈ မ်ားကိုုရရွိ လိုုႀကပါတယ္။ ဒီအခ်က္ေတြေႀကာင္႔စာရင္း၀င္အမ်ားပိုုင္ကုုမၺဏီ ( public listed company) ၿဖစ္လိုႀကတယ္လိုု႔သုုံးသပ္ႀက ပါတယ္။ သိုု႔ေသာ္ပုုဂၢလိကကုုမၺဏီအမ်ားစုု

ကေတာ႔ public listed ကုုမၺဏီ ေတြၿဖစ္လာဖိုု႔ အတြက္အရည္အေသြးေတြလိုုအပ္ေနဆဲပါ။ အခ်ိဳ႔ေသာ

ပုုဂၢလိကကုုမၺဏီမ်ားဟာ အမ်ားပိုုင္ကုုမၺဏီအၿဖစ္မေၿပာင္း လဲလိုုေပမဲ႔ သူတိုု႔ကုုမၺဏီရဲ႔အစုုရွယ္ယာ ဟာ ၅၀ ဦးထက္ေက်ာ္လာၿပီၿဖစ္တဲ႔အတြက္ ကုုမၺဏီမွတ္ပုုံတင္ရုုံးကေၿပာင္းခိုုင္းလိုု႔ေၿပာင္းရတာၿဖစ္ပါတယ္။

IPO ေရာင္းၿပီးအမ်ားပိုုင္ကုုမၺဏီလုုပ္တာကအခ်ိန္ႀကာပါတယ္။၁-၂ႏွစ္ေလာက္ႀကာေပမဲ႔လိုုခ်င္တဲ႔အရင္း

အႏွီးကိုုေရာက္မလာႏိုုင္ဘူး။ ေနာက္လုုပ္နည္းတစ္ခုုကၿမန္တယ္။အဲဒါကိုု Reverse Takeover RTO လိုု႔ေခၚႀကတယ္။လက္ရွိစာရင္း၀င္အမ်ားပိုုင္ကုုမၺဏီနဲ႔ Pte Ltd ကုုမၺဏီ တိုု႔ေပါင္းလိုုက္ႀကတာပဲ။ merging

and acquistionလိုု႔ေခၚႀကတယ္။ စာရင္း၀င္အမ်ားပိုုင္ကုုမၺဏီကိုု shell company လိုုေခၚတယ္။ဆိုုလိုုတာ

ကခရုုခြံ လိုုမ်ဳိးေပါ႔။ေပါင္းလိုုက္ႀကတဲ႔အခါေတာ႔ Pte Ltd ကုုမၺဏီဟာ စာရင္း၀င္အမ်ားပိုုင္ကုုမၺဏီ

 ( public listed co) ၿဖစ္သြားပါတယ္။ အဲလိုုလုုပ္ေတာ႔ဘာအက်ဳိးေက်းဇူးေတြရလာလဲ ? public listed co ၿဖစ္သြားေတာ႔ အလိုုလိုုတန္ဖိုုးတက္လာတယ္။ အရင္းအႏွီးစုုစည္းရတာလြယ္ကူလာတယ္။ ေပါင္းတာ၊

ရယူတာကို ရွယ္ယာအလႊဲအေၿပာင္းနဲ႔လုပ္လိုုရတယ္။ ေငြေႀကးအမ်ားႀကီးမလိုုအပ္ဘူး၊ IPOလုုပ္ၿပီးအရင္း

အႏွီးစုုရတာထက္အခ်ိန္ကုုန္သက္သာတယ္၊IPOလုုပ္တာထက္ကုုန္က်စရိတ္အမ်ားႀကီးသက္သာတယ္၊

IPO မွာရွယ္ယာ၀ယ္ယူမႈဟာေစ်းကြက္အေၿခအေနေပၚမူတည္ၿပီးအခ်ိန္မေရြးေနာက္ဆုုတ္သြားႏုုိင္ေတာ႔

 RTO ကစြန္႔စားရမႈနည္းတယ္။ ၿမန္မာႏိုုင္ငံမွာေတာ႔ IPO ေတာင္ပီပီၿပင္ၿပင္ၿဖစ္မလာေသးပါ။

ၿမန္မာႏိုုင္ငံမွာအမ်ားပိုုင္ကုုမၺဏီေတြဖြဲ႔စည္းဖိုု႔ေဆာင္ရြက္တဲ႔အခါေလ်ာ႔ရဲဲရဲရွိပါတယ္။ဒါကလည္းအၿပစ္ေၿပာ

လိုု႔မရပါဘူး။စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းလည္းတိတိပပ ထင္သာၿမင္သာေအာင္ေရးဆြဲထားတာမရွိ တဲ႔အၿပင္ဆိုုင္ရာ

ဌာနေတြကစနစ္တက်ကြပ္ကဲမႈေတြကိုမလုုပ္ ႏိုုင္ႀကပါဘူး။ MMSX (Myanmar Stock Exchange) ေပၚလာ

တဲ႔အခ်ိန္ဆိုုရင္ေတာ႔စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြေရးဆြဲၿပီးေလာက္ပါၿပီ။အဲဒီႀကရင္အမ်ားပိုုင္ကုုမၺဏီေတြစနစ္တက်ဖြဲ႔စည္းႏိုုင္လိမ္႔မယ္ထင္ပါတယ္။

public listed ကုုမၺဏီတစ္ခုုၿဖစ္ၿပီးေမာင္တိုုင္ပင္လုုပ္ခဲ႔တဲ႔ဘဏ္ကိုုပဲနမုူနာၿပပါေစ။ ဒီဘဏ္ဟာအစိုုးရနဲ႔ၿပည္

သူရွယ္ယာတစ္၀က္စီပိုုင္ႀက ပါတယ္။ စာရင္း၀င္ (listed) ဆိုုတာ စေတာ႔အိတ္ခ်ိန္းရွိေနလိုု႔မဟုုတ္ပါဘူး။

Myanmar Security Exchange Centre MSEC မွာစာရင္း၀င္တာကိုုေၿပာတာပါ။ အဲဒီ MSEC အေႀကာင္း

အရင္အပတ္ကေၿပာၿပ ၿပီးၿပီ။ စါရင္း၀င္ (listed) က သစ္ေတာဖက္စပ္နဲ႔ ဘဏ္ႏွစ္ခုုပဲရွိပါတယ္။

ဘဏ္ရဲ႔ authorised capital ကိုုယခုုႏွစ္ဘ႑ာႏွစ္စမွာ တိုုးၿမွင္႔ ခဲ႔ပါတယ္။ အမွန္ေတာ႔ paid- up capital ကိုုတၿဖည္းၿဖည္းခ်င္းတိုုးသြားရမွာပါ။ ဘဏ္ကအရင္းအႏွီးတိုုးလာေအာင္လုုပ္ေတာ႔ ဘာလုုပ္မလဲဆိုုတဲ႔ prospectus ကိုုေက်ညာရပါတယ္။ ႏိုုင္ငံၿခားေငြ authorised dealer license ေလ ွ်ာက္ဖိုု႔အတြက္

အရင္းအႏွီးလိုုပါတယ္။အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅ သန္းပါ။ ႏိုုင္ငံၿခားေငြကိုုင္တြယ္လုုပ္ကိုုင္ခြင္႔ရပါ

ကႏုုိင္ငံၿခားဘဏ္မ်ားႏွင္႔ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ႏိုုင္သည္႔ အခြင္႔အလန္းမ်ားရလာႏိုုင္ ၿပီးလုုပ္ငန္းမ်ားတိုုးခ်ဲ႔ ႏိုုင္ပါတယ္။လက္ရွိဘဏ္အေဆာက္အဦဟာႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာႀကာၿပီၿဖစ္တဲ႔အတြက္ေဟာင္းေနၿပီၿဖစ္ပါတယ္။ဘဏ္ကိုုၿဖိဳဖ်က္ၿပီးဘဏ္ႏွင္႔အတူႏိုုင္ငံတကာအဆင္႔မွီအထပ္ၿမင္႔ရုုံးခန္းမ်ားပါ၀င္ေသာ ၁၈ ထပ္ရွိ tower

ေဆာက္လုုပ္ရန္အရင္းအႏွီးလိုုပါတယ္။

ႏိုုင္ငံတကာမွ လာေရာက္မည္႔ကုုမၺဏီမ်ားကိုု ၇ုုံးခန္းမ်ားငွားရမ္းၿခင္းၿဖင္႔၀င္ေငြရရွိႏိုုင္ပါတယ္။ စီးပြားေရး

အခ်က္အခ်ာက်သည္႔ေဒသမ်ားတြင္ဘဏ္ခဲြမ်ားဖြင္႔လွစ္ရန္ၿဖစ္ပါတယ္။ဘဏ္၏၀န္ေဆာင္မႈလုုပ္ငန္ကိုုႏိုုင္ငံတကာအဆင္႔မွီေအာင္ေဆာင္ရြက္ရန္ၿဖစ္ပါတယ္။ ဒီအခ်က္ေတြဟာ ေမာင္တိုုင္ပင္ဘဏ္က အနားမယူခင္

ကေဆာင္ရြက္ခဲ႔တာကိုုနမူနာအၿဖစ္တင္ၿပၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္။

ဘဏ္ရဲ႔ ရွယ္ယာကိုုထုုတ္ေရာင္းခဲ႔တာ ၂-၃ လေလာက္အတြင္းကုုန္သြားခဲ႔ၿပီးေနာက္ထပ္ authorised

capital ထပ္တိုုးဖိုု႔ေတာင္လုုပ္ေနႀကတယ္လိုု႔သတင္းေတြႀကားေနရပါတယ္။ ဘဏ္မွာအရင္တုုံးကေတာ႔ dividend ဘယ္ေလာက္ေပးသလဲဆိုုတာ ရင္းႏွီးခ်င္တဲ႔သူေတြ ပထမဆုုံးစုုံစမ္းတဲ႔အခ်က္ပါ။ ဒီဘဏ္ဟာ

ဘဏ္တိုုး၁၂%ၿဖစ္တုုံးက dividend ၂၅% ေလာက္ေပးႏိုုင္ခဲ႔ပါတယ္။ဘဏ္တိုုးထက္ ၂ဆေလာက္ၿဖစ္ေန

ေတာ႔ဒီဘဏ္ရဲ႔ရွယ္ယာကိုု၀ယ္ခ်င္သူေတြမ်ားခဲ႔ပါတယ္။ အခုုေတာ႔အတိုုးႏွဳန္းလည္းေလ်ာ႔လာေတာ႔ အဲဒီပမာဏ ကိုုမေပးႏိုု္င္ေတာ႔ပါ။ ေမာင္တိုုင္ပင္တိုု႔ၿမန္မာၿပည္သူေတြဟာေငြပိုုေငြလ်ံေလးေတြရွိေနရင္ဘဏ္

တိုုးေတြေကာင္းခဲ႔တုုံးကဘဏ္မွာ saving account ဖြင္႔ၿပီးအပ္ႏွံထားႀကပါတယ္။သိန္း၁၀၀၀ေလာက္အပ္

ထားလိုု႔ကေတာ႔ဘဏ္တိုုးေကာင္းတုုံးကဆိုုရင္အိမ္ေထာင္စုုတစ္စုုအေနနဲ႔ေကာင္းေကာင္းထိုုင္စားႏိုုင္ပါ

တယ္။အေပါင္နဲ႔ ၃ိတိုုး အေပါင္မပါ ၅ိ တိုုးတုုိ႔ဆိုုတာအခ်ိန္မေရြးဆုုံးသြားႏိုုင္ပါတယ္။

တၿခားရင္းႏွီးၿမဳပ္ႏွံမႈအခြင္႔အလန္းေတြမရွိေတာ႔ ၿပည္သူေတြဟာရွယ္ယာေခၚ ၿပီဆိုုရင္ေခါင္းေထာင္ႀကည္႔

ႀကပါတယ္။ ဒီဘဏ္ရဲ႔IPOႏွင္႔ပတ္သက္ၿပီးေနာက္မွသိလာရတာကေတာ႔ဘဏ္ရဲ႔ရွယ္ယာတန္ဖိုုးဟာ

အနိမ္႔ဆုုံးမွာၿဖစ္သင္႔တာကိုုပါ။ဘဏ္ရဲ႔ ယခင္ရွယ္ယာတန္ဖိုုးက ၅၀၀၀ က်ပ္ ပါ။ ေနာက္တစ္သိန္းက်ပ္

ေၿပာင္းလဲသတ္မွတ္္ခဲ႔ပါတယ္။ အမွန္ေတာ႔ရွယ္ယာတန္ဖိုုးကိုုအနိမ္႔ဆုုံးထားတာ အေကာင္းဆုုံးၿဖစ္

ပါတယ္။စင္ကာပူမွာ IPO စေရာင္းၿပီဆိုုရင္ ဆင္႔၂၀ မွ ၃၀ အတြင္း (ၿမန္မာက်ပ္ဆိုုရင္ ၁၃၀ က်ပ္ -၁၈၀ က်ပ္)မွာပဲသတ္မွတ္ႀကပါတယ္။ MMSX ေပၚလာရင္ရွယ္ယာဟာ ၅၀၀၀က်ပ္ကေန ၇၀၀၀ - ၈၀၀၀ ေလာက္အထိ၀ယ္လိုုအားေပၚမူတည္တက္သြားရင္ရာခိုုင္ႏွဳန္းကမ်ားပါတယ္။ အခုုရွယ္ယာက

 ၁ သိန္းက်ပ္ဆိုုေတာ႔ ၁၀၀၀၀ က်ပ္ေလာက္တက္ေတာင္မွ ရာခိုုင္ႏွဳန္း ကနည္းနည္းပဲတက္လာႏိုုင္တယ္။ ဒါေတြဘာေႀကာင္႔ေၿပာေနရသလဲဆိုုေတာ႔ သခၤဏ္းစာယူႏိုုင္ေအာင္ပါ။ အေတြ႔အႀကံဳေတြအရလက္ေတြ႔ လုုပ္ရင္းကိုုင္ရင္းနဲ႔ သိလာတဲ႔ အခ်က္ေတြၿဖစ္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ႔ဒီဘဏ္ဟာ public listed co ၿဖစ္တဲ႔အတြက္ public listed မၿဖစ္ေသးတဲ႔ အၿခားဘဏ္တစ္ခုုခုု က RTO စနစ္နဲ႔ merger and acquistion လာလုုပ္ႏိုုင္ပါတယ္။ IPO ေရာင္းၿပီ:လုုပ္တဲ႔စနစ္ ထက္ၿမန္ႏိုုင္တာေပါ႔။                        

ၿပည္သူေတြဟာကုုမၺဏီေတြရွယ္ယာေရာင္းမယ္ဆိုုရင္နီးစပ္ရာကြ်မ္းက်င္တဲ႔သူေတြကိုုဒီရွယ္ယာ၀ယ္ထား

ရင္ေကာင္းမလားနဲ႔တိုုင္ပင္ႀကပါတယ္။  အခုုလိုုရွယ္ယာေခၚတယ္၊အမ်ားပိုုင္ကုုမၺဏီေတြေထာင္မယ္

 ဆိုုရင္ လူလတ္တန္းစားေတြကရင္းႏွီးဖိုု႔စဥ္းစားႀကပါတယ္။ ဘယ္သူကိုုေမးရမလဲ၊ ဘယ္အခ်က္အလက္

ေတြကိုုႀကည္႔ရမလဲ၊အက်ိဳးရွိပါမလား၊အစုုေပၚကအၿမတ္ေငြႏွစ္ကုုန္တဲ႔အခါအစုုေပၚက ၀င္ေငြ ဘယ္ေလာက္

ရမလဲ၊ အဲလိုုေက်ညာတဲ႔အခ်ိန္ႀကရင္မစားရ၀မခန္းပါ။ လြန္ခဲ႔ေသာ ႏွစ္ေတာ္ေတာ္ႀကာႀကာက ယေန႔နံမည္

ႀကီးစီးပြားေရးသမား ဦး ေဆာင္တဲ႔အမ်ားပိုုင္ကုုမၺဏီမွာအစုုရွယ္ယာကိုုေမာင္တိုုင္ပင္၀ယ္ထား ဘူးပါတယ္။

ပထမတစ္ႏွစ္ေတာ႔အစုုအေပၚအၿမတ္ေငြခြဲေ၀ေပးမႈရခဲ႔ပါတယ္။ေနာက္တစ္ႏွစ္ဘဏ္တိုုးေလာက္ေတာင္

မရခဲ႔ပါ။ေနာက္ပိုုင္းမရခဲ႔တဲ႔ႏွစ္ေတြလည္းရွိပါတယ္။လူလည္ႀကီးသားသမီးမ်ားကေတာ႔ခ်မ္းသာၿပီးရင္းခ်မ္း

သာခဲ႔ေပမဲ႔ေမာင္တိုုင္ပင္တိုု႔ခမ်ာမ်ားမွာေတာ႔--- အမယ္အေဆာက္အဦေနရာထိုုင္ခင္းကေတာ႔အပ်ံစားပဲ၊

အဲေတာ႔ေမာင္တိုုင္ပင္အထင္ႀကီးမိတာေပါ႔ေလ၊ေနာက္ေတာ႔လုုပ္ငန္းရွင္တစ္ေယာက္ကိုုရွယ္ယာၿပန္လႊဲ

ေၿပာင္းေရာင္းခ်လိုုက္လိုု႔ အရႈံးနည္းနည္းသက္သာခဲ႔ပါတယ္။ဒါကိုုဘာေႀကာင္႔ေၿပာေနရလဲဆိုုတာ အမ်ားပိုုင္ကုုမၺဏီေထာင္မယ္ဆိုုရင္ၿပည္သူအမ်ားစုုကစိတ္၀င္စားႀကတယ္။ ရွယ္ယာ၀ယ္ၿပီးရင္း

ႏွီးၿမဳပ္ႏွံခ်င္ႀကတယ္။ အဲဒီလိုု အမ်ားပိုုင္ကုုမၺဏီေထာင္မယ္လိုု႔ေက်ညာၿပီးေထာင္တဲ႔အခါစည္း

မ်ဥ္းစည္းကမ္းနဲ႔မဟုုတ္ပဲမ်က္ႏွာလႊဲခဲပစ္လုုပ္ခဲ႔ ရင္ရွယ္ယာရွင္ေတြပဲနစ္နာဆုုံးရံႈးရတာၿဖစ္ပါတယ္။

အခုုလည္း ပဲအသင္း၊ေရႊအသင္း ကဦးေဆာင္ကာအမ်ားပိုုင္ကုုမၺဏီေတြဖြဲ႔ႀကမယ္ဆိုုၿပီးအင္တာနက္သတင္း

ေတြမွာဖတ္ရပါတယ္။ ဆန္စပါးအသင္းဆိုုရင္လည္းလြန္ခဲ႔ေသာ လအနည္းကအမ်ားပိုုင္ကုုမၺဏီဖြဲ႔ဖိုု႔စတင္

ႀကိဳးပမ္းခဲ႔ႀကၿပီးသက္ဆိုုင္ရာကုုမၺဏီမွတ္ပုုံတင္ရုုံးမွာတင္ၿပထားၿပီလိုု႔သိရပါတယ္။MMSX မေပၚေပါက္ခင္

မွာအခုုလိုုအသင္းေတြကေနအမ်ားပိုုင္ကုုမၺဏီေတြဖြဲ႔ဖိုု႔ စိုုင္းၿပင္းလာႀကၿခင္းဟာဒီအသင္းလုုပ္ငန္းမွာပါ၀င္

ပတ္သက္ေနတဲ႔ stakeholdersအားလုုံးပါ၀င္ခြင္႔ရေအာင္ဖန္တီးမွာၿဖစ္တဲ႔အၿပင္ အေသးစား၊အလတ္စား

အႀကီးစားရင္းႏွီးၿမဳပ္ႏွံမႈၿပဳလုုပ္ခ်င္ႀကတဲ႔ၿပည္သူအမ်ားစုုရဲ႔ ၿပင္းၿပတဲ႔ဆႏၵေတြကိုုၿဖည္႔ဆည္းရာေရာက္ပါ

တနည္းအားၿဖင္႔ကိုုယ္႔ေငြေလးဆုုံးရႈံးသြားမွာေႀကာက္ၿပီး ဘဏ္လည္းမအပ္ရဲကိုုယ္႔အိပ္ရာဖ်ာေအာက္မွာ

သိမ္းဆည္းထားတဲ႔ေငြေႀကးေတြဟာအက်ဳိးရွိရွိရွယ္ယာ၀ယ္ရင္းႏွီးၿမဳပ္ႏွံႏုုိင္မွာၿဖစ္ပါတယ္။ဒီလုုပ္ငန္းေတြ

ဟာၿမန္မာမွာအႀကီးဆုုံးလုုပ္ငန္းေတြလိုု႔ဆိုုရင္မမွားပါဘူး။ ဆန္စပါးအမ်ားပိုုင္ကုုမၺဏီဖြဲ႔ ဖိုု႔ေဆြးေႏြးစဥ္တုုံး

ကေတာ႔ ႏိုုင္ငံၿခား ကအေတြ႔အႀကဳံရွိၿပီးသား CEO ေတာင္ငွားမယ္လိုု႔ဆုုံးၿဖတ္ခဲ႔ႀကပါတယ္။ လုုပ္ငန္ႀကီးေတြၿဖစ္တဲ႔အၿပင္အသင္းအဖြဲ႔ေတြကတာ၀န္ရွိသူေတြဦးေဆာင္လုုပ္မွာဆိုုေတာ႔ၿပည္သူေတြက

ယုုံႀကည္ၿပီးရွယ္ယာေတြ၀ယ္ႀကလိမ္႔မယ္လိုု႔ထင္ပါတယ္။ 

Aussino ၏ဆိုုင္တစ္ဆိုုင္

စင္ကာပူမွာ အမ်ားပိုုင္ကမၺဏီေတြအေႀကာင္းေဖါက္သည္ခ်ရရင္ The Aussino Groupဟာမ်က္ႏွာသုုတ္

ပုု၀ါ၊အိပ္ရာခင္းစတဲ႔လူအသုုံးအေဆာင္ပစၥည္းမ်ားထုုတ္လုုပ္တဲ႔ကုုမၺဏီၿဖစ္ပါတယ္။ဒီကုုမၺဏီဟာ ၿမန္မာက ဦးေဇာ္ေဇာ္ အုုပ္စုုၿဖစ္တဲ႔ Max Strategic Investments ကုုမၺဏီပိုုင္ရွယ္ယာမ်ားကိုု၀ယ္ယူၿပီးၿမန္မာႏိုု္င္ငံမွာ

 ေလာင္စာဆီဆိုုင္မ်ားဖြင္႔လွစ္ေရာင္းခ်သြားမွာ ၿဖစ္ပါတယ္။Max Strategic Investments ကုုမၺဏီ

ဟာစင္ကာပူမွာpublic listed ကုုမၺဏီအၿဖစ္မွတ္ပုုံတင္ထားရွိၿပီးစင္ကာပူ စေတာ႔အိတ္ခ်ိန္းမွာ

ရွယ္ယာအေရာင္းအ၀ယ္လုုပ္လ ွ်က္ရွိပါတယ္။Aussino ကယင္းသိုု႔၀ယ္ယူရာတြင္ Reverse Takeover RTO စနစ္ၿဖင္႔၀ယ္ယူသြားမွာၿဖစ္ပါတယ္။အဲဒီစနစ္ ကိုုေနာက္ပိုုင္းမွာ အေသးစိပ္ဆက္လက္ရွင္း

လင္းသြားပါမယ္။Aussino Group ဟာအဆိုုပါလုုပ္ငန္းအတြက္ စင္ကာပူေဒၚလာ ၆၀ သန္းရင္းႏွီးၿမဳပ္ႏွံမယ္

လိုု႔ေက်ညာၿပီးေနာက္ပိုုင္းမွာ Aussino ရဲ႔ရွယ္ယာမ်ားဟာ  ၁၅ လေက်ာ္အတြင္း၂၂% တက္လာခဲ႔ပါတယ္။

ဒီအခ်က္ကိုုအထူးမီးေမာင္းထိုုးၿပလိုုတာက ၿမန္မာ ဟာ emerging market အဆင္႕ကိုုေရာက္စၿပဳ

ေနၿပီဆိုုတာပါ။ၿမန္မာရဲ႔ သယံဇာတႀကြယ္၀မႈဟာလည္း အခုုခ်ိန္မွာႏိုု္င္ငံတကာကုုမၺဏီေတြအတြက္စိတ္

၀င္စားစရာေကာင္းေနပါတယ္။ ဒါေႀကာင္႔ၿမန္မာကုုမၺဏီအမ်ားစုုဟာၿပည္တြင္းေစ်းကြက္မွာပဲ က်င္လည္မေနသင္႔ေတာ႔႔ပဲၿပင္ပကမၻာမွာဘာေတြၿဖစ္ေနတယ္ဆိုုတာထြက္ေလ႔ လာဖိုု႔ေကာင္းေနပါၿပီ။

အမ်ားပိုုင္ကုုမၼဏီႏွင္႔အရင္းအႏွီးေစ်းကြက္

ဒီလ၁၃ရက္ေန႔ထုုတ္ The Strait Times သတင္းစာမွာ စင္ကာပူမွာအေပါင္ဆိုုင္လုုပ္ငန္း၌အႀကီး

ဆုုံးၿဖစ္သည္႔ Maxi-Cash Financial Service Corporation Ltd  ကုုမၺဏီ၏ IPO ေႀကာ္ၿငာကိုုဖတ္

လိုုက္ရပါတယ္။Maxi-cash သည္စင္ကာပူတစ္၀ွမ္းအေပါင္ဆိုုင္လုုပ္ငန္းဖြင္႔လွစ္လုုပ္ကိုုင္လ ွ်က္ရွိပါ

တယ္။Maxi-Cash ကုုမၺဏီဟာလုုပ္ငန္းတိုုးခ်ဲ႔ရန္အတြက္အရင္းအႏွီးစုုေဆာင္းလိုုေသာေႀကာင္႔ The Strait Times သတင္းစာေနာက္ေက်ာမွေန၍ Initial Public Offering( IPO) မိမိပိုုင္ကုုမၺဏီမွာအမ်ုုားၿပည္သူ

သိုု႔ရွယ္ယာစတင္ေရာင္းခ်ၿခင္းကိုုေဆာင္ရြက္မည္ၿဖစ္ေႀကာင္းမ်က္ႏွာၿပည္႔ေႀကာ္ၿငာတာ ၿဖစ္ပါတယ္။ရွယ္

ယာေပါင္း၅၆၀၀၀၀၀၀ကိုုစင္ကာပူေဒၚလာ၀.၃၀ၿဖင္႔ထုုတ္ေရာင္းမည္ဟုုေႀကာ္ၿငာထားပါတယ္။ ႏိုု္င္ငံတကာ

တြင္အမ်ားပိုုင္ကုုမၺဏီအၿဖစ္ေၿပာင္းလဲလုုပ္ကိုုင္ရန္အတြက္ ရွယ္ယာမ်ားစတင္ထုုတ္ေရာင္းပါ က”IPOလုုပ္သည္”ဟုုသုုံးႏွဳန္းပါတယ္။အဲဒီသတင္းစာမွာပဲအေရွ႔ေတာင္အာရွ IPOေစ်းကြက္ဟာအေတာ္

အားေကာင္းေနတယ္လိုု႔ဆိုုထားပါတယ္။ မေလးရွားကFelda Global Venturing Holdings ဟာ IPO ေပါင္းအေမရိကန္ေဒၚလာ ၃.၂ ဘီလီယံခန္႔ မႀကာခင္မွာေရာင္းခ်မယ္လိုုသိရပါတယ္။အဲဒီလိုုပဲအေရွ႔ေတာင္

အာရွႏိုုင္ငံရွိကုုမၺဏီမ်ားရဲ႔ IPO ေရာင္းခ်ရမႈဟာသိသိသာသာတိုုးတက္လာခဲ႔တယ္လိုု႔ Deutsche Bank ကခန္႔မွန္းေၿပာဆိုုထားပါတယ္။

တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပဲလြန္ခဲ႔ေသာအပတ္ Voice ဂ်ာနယ္မွာမႏၱေလးမွာၿမိဳ႔သစ္စီမံကိန္းလုုပ္ကိုုင္ရန္အတြက္

နံမည္ႀကီးစီးပြားေရးလုုပ္ငန္းရွင္တစ္ဦး ဦးေဆာင္ၿပီး မႏၱေလးဖံြ႔ၿဖိဳးတိုုးတက္ေရးအမ်ားပိုုင္ကုုမၺဏီ

အၿဖစ္ဖဲြ႔စည္းလုုပ္ကိုုင္မွာၿဖစ္တဲ႔အတြက္ IPO ရွယ္ယာတစ္စုုလ ွ်င္၁၀၀၀၀က်ပ္ထည္႔၀င္ႏိုုင္ေႀကာင္း၊

၂၀၁၂ ႏွစ္ကုုန္လ ွ်င္IPO ကိုုစတင္ေရာင္းခ်မွာၿဖစ္ေႀကာင္း၊အေမရိကန္ေဒၚလာ ၂ ဘီလီယံ

( ၿမန္မာက်ပ္ ၁၇၀၀ ဘီလီယံ)ကုုန္က်မည္ဟုုခန္မွနး္ထားေႀကာင္းေၿပာႀကားခဲ႔တယ္ လိုု႔ The Voice ၈်ာနယ္

မွာ ဖတ္ လိုုက္ရပါတယ္။ဒါေလာက္မ်ားတဲ႔ေငြေႀကးဆိုုေတာ႔စနစ္တက်စည္းကမ္းနဲ႔လုုပ္သင္႔သလိုုသိသာၿမင္သာ

ထင္သာေစရမွာၿဖစ္ပါတယ္။

 IPO ေရာင္းၿပီဆိုုရင္ ကုုမၺဏီအေႀကာင္း(coporate profile)ဘယ္အပိုုင္းမွာရင္းႏွီးၿမဳပ္ႏွံမယ္( investment highlights)ဘာေတြအက်ဳိးခံစားရမယ္(prospectous)ဆိုုတာေတြကိုုအက်ဥ္းေလာက္ၿဖစ္ၿဖစ္ေဖၚၿပေပးရမွာ

ၿဖစ္ပါတယ္။ဒီလိုုေဆာင္ရြက္ၿခင္းဟာအမ်ားပိုုင္ကုုမၺဏီတည္ေထာင္ၿခင္းရဲ႔အစပိုုင္းသိသာၿမင္သာထင္သာ

ေအာင္လုုပ္ၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္။စင္ကာပူမွာေတာ႔ဒီလိုုကိစၥေတြေဆာင္ရြက္ႏိုုင္ဖိုု႔ဥပေဒ၊နည္းဥပေဒ၊စည္းမ်ဥ္း

စည္းကမ္းေတြအေသအခ်ာေရးဆြဲထားၿပီးစည္းကမ္းလည္းအင္မတန္တင္းႀကပ္ပါတယ္။အခုုဆိုုရင္ကုုန္

သြယ္မႈဆိုုင္ရာအၿငင္းပြားမႈ( arbitration)အတြက္စင္ကာပူဟာႏိုုင္ငံတကာမွာအေကာင္းဆုုံးလိုု႔အ

သိအမွတ္ၿပဳ ထားၿပီးေတာေတာ္မ်ားမ်ား ကစင္ကာပူဥပေဒကိုုလက္ခံၿပီးပဲလုုပ္တာကိုုင္တာဟာတရား

မ ွ်တတယ္လိုု႔ယူဆလာႀကပါတယ္။

၂၀၁၅ခုုႏွစ္၌ၿမန္မာႏိုု္င္ငံတြင္စေတာ႔အိတ္ခ်ိန္းမ်ားရန္ကုုန္၊မႏၱေလး၊ေနၿပည္ေတာ္တိုု႔တြင္တည္ေထာင္ရန္

၁၉၉၆ခုုႏွစ္ကတည္းကၿမန္မာႏိုုင္ငံမွာေရာက္ရွိေနတဲ႔ ဒိုုင္၀ါသုုေတသနဌာန၊တိုုက်ဳိစေတာ႔အိတ္ခ်ိန္း

ႏွင္႔ၿမန္မာႏိုုင္ငံဗဟုုိဘဏ္တိုု႔အႀကားနားလည္မႈစာခြ်န္လႊာကိုုသေဘာတူလက္မွတ္ေရးထိုုးခဲ႔သည္႔သတင္း

မ်ား မႀကာေသးမီကထြက္ေပၚခဲ႔ပါတယ္။အမ်ားပိုုင္ကုုမၼဏီ၊စေတာ႔အိတ္ခ်ိန္း၊အရင္းအႏွီးေစ်းကြက္

မ်ားၿမန္မာႏုုိင္ငံတြင္ေပၚေပါက္လာေရးကိုုေႀကြးေက်ာ္ေနခဲ႔သည္မွာဆယ္စုုႏွစ္တစ္စုုေက်ာ္ေလာက္ႀကာ

ခဲ႔ၿပီထင္ပါတယ္။၁၉၉၆ ခုုႏွစ္ကဒိုုင္၀ါသုုေတသန Securities နဲ႔ၿမန္မာစီးပြားေရးဘဏ္တိုု႔အႀကားစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုုၿပီး Myanmar Securities Exchange Centre ထူေထာင္ခဲ႔ေသာ္လည္း အမ်ားပိုုင္စာရင္း၀င္ကုုမၼဏီသည္ယေန႔ထိ

 ၂ ခုုသာရွိခဲ႔ပါတယ္။ အမ်ားပိုုင္စာရင္း၀င္ကုုမၼဏီမ်ားမ်ားမရွိသည္႔အတြက္ အရင္းအႏွီးေစ်းကြက္

လည္းၿမန္မာတြင္ေပၚေပါက္မလာခဲ႔ပါ။သက္ဆိုုင္ရာကဆႏၵမေစာပါႏွင္႔လိုု႔တြင္တြင္ေၿပာလာခဲ႔သည္မွာဆယ္

စုုႏွစ္တစ္စုုသာေက်ာ္လာခဲ႔သည္၊ဘာမွၿဖစ္မလာခဲ႔ပါ။လုုပ္လည္းမလုုပ္၊နားလည္တဲ႔သူကိုုလည္းဆရာမတင္ပဲေနခဲ႔တယ္။ အတိုုးမ်ားမ်ားေပးၿပီးတရားမ၀င္ အရင္းအႏွီးစုုေဆာင္းခဲ႔သည္႔ကုုမၼဏီမ်ားေပၚေပါက္လာခဲ႔ရာၿပည္သူမ်ား

သည္ခဲမွန္ဘူးသည္႔စာသူငယ္ကဲ႔သိုု႔ အယုုံသြင္း ခံရကာမရွိမဲ႔ရွိမဲ႔စုုေဆာင္းထား

ေသာေငြမ်ားအလိမ္ခံရမည္ကိုုစိုုးရိမ္ပူပန္ေနေသာေႀကာင္႔အမ်ားပိုုင္ကုုမၺဏီဆိုုလ ွ်င္ခပ္လန္႔လန္႔ၿဖစ္ေနႀက

ပါတယ္။

အဲဒီလိုုကုုမၼဏီေတြမဟုုတ္တာလုုပ္ခဲ႔ေတာ႔ထုုံးစံအတိုုင္းေၿပာစရာကရသြားၿပီး လိမ္တဲ႔ကုုမၼဏီေတြေပၚလာ

မွာစိုုးလိုု႔ဆိုုကာ အမ်ားပိုု္င္ကုုမၼဏီေပၚေပါက္လာေရး ကိုအားမထုုတ္ေတာ႔ ပဲေခ်ာင္ထိုုးခဲ႔ပါတယ္။

ဒါအၿပင္အေႀကာင္းရင္းကိုုမရွာ သိမ္းက်ဴံးၿပီးဘာမလုုပ္ရညာမလုုပ္ရနဲ႔ ပိတ္ပင္တဲ႔စည္းမ်ဥ္း(barriers) ေတြ တစ္ခုုၿပီးတစ္ခုုထြက္ေပၚလာကာလြယ္ေနတာအားလုုံးခက္သြားၿပီးၿပည္သူေတြမညည္းရဲ မညဴရဲ နဲ႔ လုုပ္ ခဲ႔ႀကရတာေတြကိုစာဖတ္သူမ်ားေမ႔လိမ္႔ ႀကအုုံးမယ္မထင္ပါ။

ေမာင္တိုုင္ပင္တိုု႔ ကိုုတစ္ဖြဖြေၿပာေနတာက ၿပည္သူေတြရဲ႔ဖ်ာေအာက္ကေငြေတြကိုုအရင္းအႏွီးေစ်းကြက္

ထဲေရာက္ေအာင္လုုပ္ရမယ္ဆိုုေသာ္လည္း  လုုပ္ငန္းရွင္ေတြကေတာ႔   ဆာလာအိတ္ေတြနဲ႔ တစ္ေနရာ

မွတစ္ေနရာကိုုေငြေတြသယ္၊ဘဏ္ေတြေရွ႔မွာဆာလာအိတ္ေတြကိုုဘဏ္အေစာင္႔ေတြကသယ္၊အသြင္း

အထုုတ္လုုပ္ၿပီးထရန္ဆက္ရွင္ေတြလုုပ္ႀကရပါတယ္။ေဒသတြင္းမွာ ဘယ္ႏိုုင္ငံမွာ မွ မေတြ႔ရတဲ႔ၿမင္ကြင္း

ေတြကိုု ယေန႔တိုုင္ေတြ႔ေနရဆဲပါ။(တစ္ေသာင္းတန္ထုုတ္လိုုက္ေတာ႔ေငြေတြက်စ္သြားလိမ္႔ထင္ပါတယ္)

သူေဌးေတြသူႀကြယ္ေတြရဲ႔ေငြေတြလည္းေရႊဖက္ေရာက္လိုုက္၊ကားဖက္ေရာက္လိုုက္၊အိမ္ၿခံေၿမတိုုက္ခန္း

ေစ်းကြက္ေရာက္လိုုက္နဲ႔ငါးပြက္ရာငါးစာခ်ခဲ႔ႀကၿပီး မတည္ၿငိမ္ေသာေစ်းကြက္မ်ားဖန္တီးၿခင္းသာ

အဖတ္တင္ခဲ႔ပါတယ္။

တေလာကဆိုုပါကအစိုုးရရဲ႔မူ၀ါဒအလႊဲအေၿပာင္းကိုုမခန္းမွန္းႏိုုင္တဲ႔အတြက္(သိုု႔မဟုုတ္အငိုုက္မိသြား

သည္႔အတြက္) လုုပ္ငန္းရွင္မ်ားကားေစ်းကြက္မွာ သိန္းေပါင္းေသာင္းခ်ီရႈံးခဲ႔ႀကၿခင္းဟာ ေစ်းကြက္ပုုံပ်က္

သြားၿခင္းရဲ႔အက်ိဳးဆက္တစ္ခုုၿဖစ္တယ္လိုု႔ုုဆိုုႏိုုင္ပါတယ္။လုုပ္ငန္းရွင္ေတြနစ္နာၿခင္းဟာတိုုင္းၿပည္နစ္နာၿခင္းပါပဲ။ တာကိုုေတာ႔ေနာင္ကာလေတြမွာသတိထားသင္႔ပါတယ္။ေနာက္တစ္ခုုကခိုုင္မာေသာေပၚလစီတစ္ရပ္

မခ်မွတ္ႏိုုင္ပဲလက္တန္းေလ ွ်ာက္လုုပ္ေနတဲ႔သေဘာမ်ားပါ၀င္ေန တာကိုုေတြ႔ရပါတယ္။

အိမ္ၿခံေၿမေစ်းမွာလည္းအာဆီယံႏိုုင္ငံမ်ားအနက္အၿမင္႔ဆုုံးအဆင္႔၌ေရာက္ရွိခဲ႔ၿပီးႏိုု္င္ငံၿခားရင္းႏွီးၿမဳပ္ႏွံမႈမ်ားကိုုအဟန္႔အတားသဖြယ္ၿဖစ္ေစခဲ႔ပါတယ္။စေတာ႔ေစ်းကြက္ေပၚေပါက္လာေရးအတြက္ေမာင္တိုုင္ပင္မေဆြး

ေႏြးလိုုပါ။အမ်ားပိုုင္ကုုမၼဏီမရွိရင္စေတာ႔ေစ်းကြက္ႀကီးဘယ္လိုုမွမပီၿပင္နိုုင္ပါ။ ဒါေႀကာင္႔ေမာင္တိုုင္ပင္

အေနနဲ႔စေတာ႔ေစ်းကြက္ကိုုအသာထား-ပညာရွင္ေတြအမ်ားႀကီးပဲ၊သူတိုု႔ေဆြးေႏြးႀကလိမ္႔မယ္။ေမာင္တိုုင္ပင္

ကေတာ႔အမ်ားပိုုင္ကုုမၼဏီမ်ား စနစ္တက်ေပၚေပါက္လာေရးကိုုပဲတင္ၿပလိုုပါတယ္။

ၿမန္မာကုုမၼဏီမ်ားသည္မိသားစုုစီးပြားေရးလုုပ္ငန္မ်ားၿဖစ္ႀကၿပီးအခ်ဳိ႔မွာအစုုစပ္ပုုဂၢလိကကုုမၼဏီမ်ား (private company)ၿဖစ္ႀကပါတယ္။ ကုုမၼဏီမ်ားလုုပ္ငန္းတိုုးခ်ဲ႔လိုုသည္႔အခါ ရန္ပုုံေငြ (fund) ရရွိေရးအတြက္ၿပင္ပမွ

အတိုုးႏွဳန္းၿမင္႔ၿမင္႔ ၿဖင္႔ေခ်းငွားႀကရသလိုုအခ်ဳိ႔ မေရႊ႔မေၿပာင္းႏိုုင္ေသာအိမ္တိုုက္တာေၿမမ်ား

ရွိပါကဘဏ္တြင္အေပါင္ထား၍ေငြေခ်းႀကရပါတယ္။ သိုု႔ေသာ္အိမ္ၿခံေၿမေစ်းႏွဳန္း valuation သည္book value မဟုုတ္ပဲ market value ေပၚအေၿခခံေခ်းရပါတယ္။ ဘဏ္မ်ားအေနၿဖင္႔ risk အလြန္မ်ားၿပီး NPL (non performing loan) မ်ားၿဖစ္သြားႏိုုင္္ေခ်ရွိပါတယ္။ စင္ကာပူကဲ႔သိုု႔ႏိုုင္ငံ၌ အရင္းအႏွီးရရွိေရး (fund raising) အတြက္ ပုုဂၢလိကကုုမၼဏီ (private )မ်ားသည္ အမ်ားပိုုင္ကုုမၼဏီ (public listed company)အၿဖစ္သိုု႔ စနစ္တက်ေၿပာင္းလဲ

ႀကရပါတယ္။ဤသိုု႔ေၿပာင္းလဲရာတြင္လုုပ္ငန္းစဥ္မ်ားသည္ရႈပ္ေထြးလွပါတယ္။သတ္မွတ္ထားသည္႔ပုုံစံ

၀င္ေစရန္ေငြေႀကးစီမံခန္႔ခြဲမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ား(financial advisory firms ) ေကာ္ပိုုရိတ္ဥပေဒအႀကံေပးအဖြဲအစည္းမ်ား( coporate law firms)၏အႀကံဥာဏ္ကိုုရယူၿပီးစေတာ႔အိတ္ခ်ိန္းတြင္မိမိကုုမၼဏီေစ်းကြက္၀င္ေစရန္
လုုပ္ေဆာင္ရပါတယ္။

 ကနဦးရွယ္ယာမ်ားကိုုမည္မ ွ်ႏွင္႔ေရာင္းခ်သင္႔သည္(initial public offering, IPO)ကိုုလည္းအဆိုုပါအဖြဲအ

စည္းမ်ားထံမွာအႀကံဥာဏ္မ်ားရယူေဆာင္ရြက္ရပါတယ္။စေတာ႔အိတ္ခိ်န္းတြင္အေၿခအေနေကာင္းပါက

ရွယ္ယာမ်ားကိုုအလုုအယက္၀ယ္ယူၿခင္းေႀကာင္႔ကုုမၼဏီဟာ၆လ မ ွ၉ လအတြင္းမိမိလိုုခ်င္သည္႔အရင္း

အႏွီးမ်ားရရွိလာႏိုုင္ပါတယ္။

ၿမန္မာကုုမၼဏီအမ်ားအၿပားအေနၿဖင္႔ အမ်ားပုုိင္ကုုမၼဏီအၿဖစ္ေၿပာင္းလဲလုုပ္ကိုုင္လိုုႀကေသာ္လည္းမည္

သိုု႔ေဆာင္ရြက္ရမည္ကိုု သိရွိနားလည္သည္႔ကုုမၼဏီအေတာ္နည္းပါလိမ္႔မည္။ တစ္ဖက္၌လည္းသက္ဆိုုင္ရာ

ဥပေဒ၊နည္းဥပေဒမ်ားၿပဌါန္းသတ္မွတ္ထားၿခင္းမရွိေသးသည္႔ၿပင္ခိုု္င္မာတိက်ေသာလုုပ္ငန္းစဥ္ (well established procedures)လည္းမရွိေသးပါ။ ယင္းနွင္႔သက္ဆိုုင္ေသာအဖြဲအစည္းမ်ားၿပည္တြင္း၌ ဖြဲ႔စည္းတည္ေထာင္ေရးအတြက္ယခုုအခ်ိန္ကတည္းကအားေပးေဆာင္ရြက္သင္႔ပါတယ္။ယင္းသိုု႔ေဆာင္

ရြက္ရာတြင္္ Financial advisory Firms, Corporate law firms, Audit firms မ်ားစသည္႔ ႏိုုင္ငံတကာအဆင္႔မီ အေထာက္အကူၿပဳကုုမၼဏီမ်ား မ်ားမ်ားစားစားေပၚေပါက္လာရန္ လိုုပါတယ္။

ၿမန္မာႏိုုင္ငံ၌ကုုမၼဏီေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားသည္ စာရင္း(book)ႏွစ္ခုုထားႀကတာကိုုေဒသတြင္းႏိုုင္ငံ

ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကသိေနႀကပါတယ္။ အခြန္ေပးရဖိုု႔သက္သာေအာင္စာရင္းႏွစ္ခုုထားႏိုုင္ေအာင္လည္း

Audit firms မ်ားကလုုပ္ေပးႀကပါတယ္။(နံမည္ရွိၿပီးAudit firmsမ်ားမပါ၀င္ပါ)။

 ၿမန္မာႏိုုင္ငံမွာကုုမၼဏီမ်ားႏွင္႔ပတ္သက္၍တိတိက်က်လုုပ္ကိုုင္ႏိုုင္သည္႔အေလ႔အက်င္႔မ်ားရလာမွသာလ ွ်င္ အမ်ားပုုိင္ကုုမၼဏီမ်ားအၿဖစ္ေၿပာင္းလဲလုုပ္ကိုုင္ရာတြင္ေဒသတြင္းႏိုု္င္ငံမ်ားရွိကုုမၼဏီမ်ားနည္းတူရင္ေဘာင္တန္း

လုုပ္ကိုုင္လာႏိုုင္မွာၿဖစ္ပါတယ္။ အမ်ားပိုုင္ကုုမၼဏီေၿပာင္းလဲၿခင္း (go public) ကိုုေဆာင္ရြက္ရာတြင္မည္သည္႔အစိုုးရ

အဖြဲ႔အစည္းမွတာ၀န္ယူေဆာင္ရြက္ေပးမည္ကိုုပီပီၿပင္ၿပင္ေက်ညာထားသင္႔ပါတယ္။ အဆိုုပါအပိုုင္း၌

 အစိုုးရကၿဖစ္ေစ၊UMFCCI ကဲ႔သိုု႔ civil societies ေတြကၿဖစ္ေစ အာဆီယံႏိုုင္ငံအတြင္းမွ အဆိုုပါအဖဲြ႔အစည္းမ်ားကိုု ၿမန္မာႏိုုင္ငံတြင္ရုုံးခြဲမ်ားလာေရာက္ဖြင္႔လွစ္၍လုုပ္ငန္းမ်ားေဆာင္ရြက္ႏုုိင္ရန္အခြင္႔ အလန္းမ်ားဖြင္႔

 ေပးခ်ိန္တန္ပါၿပီ။ ဥပေဒမရွိေသးဘူး၊လုုပ္မဲ႔ကုုမၼဏီမရွိေသးဘူး ဆိုုသည္႔ဆင္ေၿခေတြေပးမေနသင္႔ေတာ႔ပါ။

ဒါၿပီးမွ ဒါလုုပ္မယ္ဆိုုၿပီး sequencing ကိုုစဥ္းစားေနလိုု႔ကေတာ႔ ေမာင္တိုုင္ပင္အေႀကာက္ဆုုံးမွာ စေတာ႔အိတ္ခ်ိန္း ႀကီးပီပီၿပင္ၿပင္ဖြင္႔ၿပီးခါ မွ listed companies သည္တစ္ခုု ႏွစ္ခုုသာရွိေနမည္ဆိုုလ ွ်င္ တိုု႔ေရႊေတြေတာ္ေတာ္ည႔ံရာက်ေပေတာ႔မည္။ကေမၻာဒီးယားစေတာ႔အိတ္ခ်ိန္းသည္ listed companies အလြန္နည္းပါးေနသည္ဟုုသတင္းႀကားသိေနရပါတယ္။

 ယခုုအခ်ိန္ကတည္းက family business companies ေတြကိုု ဘယ္လိုုpublic listed companies သိုု႔ဘယ္လိုုေၿပာင္းလဲမလဲ၊ ဘယ္လိုုအက်ိဳးေက်းဇူးေတြရမလဲ ? ႏိုုင္ငံၿခားရင္းႏွီးၿမဳပ္ႏွံသူေတြကေကာၿမန္မာ public listed companies ေတြရဲ႔ရွယ္ယာေတြကိုု၀ယ္ခြင္႔ၿပဳမွာ လား ?Myanmar stock exchange တည္ေထာင္တာနဲ႔တၿပိဳင္နက္တည္းအၿခား ဆက္စပ္လုုပ္ငန္းေတြကိုုတည္ေထာင္ဖိုု႔အတြက္ယခုုအခ်ိန္မွာ

 ၿမန္မာ၌ capacity မရွိပါ။ ရွိ လ ွ်င္လည္းအလြန္နည္းပါတယ္။ တၿခားမႀကည္႔ပါနဲ႔ corporate law firms, audit firms ေတြကိုုႀကည္႔ပါ၊ႏိုုင္ငံတကာအဆင္႔မွီတာေတြဘယ္ေလာက္ရွိပါသလဲ ?

၂၀၁၅ ေရာက္လ ွ်င္ၿမန္မာ SME ေတြဟာအာဆီယံႏိုု္င္ငံက၀င္လာမဲ႔ SME ေတြနဲ႔မယွဥ္ႏိုုင္ေတာ႔ပဲေပ်ာက္

ကြယ္သြားလိမ္႔မယ္လိုု႔ေၿပာေနႀကပါတယ္။ တခ်ဳိ႔ႏိုုင္ငံၿခား ကုုမၼဏီေတြကလည္းၿပည္တြင္းမွာ local partnerေတြရွာၿပီး joint venture လုုပ္ဖိုု႔ကိုုစိုုင္းၿပင္းေနႀကပါတယ္။ ႏိုုင္ငံၿခားကုုမၼဏီမ်ားဟာ ကုုန္သြယ္မႈကိုုခြင္႔မၿပဳထားေတာ႔ ၿပည္တြင္းမွာပဲ local partners ေတြရွာၿပီး ထုုတ္လုုပ္ရရွိတဲ႔ပစၥည္းေတြကိုု ေရာင္းခ်ႏိုုင္ဖိုု႔အတြက္ႀကံဆ

ႀကၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္။ရင္းႏွီးၿမဳပ္ႏွံမဲ႔ႏိုုင္ငံၿခားကုုမၼဏီေတြကိုု ေတာ႔ကုုန္သြယ္မႈလုုပ္ငန္းခြင္႔ၿပဳ တယ္လိုု႔သိရပါတယ္။

ဒါေပမဲ႔ ဒီအခ်က္အလက္ေတြအားလုုံးဟာအခုုအခ်ိန္မွာၿပင္ဖိုု႔ လိုုၿပီလား ? ေဒသတြင္းႏိုု္င္ငံေတြမွာ ဘာေတြလုုပ္ေနလဲ ? စတာေတြကိုုတေစ႔တေစာင္းႀကည္႔ၿပီးၿပင္စရာရွိရင္ (အရင္ကဘယ္လိုုရွိရွိ)ၿပင္ဖိုု႔ေတာ႔ေကာင္းေနပါၿပီ။

ကုုန္သြယ္မႈမူ၀ါဒ ကိုုတၿခား က႕႑ေတြ ၿပဳၿပင္ေၿပာင္းလဲတဲ႔ reform မ်ားအတိုုင္းေၿပာင္းလဲက်င္႔သုုံးဖိုု႔ လိုုေနပါၿပီ။ ကုုန္သြယ္မႈမူ၀ါဒေကာင္စီ လက္ထက္က မူ၀ါဒအတိုုင္းမၿပင္မဆင္ဆက္လက္က်င္႔သုုံးေနလိုု႔ကေတာ႔ ႏုုိင္ငံတကာမွာ ၀င္ဆန္႔ႏိုုင္ဖိုု႔ အမ်ားႀကီးလုုပ္ ရအုုံးမွာ ၿဖစ္ပါတယ္။ အေရွ႔ေတာင္အာရွေဒသမွာေဒသတြင္းရွိကုုမၺဏီမ်ားသာမက

ႏိုုင္ငံတကာကုုမၺဏီႀကီးမ်ားအပါအ၀င္ IPO ေစ်းကြက္မ်ားၿဖစ္ေပၚလာခဲ႔ေႀကာင္းMorgan Stanley ကတာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးကေၿပာၿပပါတယ္။ ၂၀၁၂ခုုႏွစ္အတြင္းကမၻာအဆင္႔မီကုုမၺဏီမ်ားဟာစင္ကာပူ၊

မေလးရွားအင္ဒိုုနးီရွားစတဲ႔ႏိုုင္ငံေတြမွာ IPO မ်ားေရာင္းခ်ၿပီးအရင္းအႏွးီမ်ားစုုေဆာင္းလ်က္ရွိပါတယ္ လိုု႔သူဆက္လက္ေၿပာၿပပါတယ္။ အဆိုုပါေဒသတြင္းႏိုုင္ငံေတြမွာ ကုုမၺဏီအမ်ားအၿပားဟာအမ်ားပိုုင္

ကုုမၺဏီႀကီးေတြအၿဖစ္ေၿပာင္းလဲလုုပ္ကိုုင္ေနႀကာတာ အားရစရာေကာင္းလွပါတယ္။

 ၿမန္မာမွာစေတာ႔အိတ္ခ်ိန္းက ၂၀၁၅ ေလာက္ေပၚမယ္လိုု႔မွန္းထားေတာ႔ အၿမင္က်ယ္တဲ႔ၿမန္မာကုုမၺဏီေတြ

ဟာအရင္းအႏွီးရလိုုတဲ႔အတြက္စင္ကာပူ SGX မွာမွတ္ပုုံတင္ႏိုုင္ေအာင္ go public လာလုုပ္ေနႀကပါၿပီ။ အဲဒီထဲက Yoma Strategic Holdings ကေတာ႔စင္ကာပူကလူေတြေတာ္ေတာ္သိေနႀကၿပီးIPO ဟာ စင္ကာပူေဒၚလာ ၀.၂၂ ကေနအခုုဆိုုရင္ ၀.၃၂ေလာက္ထိတၿဖည္းၿဖည္းတက္လာတာကိုုေတြ႔ရပါတယ္။ၿမန္မာလုုပ္ငန္းရွင္ေတြ

အၿမင္က်ယ္ႀကစမ္းပါ၊စင္ကာပူ၊မေလးရွား၊အင္ဒိုုနီရွား၊ႀသစေတးလ်စတဲ႔ႏိုုင္ငံေတြမွာသူတိုုစည္းမ်ဥ္း

စည္းကမ္းမ်ားအရ IPO မ်ားေရာင္းခ်ၿပီး go public လုုပ္ႀကစမ္းပါ။ ၿမန္မာမွာresources ေတြအမ်ားႀကီးရွိပါတယ္၊

resources ေတြလိုု႔ႀကား လိုုက္တာနဲ႔သူတိုု႔တစ္ေတြမ်က္လုုံးၿပဴး၊နားစြင္႔ေခါင္းေထာင္လာမွာေသခ်ာပါတယ္၊ လုုပ္တတ္ဖိုု႔ပဲလိုုပါတယ္----

ခရုုိနီလားတိုုင္းရင္းသားလုုပ္ငန္းရွင္လား

ဒီကေန႔အခ်ိန္မွာယခင္ကစစ္တပ္ကဗိုုလ္ခ်ဳပ္ေတြနဲ႔နီးစပ္ခဲ႔ႀကတဲ႔ ၿမန္မာႏိုု္င္ငံ ခရုုိနီမ်ား ကိုု အလ ႊာအသီးသီးမွာ

 ရွိတဲ႔ ၿမန္မာၿပည္သူမ်ားက အၿမင္ မႀကည္လင္ႀကပါဘူး။စီးပြားေရးပညာရွင္ ေဒါက္တာဦးၿမင္႔ ကခရုုိနီ ေတြကိုု

တိုုင္းၿပည္ဖြံၿဖိဳးတိုုးတက္ေရးအတြက္တစ္နည္းတစ္ဖုုံအသုုံးခ်သင္႔တယ္လိုု႔ ဆိုုလိုုက္တဲ႔အခါ ၿပင္းၿပင္းထန္ထန္ ဆန႔္က်င္ကန္႔ကြက္ခဲ႔ႀကပါတယ္။ၿမန္မာခရုုိနီေတြ သူတိုု႔ကိုု ခရုုိနီ လိုု႔ေခ ၚ ခံႀကရတာကိုုမႏွစ္သက္ႀကပါဘူး

ႏိုုင္ငံေတာ္ကေတာ႔သူတိုု႔ကိုုတိုုင္းရင္းသားလုုပ္ငန္းရွင္ဆိုုၿပီးေခၚေ၀ၚပါတယ္။အမွန္ေတာ႔ ႏိုုင္ငံတကာကူးသန္းေရာင္း

၀ယ္ေရးမွာ၀င္ဆန္႔တဲ႔တိုုင္းရင္းသားစီးပြားေရးသမားေတြကိုုေမြးထုုတ္ခ်င္တာပါ။တကယ္လည္း သူတိုု႔ဟာစြမး္ေဆာင္

ရည္ရွိတဲ႔အတြက္ဒီကေန႔ဒီေနရာကိုုေရာက္လာတယ္ဆိုုတာဘယ္သူမွ မၿငင္းႏိုုင္ပါ။တခ်ဳိ႔ေသာခရုုိနီေတြရဲ႔အေနအထိုုင္

မတတ္မႈလည္းပါ ပါ တယ္။ဒီေခတ္မွာ မီဒီယာ မ်က္ေစ႔ေမွာက္ေအာင္ မေနသင္႔ဘူး၊သာမန္လူမဟုုတ္ေတာ႔ဘူးဆိုုတာ

ေမ႔လိုု႔မရပါဘူး။သူတိုု႔ဟာအခြင္႔အေရးတစ္ခုုရေသာ္လည္းအဲဒီအခြင္႔အေရးထက္တူညီေသာေပးဆပ္မႈတစ္ခုုကိုုေပးရ

ပါတယ္။အဲဒီေပးဆပ္မႈဟာအမ်ားအတြက္ၿဖစ္ေကာင္းၿဖစ္မယ္၊တစ္စုုံတစ္ေယာက္ေသာပုုဂၢိဳလ္အတြက္ၿဖစ္ေကာင္း

ၿဖစ္ႏိုုင္ပါတယ္။ အမ်ားအတြက္ဆိုုရင္ေတာ႔ ခရုုိနီေတြဟာလိပ္ၿပာသန္႔ႏုုိင္ေပမဲ႔ individual အတြက္ဆိုုရင္ေတာ႔ ဒီ ခရိုုနီ

ဟာဆယ္စုုနွစ္ေပါင္းႀကာလာတဲ႔အခါသူကိုုယ္တိုုင္ကကိုု ဘာလုုပ္ေပးရတယ္ဆိုုတာေဖၚထုုတ္လာမွာပဲၿဖစ္တယ္။

 ”ခရုုိနီ”ကိုုအဂၤလိပ္္အဘိဓါန္မွာအဓိပၺါယ္ဖြင္႔ဆိုုထားတာက" the practice of unfairly giving the best jobs to your friends when you are in a position of power( cronyism) "လိုု႔ၿဖစ္ပါတယ္။စီးပြားေရး အဂၤလိပ္စာအသင္႔အတင္႔

သာႀကြယ္၀တဲ႔ေမာင္တိုုင္ပင္အဖိုု႔ ဒီစကားလုုံးကိုုပထမဆုုံးႀကားဘူးတာက လြန္ခဲ႔တဲ႔ ၂ - ၃ ႏွစ္ေလာက္ကအေမရိကန္ Harvard Kennedy School ကပညာရွင္ေတြနဲ႔ဆန္စပါးအေႀကာင္းေဆြးေႏြးခဲ႔စဥ္ ၿမန္မာစီးပြားေရးအေၿခအေနကိုုသူ

တိုု႔ကိုုရွင္းလင္းေၿပာၿပခဲ႔တဲ႔အခါေမာင္တိုုင္ပင္ ကအစိုုးရဆီကအခြင္႔အေရးေတြရေလ႔ရွိတဲ႔စီးပြားေရးသမား  ေတြကိုု tycoons လိုု႔သုုံးႏွဳန္းၿပီးေၿပာခဲ႔တာကိုုသူတိုု႔က cronies ဆိုုၿပီးၿပင္ေပးခဲ႔တာ ကေန ခရုုိနီ ဆိုုတဲ႔စကားရပ္ကိုုအကြ်မ္း

တ၀င္ရွိ လာခဲ႔ ပါတယ္။

 crony capitalism ကိုုႀကည္႔ လိုုက္ရင္ ႏိုုင္ငံတိုုင္းမွာ ရွိေနပါတယ္။ဒုုတိယကမၻာစစ္ၿပီးစကဂ်ပန္မွာ keiretus ကိုုင္ရီတပ္စ္ဆိုုၿပီးခရုုိနီေတြေပၚလာဘူးပါတယ္။ ေမာင္တိုုင္ပင္အလုုပ္လုုပ္တုုံးကဆန္စက္ေတြတည္ေဆာက္ဖိုု႔ ၿမန္မာကဂ်ပန္ဆီကေနOECF loanမ်ားဆိုုရွယ္လစ္ေခတ္ကယူခဲ႔ဘူးပါတယ္၊(တစ္ေန႔ကေလ်ာ္ပစ္လိုုက္

တဲ႔ေႀကြးကအဲဒီတုုံးကယူခဲ႔တာေတြလည္းပါ လိမ္႔မယ္ထင္တယ္) loan ယူခဲ႔ေတာ႔အဲ႔ဒီတုုံးကကုုန္သြယ္ေရး၀န္ႀကီးအ

ေၿပာေကာင္းတာနဲ႔ grant ဆိုုၿပီးဆန္စပါးရိတ္သိမ္းခ်ိန္လြန္နည္းပညာဌာန တစ္ခုုကိုုတည္ေထာင္ဖိုု႔ေထာက္

ပံ႔ေငြပါေပးခဲ႔ပါတယ္။ဌာနတည္ေဆာက္ဖိုု႔ ဂ်ပန္OECF ေအဂ်င္စီကတာ၀န္ရွိတဲ႔ အတိုုင္းဂ်ပန္ေဆာက္

လုုပ္ေရးလုုပ္ငန္းရွင္ေတြကိုုlimited tender ေခၚယူၿပီးေရြးခဲ႔ပါတယ္။၄ - ၅ ဦးလားမသိ၀င္ၿပိဳင္ႀကပါတယ္။

တင္ဒါေနာက္ဆုုံးအဆင္႔ေရြးခ်ယ္ပြဲမွာၿမန္မာသံရုုံးကိုုေတာင္ဖိတ္ခဲ႔ေသးတယ္။အဲဒီမွာသူတိုု႔ေပးခ်င္တဲ႔ ခရုုိနီ ကုုမၼဏီကိုုပဲလ ွ်ဳိ႔၀ွက္တင္ဒါစနစ္နဲ႔ေရြးခ်ယ္ေပးခဲဲ႔တာပါ ပဲ။ အၿခားကုုမၺဏီေတြ ပါ၀င္ခိုုင္းတာအိမ္ၿဖည္႔တဲ႔သေဘာမ်ဳိး လုုပ္တာပါ။အဲဒီအခ်ိန္ကဂ်ပန္ကစီးပြားေရးေတာင္႔တင္းေနတဲ႔အခ်ိန္ဆိုုေတာ႔ၿပည္ပ ကိုုေပးတဲ႔ grant ေတြ 

loans ေတြအရ အေၿခခံအေဆာက္အဦေတြတည္ေဆာက္ေပးတဲ႔အခါ ဂ်ပန္ေဆာက္လုုပ္ေရးကုုမၼဏီမ်ားၿဖစ္တဲ႔ Kajima, Mitsui တိုု႔ဟာဂ်ပန္အာဏာရပါတီေတြရဲ႔ ခရုုိနီေတြပဲၿဖစ္ပါလိမ္႔မယ္။

အလားတူပဲကိုုးရီးယားမွာဆိုုရင္ေခ်ဘိုုလ္(chaebol) ေတြေပၚခဲ႔တယ္။Dawoo,Samsung တိုု႔ Hyundai တိုု႔ဆိုုတာ
 South Korean conglomerates  (ခရုုိနီ)ေတြပဲ။တာေပမဲ႔ multinationals company ေတြၿဖစ္ႀကၿပီးစီးပြားေရး
အင္အားကေတာ္ေတာ္ခိုုင္မာၿပီးအားေကာင္းႀကတယ္။ ႏိုုင္ငံေရးမွာ လည္းေတာ္ေတာ္ႀသဇာရွိတဲ႔ ကုုမၺဏီေတြၿဖစ္
တယ္။ အိႏၵိယမွာလည္း TaTa မိသားစုုကုုမၺဏီဟာလည္းႏိုုင္ငံစီးပြားေရးမွာ ေတာ္ေတာ္ႀကီးတဲ႔ကုုမၺဏီႀကီးတစ္ခုုၿဖစ္
တယ္။ စင္ကာပူမွာ ဆိုုရင္Temasek Holdings ဟာအစိုုးရပုုိင္တယ္လိုု႔ဆိုုေပမဲ႔အမ်ားေၿပာေနႀကတာကလီကြမ္ယူမိ
သားစုုကပဲရွယ္ယာအမ်ားစုုကိုုခ်ဳပ္ကိုုင္ထားႀကပါတယ္။အဲေတာ႔ခရုုိနီကုုမၺဏီေတြဟာပုုံစံအမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔တိုုင္း
ၿပည္တိုုင္းမွာရွိ ႀကၿပီးသူတိုု႔ေတြရဲ႔လုုပ္ရည္ကိုုင္ရည္ ႀကံရည္ဖန္ရည္ေတြေႀကာင္႔သာစီးပြားေရးမွာ ဦးေဆာင္ခြင္႔ရေနတာပါ။ ၿမန္မာခရုုိနီ ကုုမၺဏီေတြဟာမိသားစုုေတြမ်ားၿပီးလုုပ္ရည္ကိုုင္ရည္မရွိတဲ႔ ေတြမ်ဳိးေတြ
၊မႏိုုင္ရင္ကာတပ္ကလာတဲ႔ဗိုုလ္ေတြ၊သူတိုု႔သားသမီးေတြရွိေနေပမဲ႔ အေရးပါတဲ႔ေနရာေတြမွာေတာ႔မရွိဘူးထင္ပါတယ္။
ဒါေႀကာင္႔ ခရုုိနီကုုမၺဏီေတြကိုု အမ်ားပိုုင္ကုုမၺဏီေၿပာင္းပစ္ပါ။ go public လုုပ္ပါ။မိမိကေတာ႔ရွယ္ယာအမ်ားစုုကိုုင္
ထားေပါ႔။ capacity မရွိတဲ႔ေကာင္ေတြဖယ္ရွားပစ္ပါ။ဒီလိုုနဲ႔တည္ေဆာက္ယူရင္ ခရုုိနီ ေတြဟာတိုုင္းရင္းသားလုုပ္ငန္း
ရွင္အၿဖစ္အသိအမွတ္ၿပဳလာလိမ္႔မယ္ လိုု႔ယုုံႀကည္ပါတယ္။

တစ္ခ်ိန္ကၿမန္မာမွာအာဏာရလူတန္းစားနဲ႔စီးပြားေရးလုုပ္ငန္းရွင္မ်ားအႀကားတစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္

ယုုံႀကည္မႈပ်က္ၿပားခဲ႔ပါတယ္။ဒီလိုုယုုံႀကည္မႈပ်က္ၿပားခဲ႔တာဟာခရုုိနီေတြလက္ခ်က္မကင္းဘူးလိုု႔လူေတြက

ထင္ႀကပါတယ္။၂၀၀၄ခုုႏွစ္မတိုုင္မီေလာက္ထိၿမန္မာကုုန္သြယ္မႈပိုု႔ကုုန္သြင္းကုုန္လုုပ္ငန္းကိစၥေတြဟာအ

ဆင္ေၿပေၿပေခ်ာေခ်ာေမြ႔ေမြ႔ရွိခဲ႔ပါတယ္။ဒါေပမဲ႔စးီပြားေရးသမားေတြထဲမွာရွိတဲ႔စုုန္းၿပဴးေတြဟာအာဏာပိုုင္ေတြ

ဆီကိုုအမ်ိဳးမ်ိဳးေသာသတင္းမွားေတြ ကိုုရည္ရြယ္ခ်က္ ရွိရွိနဲ႔ ပိုု႔ခဲ႔ ႀကတာေႀကာင္႔ကုုန္သြယ္မႈလုုပ္ငန္းေတြ

 ေဆာင္ရြက္တဲ႔အခါမွာbarriersေတြတစ္ခုုၿပီးတစ္ခုုေပၚလာၿပီး အမ်ားစုုအေနနဲ႔လုုပ္ငန္းအဆင္႔တိုုင္းလိုုလိုုမွာ လုုပ္ရကိုုင္ရတာႀကပ္ညွပ္ကုုန္ ၿပီး transaction cost ေတြတက္လာခဲ႔ပါတယ္။ ဒီအထဲမွာအာဏာပိုုင္

ေတြနဲ႔နီးစပ္တဲ႔ ခရုုိနီအုုပ္စုု ေတြမပါ ပါဘူး။သူတုု႔ိကေတာ႔ special privileges ေတြရႀကတာေႀကာင္႔ ပုုံမွန္လုုပ္ငန္းစဥ္အတိုုင္းေဆာင္ရြက္ဖိုု႔မလိုုပါဘူး။အဲဒီေခတ္က၀န္ႀကီးေတြနဲ႔စီးပြားေရးလုုပ္ငန္းရွင္

ေတြေတြ႔တဲ႔အခါ”ခင္ဗ်ားတိုု႔ပဲသြားသြားေၿပာႀကတာမဟုုတ္လား”လိုု႔ၿပန္ေၿပာတာေတြႀကားရေတာ႔

သူတိုု႔ထဲမွာအထက္ကိုုမ်က္ႏွာလိုုအားရသြားသြားတင္ၿပသူေတြရွိေနၿပီဆိုုတာလုုပ္ငန္းရွင္ေတြသိလာႀကေရာ။ ဒီလိုုမဟုုတ္တမ္းတရားတင္ၿပခ်က္ေတြကိုယုုံံႀကည္ၿပီးကုုန္သြယ္မႈလုုပ္ငန္းေတြေဆာင္ရြက္တဲ႔အခါ ပုုံမွန္မဟုုတ္တဲ႔ barriers ေတြ ခဏခဏ ေပၚလာခဲ႔တာလိုု႔အမ်ားကယုုံႀကည္ေနႀကပါတယ္။

တိုုင္းၿပည္ထဲမွာရွိတဲ႔လူတိုုင္းမသိႏုုိင္တဲ႔လုုပ္ငန္းေတြ၊ ဒီလုုပ္ငန္းအက်ဳိးရွိႏိုုင္တယ္ဆိုုတာ လူအခ်ဳိ႔သိေနေသာ္လည္း အထက္ကိုုမေပါက္မေရာက္ႏုုိင္တဲ႔အတြက္ဒီတိုုင္းႀကည္႔ေနရတဲ႔လုုပ္ငန္းေတြ-ဒီလုုပ္ငန္းေတြကိုုခရုုိနီေတြပဲတိတ္တိတ္

ဆိတ္ဆိတ္လုုပ္ကိုုင္ခြင္႔ရႀကပါတယ္။ဒီလိုုလုုပ္ကိုုင္ခြင္႔ရတဲ႔အခါ ခရုုိနီေတြ ဟာ Rule of Lawအတိုုင္းမေဆာင္ရြက္ႀကပဲ

 သိသိသာသာ ကိုုစည္းကမ္းေဖါက္ဖ်က္လုုပ္ကိုုင္ခဲ႔တာေႀကာင္႔ အမ်ားအၿမင္မွာမ်က္စိစပါးေမႊးစူးၿပီးလူထူရဲ႔အၿမင္

ကတ္မႈ ကိုုခံခဲ႔ ရတာၿဖစ္ပါတယ္။  ေနၿပည္ေတာ္ႀကီးတည္ေဆာက္ခ်ိန္တုုံးကဒီသာဓကေတြကိုုေတြ႔ႀကရမွာပါ။

လုုပ္ငန္းေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာသိသာၿမင္သာထင္သာၿဖစ္ေအာင္လုုပ္ၿပီးၿပိဳင္ဆိုုင္လုုပ္ကိုုင္ခြင္႔္ရႀကရတာမဟုုတ္ပါဘူး။

ဒါေပမဲ႔လည္းဒီလိုုအၿဖစ္အပ်က္ေတြဟာမဆန္းေတာ႔ပါဘူး၊ႏိုု္င္ငံတကာမွာလည္းအစိုုးရလုုပ္ငန္းႀကီးေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကိုုအစိုုးရယုုံႀကည္တဲ႔သူေတြကိုုပဲ limited tender ကန္သတ္တင္ဒါေခၚယူၿပီး လုုပ္ခိုုင္းေလ႔ရွိပါတယ္။

မ်က္မ်က္ေလးစားရမဲ႔ လုုပ္ငန္းဆိုုရင္ လုုပ္ငန္းရွင္တိုုင္း ရႀကတာမဟုုတ္ပဲ အာဏာပိုုင္ေတြကခရုုိနီၿဖစ္လာမဲ႔သူ

ေတြကိုုအရင္လုုပ္ခဲ႔ဘူးတဲ႔လုုပ္ငန္းအေတြအႀကံဳေတြေပၚမွာအေၿခခံကာလုုပ္ငန္းေတြကိုုကန္ထရုုိက္ေပးခဲ႔တာၿဖစ္ပါ

တယ္။ကန္ထရုုိက္ရႀကတဲ႔ခရုုိနီေတြကပဲေနၿပည္ေတာ္မွာ national park မွာသူ႔အပိုုင္းနဲ႔သူအလကားၿပန္လုုပ္ေပး

ရပါတယ္။ 

ဒါေတာင္လုုပ္ငန္းရွင္တစ္ဦးေနၿပည္ေတာ္လမ္းမႀကီးတစ္ခုုကိုုကေရာ္ကမယ္ခင္းခဲ႔တာေႀကာင္႔ၿပန္ေရာ္ရတဲ႔အၿပင္

နံမည္မပ်က္ေအာင္မနည္းလုုပ္ခဲ႔ရတယ္။ဒီအၿဖစ္အပ်က္ေတြဟာသိသိသာသာႀကီးၿဖစ္ခဲ႔တာၿဖစ္ပါတယ္။အာဏာ

ပိုုင္ေတြဘက္ကေတာ႔စြမ္းေဆာင္ရည္ၿပည္႔၀တဲ႔ယုုံႀကည္စိတ္ခ်ရတဲ႔တုုိင္းရင္သားလုုပ္ငန္းရွင္(ခရုုိနီ)ေတြကိုုေမြး

ထုုတ္ႏိုုင္ခဲ႔ တယ္လိုု႔ဆိုုပါတယ္။ၿပည္သူေတြဘက္ကႀကည္႔ရင္ခရုုိနီၿဖစ္ေပမဲ႔အစိုုးရဘက္ကႀကည္႔ရင္ႏုုိ္င္ငံတကာ

မွာ၀င္ဆန္႔ၿပီးလုုပ္ငန္းစြမ္းေဆာင္ရည္အၿပည္႔အ၀ရွိတဲ႔တိုုင္းရင္းသားလုုပ္ငန္းရွင္ေတြလိုု႔ၿမင္ပါတယ္။(တိုုင္းရင္းသား

လိုု႔သာဆိုုတာပါ၊သူတိုု႔အထဲမွာတရုုတ္အႏြယ္ေတြတစ္မတ္သားငါးမူးသားရွိသူေတြအမ်ားႀကီးပါေနပါတယ္)

အခုုေခတ္ကအဘအဘမလုုပ္တတ္ရင္စီးပြားရွာရတာမလြယ္ပါဘူး။ အဲေတာ႔ခရုုိနီအေသးစားေတြ၊အလတ္

စားေတြ၊အႀကီးစားေတြေပၚလာၿပီးစီးပြားေရးသမားတိုုင္းအာဏာပိုုင္ေတြနဲ႔နီးစပ္ေအာင္ေပါင္းသင္းေနထိုုင္ႀက

ရတာပါ။သူတိုုအထဲမွာ ေတာင္ေၿပာေနႀကတာေတြရွိပါတယ္။ေ၀းေ၀းလည္းမေနနဲ႔၊ နီးနီးလည္းမေနနဲ႔၊

 ေခၚရင္ႀကားေလာက္တဲ႔ေနရာကေနပါတဲ႔၊မေခၚမေၿပာမထိမေတြ႔လိုု႔ကေတာ႔မရတာကိုုး။ဒါေပမဲ႔အေနမွန္ၿပီး

ေအာင္ၿမင္တဲ႔စီးပြားေရးသမားအခ်ိဳ႔လည္းရွိပါေသးတယ္။ဒါေပမဲသူတိုု႔လည္းနဲနဲေတာ႔လုုပ္ရေသးတယ္လိုု႔နီး

စပ္သူေတြကေၿပာပါတယ္။၀င္လိုု႔ေကာင္းေအာင္လုုပ္ရတဲ႔အခါအရင္တုုံးကသီတင္ကြ်တ္ေလာက္ပဲ“ဂါ”ႀက

တာပါ။အခုုေခတ္ေတာ႔ခရစ္စမတ္၊နယူးရီးယား၊ၿမန္မာႏွစ္သစ္ကူး၊တရုုတ္ႏွစ္သစ္ကူး၊အကုုန္လုုံးေထြးၿပီး

ဆိုုင္ဆိုုင္မဆိုုင္ဆိုုင္”ဂါ”ႀကရပါတယ္။ မဂၤလာေဆာင္တိုု႔၊ happy birthdayတိုု႔ကေတာ႔အေကာင္းဆုုံး “ဂါ” ႏိုုင္တာေပါ႔ဗ်ာ႔။

Pareto principle 80-20 rule theory

တေန႔သ၌ေမာင္တိုုင္ပင္ဟာမေတြ႔ရတာႀကာၿပီၿဖစ္တဲ႔ မိတ္ေဆြစီးပြားေရးလုုပ္ငန္းရွင္မ်ားနံနက္ပိုုင္းစုုေ၀းရာ
Feel(Taste) ဆိုုင္သိုေရာက္္သြားခဲ႔ပါတယ္။ အခုုတေလာ ရန္ကုုန္မွာေရပန္းစားေနတဲ႔ money changer
ရဲ႔သတင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးကိုုရႈေဒါင္႔အစုုံကေနေၿပာဆိုုၿငင္းခုုံ ေနရင္းကေနကိုုေက်ာ္မ်ဳိးထြန္း က Pareto principle
လိုု႔ေခၚတဲ႔ 80-20 rule ကိုုစတင္ေဆြးေႏြးလာပါတယ္။ ဒီအေႀကာင္းရဲ႔ေနာက္ခံအခ်က္အလက္ကိုုေၿပာရရင္
Pareto ဆိုုတဲ႔ ပုုဂၢိဳလ္ဟာအီတလီႏိုုင္ငံသားၿဖစ္ၿပီး တစ္ခ်ိန္မွာ သူ႔ေလ႔လာခ်က္အရ အီတလီႏိုုင္ငံရဲ႔ေၿမ ၈၀%
ကိုုအီတလီႏိုုင္ငံသား ၂၀%ကပိုုင္ဆိုုင္ေနတာကိုုေတြ႔ရပါတယ္။
ဒါနဲ႔ သူလည္းတၿခားႏိုုင္ငံရဲ႔အေၿခအေနကိုုေလ႔လာႀကည္႔တဲ႔အခါအံႀသဖြယ္ရာေကာင္းေလာက္ေအာင္
တူညီေနတာကိုုေတြ႔ရပါတယ္။ ၁၉၉၂ခုုႏွစ္ကထုုတ္ၿပန္ခဲ႔တဲ႔ UNDP report တစ္ခုုမွာေဖၚၿပခဲ႔တာကေတာ႔
ကမၻာ႔ အခ်မ္းသာဆုုံး ၂၀%ဟာ ကမၻာႀကြယ္၀ခ်မ္းသာမႈ စုုစုုေပါင္းရဲ႔ ၈၀%ကိုုပိုုင္ဆိုုင္ႀကတယ္လိုု႔ေဖၚၿပ
ထားတာကိုုေတြ႔ရပါတယ္။ေအာက္ကဇယားကိုုႀကည္႔ပါ။

Distribution of World GDP (1989)

Population Income

Richest 20% 82.70%
Second 20% 11.75%
Third 20% 2.30%
Fourth 20% 1.85%
Poorest 20% 1.40%

ဒါေႀကာင္႔စီးပြားေရးလုုပ္ငန္းကိုုအေကာင္အထည္ေဖၚေဆာင္ရြက္တဲ႔အခါအားလုုံးကိုုႀကည္႔စရာမလိုုဘူး၊ အဓိကက်တဲ႔ ၂၀%ေလာက္ေဖၚထုုတ္ၿပီးက်က်နနစီမံအုုပ္ခ်ဳပ္သြားဖိုု႔လိုုတယ္လိုု႔ ကိုုေက်ာ္မ်ဳိးထြန္းက
ေထာက္ၿပခဲ႔ပါတယ္။အေတြ႔အႀကံဳနဲ႔ theory ကိုုေပါင္းစပ္္ေၿပာဆိုုဖိုု႔အခြင္႔အလန္းတစ္ခုုၿဖစ္တာေႀကာင္႔
ေမာင္တိုုင္ပင္လည္းအစိုုးရအလုုပ္ကိုုလုုပ္ခဲ႔စဥ္က လုုပ္ငန္းတစ္ခုုခုုအေကာင္အထည္ေဖၚရေတာ႔မယ္ဆိုု
ရင္၀န္ထမ္းအားလုုံးရဲ႔ ၂၀%ေလာက္ကိုုပဲအားကိုုးလုုပ္ကိုုင္ရတာေႀကာင္႔ Pareto principle ဟာမွန္ကန္
တယ္လိုု႔ထင္ေႀကာင္းေၿပာၿပပါတယ္။

စီးပြားေရးအပိုုင္းနဲ႔ေၿပာရရင္-----------

- အၿမတ္စုုစုုေပါင္းရဲ႔ ၈၀% ဟာ ေဖါက္သည္စုုစုုုုုုေပါင္း ရဲ႔ ၂၀% ဆီကလာတာၿဖစ္ေႀကာင္း---
- ဒါအၿပင္ ေတာင္းဆိုုခ်က္( complaint) စုုစုုေပါင္း ရဲ႔ ၈၀% ဟာလည္း ေဖါက္သည္ စုုစုုေပါင္းရဲ႔
၂၀%ဆီကလာတာၿဖစ္ေႀကာင္း-----
- မိမိအၿမတ္စုုစုုေပါင္းရဲ႔ ၈၀%ဟာမိမိစုုစုုေပါင္းအသုုံးၿပဳခဲ႔တဲ႔ အခ်ိန္စုုစုုေပါင္း ၂၀%ေႀကာင္ရ
လာတာၿဖစ္ေႀကာင္း-----
- မိမိေရာင္းရ ၀င္ေငြရဲ႔ ၈၀%ဟာ မိမိထုုတ္ကုုန္စုုစုုေပါင္းရဲ႔ ၂၀%ကလာတာၿဖစ္ေႀကာင္း
- အဲဒီ ေရာင္းရ၀င္ေငြရဲ ၈၀%ဟာ မိမိအေရာင္း၀န္ထမ္းစုုစုုေပါင္းရဲ႔ ၂၀%ရဲ႔ႀကိဳးပမ္းအားထုုတ္
မႈေႀကာင္႔ ၿဖစ္ပါတယ္။

ဒါေႀကာင္႔ Pareto principle နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး Wikipedia မွာ ေဖၚၿပထားတာကေတာ႔----
Many businesses have an easy access to dramatic improvements in profitability
by focusing on the most effective areas and eliminating, ignoring, automating,
delegating or re-training the rest as appropriate.

ၿဖစ္ပါတယ္။ ဒီအခ်က္ကိုု လက္ေတြ႔စီးပြားေရးလုုပ္ေနတဲ႔ Feel ပိုုင္ရွင္ကအေလးအနက္ေထာက္ခံခဲ႔ပါတယ္။
သူ Feel ကိုု၀န္ထမ္း ၂၀-၃၀ေလာက္နဲ႔စခဲ႔စဥ္က ၈၀-၁၀၀ေလာက္ၿဖစ္လာရင္ငါဘယ္လိုုလုုပ္ရပါလိမ္႔ဆိုုၿပီး
ေတြးေႀကာက္ေနခဲ႔တယ္။ 80-20 rule လိုုသေဘာမ်ဳိးေဆာင္ရြက္ႏိုုင္ခဲ႔တာေႀကာင္႔ ၀န္ထမ္း ၁၀၀၀
ေလာက္ၿဖစ္လာတဲ႔ အခ်ိန္မွာ မေႀကာက္ေတာ႔ဘူးတဲ႔။ အခုုသူေအာင္ၿမင္ေနတဲ႔ ၁၁၅ မိုုင္Feel Express
ကိုုအစပထမပိုုင္းမွာ သိပ္ဂရုုမစိုုက္ခဲ႔ေႀကာင္း ၀န္ခံခဲ႔ပါတယ္။ လူလႊတ္တာေတာင္ပထမတန္းစားကိုုမလႊတ္
ခဲ႔ေႀကာင္း၊ အခုု Feel Express ကေအာင္ၿမင္လာတဲ႔အခါႀကေတာ႔မွ ပဲ 80-20 rule ကိုုလက္ေတြ႔အသုုံးခ်
ရေတာ႔မယ္ဆိုုတာသိလာရေႀကာင္း share လုုပ္ပါတယ္။အဲေတာ႔ efficient ၿဖစ္တဲ႔ေခါင္းေဆာင္ကိုုလႊတ္
တယ္၊ ဆိုုင္ decoration ဟာလည္းသူရဲ႔ တၿခား Feel ဆိုုင္ေတြလိုုမဟုုတ္ဘူး၊ ၂၄ နာရီ လူက်လြန္းတာ
ေႀကာင္႔နည္းနည္းညစ္ပတ္တာၿမန္ေႀကာင္း၊ဒါေႀကာင္႔ interior decorator ေစလႊတ္ၿပီးၿပင္းခိုုင္းေနရေႀကာင္း
ေၿပာၿပခ႔ဲပါတယ္။

ဒီလို Feel ပိုင္ရွင္ရဲ႔ ေဆာင္ရြက္ခဲ႔တာကိုုႀကည္႔ရင္ 80-20 rule theory ကိုုအေၿခခံသလိုုၿဖစ္ေနခဲ႔ပါတယ္။
ေမာင္တိုုင္ပင္တိုု႔အစိုုးရ ရဲ႔ ၿဗဴရုုိကရက္ အပိုုင္းမွာ လည္း ဒီ theory ဟာမွန္လိမ္႔မယ္လိုု႔ထင္ပါတယ္။ ႏိုုင္ငံ
ေတာ္ဖြံၿဖိဳးတိုုးတက္ဖိုု႔အတြက္ ၂၀%ေသာဘယ္အပိုုင္းေတြကအေရးပါသလဲဆိုုတာေဖၚထုုတ္ႏိုုင္ဖိုု႔လိုုပါ
တယ္။ Pareto principle 80-20 rule ကိုုအစေဖၚထုုတ္ခဲ႔တဲ႔ ကိုုေက်ာ္မ်ဳိးထြန္းကိုုေက်းဇူးတင္ပါတယ္။
စီးပြားေရးလုုပ္ငန္းလုုပ္ေနတဲ႔မိတ္ေဆြအေပါင္းလည္း efficient အၿဖစ္ဆုုံးၿဖစ္တဲ႔ ၂၀% ကိုုေဖၚထုုတ္ႏိုုင္
ၿပီးအာရုုံစူးစိုုက္ေဆာင္ရြက္မယ္ဆိုုရင္အက်ဳိးအၿမတ္မ်ားရရွိလာႏိုုင္မယ္ဆိုုတာယုုံႀကည္မိပါတယ္။

NANIWAလိုုကုုမၺဏီမ်ဳိးကိုုသတိထားႀကပါ

လြန္ခဲ႔ေသာနွစ္ ၂၀ ေလာက္က ေမာ္ေတာ္ကားကိုုလြတ္လပ္စြာတင္သြင္းခြင္႔ၿပဳထားပါတယ္။သေဘၤာသား
ေတြ၊ႏိုုင္ငံၿခားပညာေတာ္သင္သြားတဲ႔သူေတြ၊ႏိုုင္ငံေတာ္ခြင္႔ၿပဳခ်က္နဲ႔ႏိုုင္ငံၿခားမွာ အလုုပ္သြားလုုပ္သြား
လုုပ္သူေတြဟာစလြန္းကားေတြ၊ပစ္ကပ္ကားေတြတင္သြင္းခြင္႔ရခဲ႔ႀကပါတယ္။ စလြန္းကားကသြင္းကုုန္ခြန္
၃၀၀%မိုု႔လိုု႔သိပ္မသြင္းႀကပါဘူး။ ပစ္ကပ္ကားက ၅၀%ဆိုုေတာ႔ပစ္ကပ္ကားေတြအေၿမာက္အမ်ားသြင္း
ခဲ႔ႀကၿပီး နံမည္ေက်ာ္တိုုယိုုတာဟိုုင္းလတ္ကားဟာအဲဒီအခ်ိန္ကေခတ္အစားဆုုံးပါပဲ။

အဲဒီအခ်ိန္က used cars တင္သြင္းေပးတဲ႔ဂ်ပန္ကုုမၺဏီေတြအမ်ာအၿပားေပၚေပါက္လာပါတယ္။ ရန္ကုုန္မွာ
ရုုံးခြဲေတြဖြင္႔ခဲ႔ပါတယ္။ ရန္ကုုန္ကေတာင္ရုုံးခြဲကိုုသြားၿပီး ကားမွာ လိုု႔ ရပါတယ္။ ေစ်းကြက္စီးပြားေရးစတင္
က်င္႔သုုံးတဲ႔ကာလၿဖစ္တာမိုု႔ၿမန္မာေတြထဲကကားတင္သြင္းခြင္႔ ကိုုကြ်မ္းကြ်မ္းက်င္က်င္လုုပ္ ႏိုုင္တဲ႔သူရွား
တယ္။အဲဒီအခ်ိန္မွာ NANIWA ဆိုုတဲ႔ကားကုုမၺဏီတစ္ခုုရွိပါတယ္။ အစပထမပိုုင္းမွာသူရဲ႔ performance
ကေတာ္ေတာ္ေကာင္းသလိုုေစ်းလည္းေတာ္ေတာ္သက္သာပါတယ္။ ေမာ္ေတာ္ယဥ္ေပါင္းေတာ္ေတာ္မ်ား
မ်ားတင္သြင္းေပးၿပီးအဲဒီ ကုုမၺဏီဟာေဒ၀ါလီခံသြားပါတယ္။ ႏိုုင္ငြတကာကုုန္သြယ္မႈကိုုမကြ်မ္းက်င္ေသးတဲ႔
အခ်ိန္ဆိုုေတာ႔ကားမွာ ထားတဲ႔ၿမန္မာအမ်ားစုုဟာ ဘာလုုပ္လိုု႔ဘာလုုပ္ရမွန္းကိုု မသိႀကေတာ႔ဘူး။ သေဘၤာ
သားေတြ၊ပညာေတာ္သင္သြားတဲ႔သူေတြႏုုိင္ငံၿခားမွာ ၿခစ္ၿခစ္ၿခဳပ္ၿခဳပ္စုုေဆာင္းလာတာေတြကုုန္ပါေရာပဲ။

ဘာၿဖစ္လိုု႔ေဒ၀ါလီခံသြားတယ္ဆိုုတာဘယ္သူမွမသိပါ၊ သူကိုု လုုပ္ႏုုိင္တာကေတာ႔ blacklist လုုပ္ႏုုိင္တာ
ပဲရွိမယ္။ ၿမန္မာပါသလားလည္းမသိ၊ ေနာက္ကုုမၺဏီတစ္ခုုမွတ္ပုုံတင္ လိုုက္ရင္အလြယ္ေလး။ အဲဒါ
ေတြေႀကာင္႔ၿမန္မာ မွာ barrier ေတြတစ္ခုုၿပီးတစ္ခုုေပၚလာတာေပါ႔။ တစ္ေန႔က ရန္ကုုန္မွာ ၀န္ႀကီးတစ္ဦး
ကကုုမၺဏီမွတ္ပုုံတင္တာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးကုုန္သည္တစ္ဦးရဲ႔ အေမးကိုုေၿဖသြားတယ္။ barrier ေတြဘာ
ေႀကာင္႔ထားရသလဲဆိုုတာ၊ကုုမၺဏီအသစ္တစ္ခုု register လာေလ ွ်ာက္ရင္ ရဲစခန္းစစ္ခိုုင္းရတယ္ဆိုုတာ
အေႀကာင္းရွိတယ္။ ကုုမၺဏီအသစ္ဖြင္႔ၿပီးရင္ သြင္းကုုန္ေတြတစ္လၿပီးတစ္လသြင္းတယ္၊တစ္ခါတစ္ေလ
ေဒၚလာသိန္းခ်ီၿပီးသြင္းတယ္။ ၆လ ၇လေလာက္လည္းႀကာေရာအဲဒီကုုမၺဏီမရွိေတာ႔ဘူး၊ လိပ္စာမွာကိုု
မရွိေတာ႔တာ၊ ၀င္ေငြခြန္မေပးခ်င္ လိုုေရွာင္တိမ္းတာေလ။ စင္ကာပူမွာကုုမၺဏီဖြင္႔ခ်င္ရင္နာရီပိုုင္းပဲ၊
အြန္လိုုင္းကေနေလ ွ်ာက္ယုုံပဲ။ဒါကိုုလည္းသိပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္မွာေမးခြန္းေမးဘူးတယ္။
မဟုုတ္တာလုုပ္တဲ႔ကုုမၺဏီေတြကိုု အေရးယူလိုု႔႔မရဘူးလားတဲ႔။ ၀န္ႀကီးကေၿဖသြားပါတယ္။
သူကိုုလူႀကီးတစ္ဦးကေၿပာဘူးပါတယ္တဲ႔၊ တိုု႔ဆီမွာၿပည္သူေတြကုုမၺဏီေတြေထာင္လာၿပီး
စနစ္တက်လုုပ္ကိုုင္လာခ်င္ေအာင္ဆြဲေဆာင္ရတာကုုမၺဏီေပါင္းမွ ၅၀၀၀ - ၁၀၀၀၀ ၿဖစ္
လာေအာင္မနည္းကိုုစည္းရုုံးေနရတယ္။မဟုုတ္တာလုုပ္တဲ႔ကုုမၺဏီကိုုအေရးယူရင္ဘယ္ကုုမၺဏီမွ
လြတ္မွာ မဟုုတ္ဘူး။ဒါေႀကာင္႔ညွာညွာတာတာေလးလုုပ္ေနရတယ္လိုု႔ အရင္အပတ္ကေၿပာသြားခဲ႔ပါတယ္။
ဆိုုလိုုခ်င္တာကကုုမၺဏီေတြဖက္မွာ business enthic ရွိဖိုု႔လိုုတယ္ဆိုုတာေၿပာခ်င္တာပါ။

အခုုလည္းလာပါၿပီ၊ ကားတင္သြင္းခြင္႔အက်ဳိးေဆာင္ေပးတဲ႔ ၀န္ေဆာင္မႈကုုမၺဏီေတြတစ္ဖြဲဖြဲေပၚလာေနပါၿပီ။
အရင္အေၿခအေနမ်ဳိးမဟုုတ္ေတာ႔ပါ၊ရ်ပန္မွာ ၿမန္မာေတြေရာက္ေနပါၿပီ၊ေကာင္းတဲ႔လူေတြရွိသလိုုအခြင္႔
အေရးေပၚကေနအၿမတ္ထုုတ္ခ်င္တာလည္းပါမယ္ထင္တယ္။

NANIWA လိုုကုုမၺဏီမ်ဳိးမပါလာဘူး လိုု႔မေၿပာႏုုိင္ဘူး။သက္ဆိုုင္ရာေတြကဘာေတြလုုပ္ေပးႀကမလဲ၊
လုုပ္ေပးခဲ႔ေပမဲ႔ ေပးကားေပး၏ မရ ဆိုုတာမ်ဳိးၿဖစ္သြားႏိုုင္ပါတယ္။

တရုုတ္ၿမန္မာစီးပြားေရးအဆက္အဆံ

ၿမစ္ဆုုံေရကာတာစီမံကိန္းကိုုၿမန္မာအစိုုးရကကိုုယ္႔ေငြနဲ႔ကိုုယ္စိုုက္ထုုတ္က်ခံၿပီးကခ်င္ၿပည္နယ္နဲ႔အၿခားေဒသေတြအတြက္တည္ေဆာက္မယ္ဆိုုရင္ဒါေလာက္ဆန္႔က်င္မႈေတြရွိခ်င္မွရွိႏိုုင္မယ္။တရုုတ္ေငြနဲ႔ေဆာက္ၿပီးတရုုတ္ကိုလ ွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားပံ့ပိုုးေရာင္းခ်ေပးရမဲ႔စီမံခ်က္ၿဖစ္တာေႀကာင္႔ဆန္႔က်င္မႈေတြဟာ
တတိုုင္းတၿပည္လုုံးကထြက္ေပၚလာတာၿဖစ္တယ္လိုု႔ယူဆမိပါတယ္ဘာေႀကာင္႔လဲဆိုုေတာ႔အခုုခ်ိန္မွာၿမန္မာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားရဲ႔စိတ္ထဲမွာတရုုတ္ကိုုခ်ဥ္ေနတဲ႔မသိစိတ္ေတြကိန္းေအာင္းေနတာအမွန္ပါ။အထူးသၿဖင္႔မႏၱေလးကမႏၱေလးသားေတြမွာဒီမသိစိတ္ကေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားရွိေနမယ္လိုု႔ထင္ပါတယ္။ၿမန္မာမွာႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာေနၿပီးၿမန္မာတပိုုင္းၿဖစ္ေနတဲ႔တရုုတ္ေတြအေပၚမွာဒါေလာက္အာဃာတမရွိေပမဲ႔ၿမန္မာစကားမေၿပာတတ္တဲ႔မႏၱေလးကတရုုတ္ေတြ
ကိုုေတာ႔မႏၱေလးသူမႏၱေလးသားေတြကေတာ႔မ်က္ေစ႔ထဲမွာႀကည္႔မရေတာ႔တာေတာ္ေတာ္ႀကာပါၿပီ။

ၿမစ္ဆုုံေရကာတာစီမံကိန္းကိုုေခတၱ၅ႏွစ္တာကာလရပ္ဆိုုင္းလိုုက္ေပမဲ႔ တရုုတ္ရဲ႔ ရထားလမ္းစီမံကိန္း၊ေက်ာက္ၿဖဴ
ေရနံဓါတ္ေငြ႔ပိုုက္ လိုုင္းစီမံကိန္းေတြဟာအခ်ိန္မေရြးေပါက္ကြဲလာႏိုုင္တဲ႔မီးပြားေတြပဲၿဖစ္ပါတယ္။တရုုတ္ေခါင္းေဆာင္
ပိုုင္းရဲ႔စိတ္ထဲမွာ ၿမန္တင္႔ဟာတရုုတ္ၿပည္ရဲ႔အစိတ္အပိုုင္းၿဖစ္တယ္ဆိုုတာမသိမသာခံယူထားႀကပါတယ္။ၿမန္မာေရွး
ဘုုရင္လက္ထက္ထဲက ၿမန္မာကိုုမၾကာခဏက်ဴးေက်ာ္ေလ႔ရွိတာေႀကာင္႔တရုုတ္ဆိုုတဲ႔ၿမန္မာစကားအဓိပၺါယ္ဟာ
က်ဴးေက်ာ္သူၿဖစ္တယ္ဆိုုတာေဖၚၿပထားပါတယ္။တရုုတ္ဟာစူပါပါ၀ါၿဖစ္လာတာနဲ႔အမ ွ်အေမရိကန္ကိုုခြာရာတိုုင္းလာ
ပါတယ္။ဒါေပမဲ႔တရုုတ္ဟာအေမရိကန္ကိုုဘယ္ဖက္ကပဲယွဥ္ယွဥ္ မယွဥ္ႏိုုင္ေသးပါဘူး။ တရုုတ္ပစၥည္းေတြကိုုေစ်းခ်ဳိ
ခ်ဳ ိနဲ႔ထုုတ္လုုပ္ၿပီးေစ်းေပါေပါနဲ႔ကမၻာကိုုၿဖန္႔ခ်ီတင္ပိုု႔ေနတာေႀကာင္႔တရုုတ္ပစၥည္းတင္သြင္းမႈကိုုႏိုုင္ငံတိုုင္းလိုုလိုု
ကပဲကန္႔သတ္မႈေတြလုုပ္ခဲ႔ပါတယ္။ တရုုတ္ကလည္းသူ႔ပစၥည္းေတြေစ်းခ်ဳိခ်ိဳနဲ႔ပိုု႔ႏိုုင္ေအာင္သူ႔ယြမ္ေငြတန္ဖိုုးကိုုုု
ခပ္ေပ်ာ႔ေပ်ာ႔ ၿဖစ္ေအာင္လုုပ္ထားပါတယ္။

အေမရိကန္အပါအ၀င္အေနာက္ႏုုိင္ငံေတြကဒါကိုုပဲေထာက္ၿပေၿပာဆိုုခဲ႔ႀကၿပီးနည္းမ်ဳိးစုုံနဲ႔
လွန္႔ခဲ႔ႀကပါတယ္။ တရုုတ္ကလည္းသူ႔အႀကံနဲ႔သူပါပဲ။ ၿမန္မာကေတာ႔ US sanction, EU sanction
ေတြေႀကာင္႔စီးပြားေရးထင္သေလာက္မလုုပ္ႏုုိင္ခဲ႔တဲ႔ အၿပင္ခရုုိနီစီးပြားေရးလက္၀ါးႀကီးအုုပ္မႈေတြေႀကာင္ ႔ တစ္ဦးခ်င္း
ရဲ႔wealthဟာတစ္ဖက္ေစာင္းနင္းၿဖစ္ခဲ႔ၿပီးဆင္းရဲမြဲေတသူမ်ားၿပားလာခဲ႔ပါတယ္။လူလတ္တန္းစားဆိုုတာတၿဖည္း
ၿဖည္းေပ်ာက္ကြယ္ေလ်ာ႔နည္းခဲ႔ၿပီး၀န္ထမ္းေလာကမွာေကာပုုဂၢလိကအပိုုင္းမွာပါလာဘ္စားမႈေတြအၿမစ္တြယ္လာခဲ႔
ပါတယ္။ၿမန္မာ႔စီးပြားေရးဟာတၿဖည္းၿဖည္းနဲ႔တရုုတ္ကိုုမွီခိုုအားထားလာခဲ႔ရၿပီးေပါေခ်ာင္ေကာင္းပစၥည္းေတြအတြက္
ေဒၚလာေတြကိုုသုုံးခဲ႔ရပါတယ္။တရုုတ္က တခါးမရွိဓါးမရွိ ၀င္လာတဲ႔စားစရာေတြေႀကာင္႔ၿပည္တြင္းစားစရာထုုတ္
လုုပ္မႈလုုပ္ငန္းေတြထိခိုုက္ခဲ႔ရပါတယ္။ အထူးသၿဖင္႔စားစရာေတြဟာ expiry date လြန္ခါနီးေတြ၀င္လာေတာ႔ၿမန္မာ
ဟာတရုုတ္ပစၥည္းေတြရဲ႔ dumping အၿဖစ္တစ္စတစ္စနဲ႔ေရာက္လာေနၿပီၿဖစ္တယ္လိုု႔ဆိုုပါတယ္။ တရုုတ္လ ွ်ပ္စစ္
ပစၥည္းေတြဆိုု operating instruction ကအစတရုုတ္လိုုပဲေရးထားတာ။ ၿမန္မာအတြက္သီးၿခားထုုတ္လုုပ္တာမဟုုတ္
ပဲသူတိုု႔ဆီမွာ model out ရင္ ၿမန္မာဖက္ကိုုေရာက္လာေတာ႔တာပါ။ေစ်းေပါေတာ႔လည္းၿမန္မာစာသုုံးသူေတြကမညီး
မညဴသုုံးေနႀကရတယ္။ပစၥည္းခ်င္းတူရင္ယိုုးဒယားပစၥည္းကမွအရည္အေသြးပိုုေကာင္းေတာ႔ေစ်းမ်ာခ်င္မ်ားပါေစ
ယိုုဒယားပစၥည္းကိုုပဲစားသုုံးသူေတြကသုုံးခ်င္ၾကတယ္။

တရုုတ္ကၿမန္မာနဲ႔ကီလိုုမီတာေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာဆက္စပ္ေနတာေႀကာင္႔သူနဲ႔စီးပြားေရးအဆက္အဆံမလုုပ္ဖိုု႔ဆိုုတာ
ေတာ္ေတာ္ခက္ခဲတဲ႔အလုုပ္ပါ။အစိုုးရအေနနဲ႔တရုုတ္ကိုုခ်စ္ရင္လည္းေပါင္းရမွာပဲ၊မုုန္းရင္လည္းေပါင္းရမွာပါ။ေလာေလာ
ဆယ္ေတာ႔အာဏာခ်ိန္ခြင္ရွာညွိဖိုု႔ အေမရိကန္နဲ႔အီးယူႏိုုင္ငံေတြရဲ႔မ်က္ႏွာသာေပးမႈၿပန္ရရွိေရးကိုုႀကိဳးပမ္းေနႀကတာ
အထင္အရွားပါ။ဒီလိုုအေၿခအေနမ်ိဳးမွာ ၿမန္မာနဲ႔တရုုတ္စီးပြားေရးအဆက္အဆံကိုုဘယ္လိုုလုုပ္သင္႔တယ္ဆိုုတဲ႔
projection ကိုုသက္ဆိုုင္ရာ၀န္ႀကီးဌာနမ်ားကေလ႔လာၿပီးႏွစ္တိုုႏွစ္ရွည္စီမံကိန္းမ်ားေရးဆြဲသုုံးသပ္တင္ၿပသင္႔ေနပါ
ၿပီ။တရုုတ္ႏွင႔္နယ္စပ္ကုုန္သြယ္ေရး၀င္ေပါက္ထြက္ေပါက္ဟာ ( ၄)ခုုရွိေနေပမဲ႔မူဆယ္နယ္စပ္ကုုန္သြယ္ေရးဟာ
အေရးပါဆုုံးနယ္စပ္ကုုန္သြယ္ေရးစခန္းၿဖစ္ပါတယ္။ ၿမန္မာကလည္း၁၀၅ မိုုင္ကုုန္သြယ္ေရးဇုုန္ဖြင္႔လွစ္ၿပီးၿမန္မာဖက္
မွာေစ်းကြက္ၿဖစ္ေပၚလာေအာင္လုုပ္ခဲ႔ပါတယ္။ယခုုအထိတရုုတ္ကလည္းသူဖက္ႀကယ္ေခါင္၊ေရႊလီမွာေစ်းကြက္ၿဖစ္
ေအာင္အကြက္ခ်ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ ၿမန္မာဖက္ကေတာ႔တရုုတ္ၿမန္မာစီးပြားေရးေပၚလစီ ကိုုသတ္သတ္မွတ္
မွတ္ခ်ဟန္မတူပါ။ အာဆီယံတရုုတ္နန္နင္းဆိုုလည္း၀င္ပါလိုုက္တယ္။ နန္နင္းမွာၿမန္မာကုုန္သြယ္ေရးရုုံးတစ္ရုုံး
တည္ေထာင္ဖြင္႔လွစ္ထားတယ္။ပုုဂၢလိကနဲ႔အစိုုးရႀကားသူလုုပ္မလိုုကိုုယ္လုုပ္မလိုုနဲ႔ လစ္ဟာေနပါတယ္။ကြမ္ရွီး
ၿပည္နယ္ဟာတရုုတ္ရဲ႔ကိုုယ္ပိုုင္အုုပ္ခ်ဳပ္ေရးအခြင္႔အေရးေပးထားတဲ႔ၿပည္နယ္တစ္ခုုၿဖစ္ပါတယ္။ႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္းလ ွ်င္ၿမန္စြာဖံြ႔ၿဖိဳးတိုုးတက္လာတာကိုုေတြ႔ ရပါတယ္။ယူနန္ၿပည္နယ္ကေတာ႔ၿမန္မာနဲ႔အိမ္နီးခ်င္းၿပည္နယ္ၿဖစ္ပါတယ္။
တရုုတ္ၿပည္ထဲမွာမဖြံၿဖိဳးမတိုုးတက္ေသးေသာၿပည္နယ္အၿဖစ္သတ္မွတ္ထားပါတယ္။အစပထမပိုုင္းမွာတရုုတ္ကၿမန္မာ
ကိုုယူနန္ၿပည္နယ္္အဆင္႔ေလာက္နဲ႔တန္းတူထားဆက္ဆံခ်င္ႀကတယ္။ၿမန္မာ၀န္ႀကီးဌာနတစ္ခုုခုုကိုုဘီက်င္းက၀န္ႀကီးဌာနကတန္းတူမဆက္ဆံခ်င္ႀကဘူး။ယူနန္ၿပည္နယ္က၀န္ႀကီးဌာနတစ္ခုုကတိုုက္ရုုိက္ဆက္ဆံလာတာမ်ဳိးရွိခဲ႔ဘူးတယ္။ၿမန္မာဘုုရင္လက္ထက္ကဘုုရင္အေနနဲ႔ဂရိတ္ၿဗိတိန္ဘုုရင္မႀကီးနဲ႔တိုုက္ဆက္ဆံခဲ႔ခ်င္ေပမဲ႔အေရွအိႏၵိယဘုုရင္ခံနဲ႔သာဆက္ခံခဲ႔ရတဲ႔အၿဖစ္မ်ဳိးလိုုပါပဲ။ေနာက္ပိုုင္းႀကမွၿမန္မာအစိုုးရကတင္းခံေနလိုု႔အစိုုးရသေဘာထားကိုုသိလာၿပီးေနာက္ပိုုင္းဆက္ဆံေရးအဆင္ေခ်ာလာခဲ႔တယ္။ ၿမန္မာကလည္းမရဘူး၊တန္းတူၿဖစ္တဲ႔ၿမိဳ႔ေတာ္၀န္ကိုုဘိတ္ခိုုင္းတာတိုု႔ႀကိဳခိုုင္းတာတိုု႔ကိုု protocol အရ လုုပ္ေတာ႔မွၿမန္မာသေဘာထားကိုုသိလာခဲ႔ႀကတယ္။ဒီအေႀကာင္းေတြကၿမန္မာနဲ႔တရုုတ္စီးပြားေရးဆိုုင္
ရာ projection ေတြ ေရးဆြဲတဲ႔အခါ စဥ္းစားႏိုုင္ေအာင္ လိုု႔ၿဖစ္ပါတယ္။

တရုုတ္ေတြကၿမန္မာမွာ ေဒၚလာ၄-၅ သန္းတန္အေသးစားရင္းႏွီးၿမဳပ္နွံမႈေတြ မလုုပ္ခ်င္ႀကဘူး။အႀကီးစားေတြပဲသူတိုု႔လုုပ္ခ်င္ႀကတယ္။အေသးစားကိုုသူတိုု႔ဖက္မွာပဲရင္းႏွီးၿမဳပ္ႏွံမယ္။ လိုုအပ္တဲ႔ကုုန္ႀကမ္းကၿမန္မာကေနေစ်းေပါေပါနဲ႔ရႏိုုင္တယ္။ ေစ်းႀကီးေနရင္နည္းနည္း မူ ၿပလိုုက္ရင္ ၿမန္
မာကုုန္သည္ေတြသူတိုု႔ခြင္ထဲေရာက္သြားေရာ။ ဖရဲသီး၊သရက္သီးဆိုုရင္ေမ ွ်ာ္မွန္းသေလာက္ အက်ဳိးအၿမတ္မရဘူး။
ဒါေႀကာင္႔သရက္သီးဆိုုရင္ oversea နဲ႔တင္ဖိုု႔ လိုုင္းေၿပာင္းႀကရတယ္။ ၁၀၅မိုုင္ကုုန္သြယ္ေရးဇုုန္ထဲမွာ ၿမန္မာကုုန္
ပစၥည္းေတြ ေစ်းကြက္ၿဖစ္ေပၚေရးကိုုၿမန္မာေတြဖက္ကအမ်ဳိးမ်ုုဳိးႀကိဳးစားႀကတယ္။ ဒါေပမဲ႔ၿမန္မာကုုန္သည္ေတြကအရင္း
အႏွီးထုုတ္ႏုုိင္မႈအင္အားနည္းေတာ႔တရုုတ္ေတြရဲ႔၀ယ္လက္ၿဖစ္ရင္ၿဖစ္သြားမယ္။ေစ်းတင္းခံေနေတာ႔ေၿမၿပန္႔ကိုုၿပန္မ
သယ္ခ်င္ေတာ႔ေပးတဲ႔ေစ်းန႔ဲခ်ေရာင္းသြားႀကရတယ္။ logan သီးေတြကုုိႀကည္႔ေလ၊ ၿမန္မာကေနထြက္သြားၿပီး ၿမန္မာ ကိုုပဲ preserved သီးႏွံ (snack) ေတြအၿဖစ္ၿပန္ေရာက္လာေကာ။ ေၿပာင္းေတြလည္းအမ်ားအၿပားေရာက္ လာရင္
အစိုုဓါတ္မ်ားတယ္၊အာဖလာေတာ႔ဆင္မ်ားတယ္ဆိုုၿပီးေစ်းဖမ္းႏွိမ္တာပဲ။

ဒီအခ်က္ေတြကေအာက္ေခ်မွာၿဖစ္ပ်က္ေနတာေတြပါ။ တရုုတ္ဖက္ကနယ္စပ္ကုုန္သြယ္ေရးကိုုအၿပည္ၿပည္ဆိုုင္ရာ
ကုုန္သြယ္မႈတစ္ခုုလိုု႔မသတ္မွတ္ခ်င္ဘူး။နယ္စပ္ေန ႏွစ္ႏိုုင္ငံကၿပည္သူေတြကုုန္သြယ္ႀကတာလိုု႔မွတ္ယူထားတယ္။
ၿမန္မာကနယ္စပ္ကုုန္သြယ္ေရးဟာအၿပည္ၿပည္ဆိုုင္ရာကုုန္သြယ္မႈလိုု႔မွတ္ယူထားတယ္။ ဒီ လိုုအေၿခခံအၿမင္ခ်င္း
မတူညီတာေႀကာင္႔ ကနဦးနယ္စပ္နယ္စပ္ကုုန္သြယ္ေရးကိုုေခ်ာေခ်ာေမြ႔ေမြ႔ ၿဖစ္ေအာင္အေကာင္အထည္ေဖၚေဆာင္
ရြက္တဲ႔အခါေတာ္ေတာ္ေၿပာဆိုုခဲ႔ရပါတယ္။ဟခုုအခါမွာေတာ႔ ၿမန္မာအစိုုးရသေဘာထား ကိုုသိလာရၿပီၿဖစ္တဲ႔အတြက္
တရုုတ္နဲ႔ကုုန္သြယ္မႈမွာအဆင္ေၿပစၿပဳလာပါၿပီ။ေစ်းကြက္အသာစီးရေရးမွာ ေတာ႔တရုုတ္နဲ႔ယွဥ္ၿပိဳင္ႀကိဳးစားႀကတဲ႔အခါ
ၿမန္မာကေနာက္တန္းမွာပဲေရာက္ေနရတာကိုုေတာ႔၀န္ခံရမွာၿဖစ္ပါတယ္။စိေတာ႔ကုုန္သြယ္ေရးမဟာဗ်ဴယာခ်မွတ္တဲ႔အခါမွာစဥ္းစားရမဲ႔အခ်က္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားရွိေနပါတယ္။ ဥပမာေရႊဆိုုရင္ၿမန္မာၿပည္မွာထြက္တယ္။ဘယ္ေလာက္ထြက္
သလဲေတာ႔စာရင္းဇယားအတိအက်မသိရဘူး။ကမၻာေရႊေစ်းကၿမင္႔ၿပီး ၿပည္တြင္းေရႊေစ်းနိမ္႔ေနတဲ႔အခါ ၿမန္မာေရႊေတြ
တရုုတ္နယ္စပ္ေရာက္လာပါတယ္။ေရႊက ကုုန္က်စ္ဆိုုေတာ႔သယ္ရၿပဳရတာလြယ္တယ္။ နယ္စပ္ေရႊလီမွာၿမန္မာေရႊ ကိုုေရာင္းၿပီး ရတဲ႔ေဒၚလာကိုုိုအေ၀းလႊဲနဲ႔ ရန္ကုုန္ကိုုၿပန္ပိုု႔ေတာ႔ရန္ကုုန္မွာ ေဒၚလာေစ်းကေရႊလီက ၿမန္မာေရႊ၀ယ္တဲ႔
တရုုတ္ေတြလက္ထဲမွာပဲရွိတယ္။ ရန္ကုုန္ေဒၚလာေစ်းကြက္ကေရႊလီကေနသတင္းအခ်က္အလက္မရပဲမဖြင္႔ ရဲႀကဘူး။
ရန္ကုုန္သားကုုန္သည္ေတြကေဒၚလာေစ်းကြက္ကိုုသူတိုု႔ exporters ေတြကလက္ထဲမွာ မရွိ လိုုေအာင္႔သက္သက္ၿဖစ္
ေနႀကတာေပါ႔။

တရုုတ္ကနယ္စပ္ကုုန္သြယ္ေရးကိုု normal trade မလုုပ္ခ်င္ဘူး။ Letter of credit, Telegraphic Transfer နဲ႔ေငြ
ေႀကး transaction လုုပ္ဖိုု႔ေတာ္ေတာ္ကိုုေၿပာေနရတယ္။ အေမရိကန္ sanction ေၾကာင္႔လည္းတေႀကာင္းပါတာေပါ႔၊
အေရးရယ္အေႀကာင္းရယ္ဆိုုရင္ တရုုတ္လည္းေငြေႀကးနဲ႔ပတ္သက္လာရင္ ၿမန္မာကိုု မကူညီပါဘူး။ စင္ကာပူကမွ တင္းတင္းႀကပ္ၿကပ္နဲ႔ ၿမန္မာကိုု ကူညီေသးတယ္။ အေမရိကန္ဖိအားေပးေတာ႔ေဒၚလာကိုု ၿဖဳတ္ပစ္တယ္ေလ။ ယူရုုိ
နဲ႔ေတာ႔ လုုပ္ႏိုုင္ေသးတယ္။ၿမန္မာကုုန္သည္ေတြေလာကမွာ ၂ ရင္းရင္းရတယ္ဆိုုတဲ႔ၿဖစ္စဥ္ေပၚေပါက္လာၿပီးကုုန္သြယ္
မႈအရင္းအႏွီး ကိုု အကန႔္အသတ္ ၿဖစ္ေစတာပါ။ ဒီႀကားထဲမွာကုုန္သည္ေတြဖက္ကမသမာမႈေတြလုုပ္တယ္ဆိုုၿပီးပိုု႔ကုုန္
သြင္းကုုန္လိုုစင္ေလ ွ်ာက္ရင္ barrier ေတြၿပဳလုုပ္ခဲ႔တယ္။ ဒီအခ်က္ေတြေႀကာင္႔ transaction cost ေတြမ်ားလာၿပီးလုုပ္ရကိုုင္ရတဲ႔အခါမွာတြက္ေခ်မကိုုက္ေတာဘူး။နယ္စပ္ကုုန္သြယ္ေရးကိုုလုုပ္ေနတဲ႔ကုုမၺဏီေတြ
ကexport လုုပ္ခ်င္တဲ႔သူုုေတြဆီကေကာ္မရွင္ယူၿပီးသူတိုု႔နံမည္ခံ export ေပးတယ္။ ပဲတီစိမ္း export လုုပ္ခ်င္
တဲ႔သူက ပဲတီစိမ္း တန္ ၅၀၀ ကိုု တရုုတ္ဆီ export လုုပ္ခ်င္ရင္ အမည္ခံကုုမၺဏီ နဲ႔ညွိႏိုုင္းပါတယ္။ အမည္ခံကုုမၺဏီ
ကလိုုင္စင္ေလ ွ်ာက္ေပးတယ္။အမည္ခံကုုမၺဏီနဲ႔လက္၀ါးရုုိက္ထားတဲ႔ တရုုတ္ကုုမၺဏီက ၿမန္မာအမည္ခံကုုမၺဏီ ထံ
ေဒၚလာ ကိုု TT နဲ႔ထည္႔ေပးလိုုက္တယ္။ အမွန္ကေတာ႔ အမည္ခံကုုမၺဏီ ရဲ႔ေငြေတြပါပဲ။ အဲေတာ႔ တစ္ရင္းရင္းလိုုက္ရ
ၿပီ၊ ေနာက္တစ္ရင္းကေတာ႔ၿပည္တြင္းမွာ ပဲတီစိမ္း၀ယ္ရတဲ႔ အရင္းေပါ႔။အစစ္အေဆးခံတာတိုု႔ဘာတိုု႔လုုပ္ၿပီး လိုုင္စင္က်
လာရင္ပိုု႔လိုု႔ရၿပီ။ လိုုင္စင္ေလ ွ်ာက္တဲ႔အခါ ပစၥည္းဖိုုးေငြ TT အရင္၀င္ရပါတယ္။ ႏုုိင္ငံၿခား၀ယ္လက္ ၿဖစ္တဲ႔ဘယ္တစ္
စိမ္းကုုမၺဏီ ကမွ TT ႀကိဳပိုု႔ ဖိုု႔ဆိုုတာ ၿဖစ္ႏိုုင္ေခ်အနည္းဆုုံးဆိုုတာ ႏုုိင္ငံတကာကုုန္သြယ္ေရးလုုပ္ေနသူတိုုင္း
သိပါတယ္။ အမည္ခံ ကုုမၺဏီကေန တဆင္႔ခံ လုုပ္ရရင္ ၂ ရင္းမရင္းရေတာ႔ ဒီလုုပ္နည္းစနစ္ကိုုေတာ္ေတာ္ႀကိဳက္ႀက
တယ္။တစ္ဖက္ႏုုိင္ငံတရုုတ္နဲ႔အဆက္အသြယ္ရွိသူေတြြဘယ္ေလာက္အလုုပ္ၿဖစ္လဲႀကည္႔ပါ။ အစိုုးရ ဘက္ကစဥ္းစား
လုုပ္ေဆာင္ႀကတဲ႔အခါမွာလည္းဘာေတြစဥ္းစားႀကသလဲ၊ ကိုုယ္႔ကုုန္သည္ကိုု ကိုုယ္သတ္ေနတာေတြလည္းၿဖစ္သြား
ႏိုုင္ပါတယ္။ ဒီေၿမၿပင္အေၿခအေနေတြသိေပမဲ႔ဘာလုုပ္ရမွန္းမသိလိုု႔လားေတာ႔မသိဘူး။ ကုုန္သည္ေတြကေတာ႔ငါးပြက္
ရာငါးစာခ်ေနတာနဲ႔ပဲ စီးပြားေရးကိုုေဆာင္ရြက္ေနရပါတယ္။