Showing posts with label ကုန္သြယ္မွု. Show all posts
Showing posts with label ကုန္သြယ္မွု. Show all posts

Monday, November 26, 2018

ကုန္သြယ္ေရးႏွင္သတင္းအခ်က္အလက္

စီးပြားေရး၊ကုန္သြယ္ေရး၊ေငြေရးေျကးေရး လုပ္ငန္းေတြေဆာင္ရြက္တဲ့အခါ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြအေျခခံျပီးတြက္ခ်က္လုပ္ေဆာင္ျကရပါတယ္။ CNA, CNN,Bloomberg, CNBC စတဲ့တီဗီ ခ်ယ္နယ္လ္ေတြမွာလည္း စီးပြားေရး၊ေငြေျကး၊စေတာ့ရွယ္ယာ စတဲ့သတင္းေတြအျမဲတန္းလႊင့္ေပးေနပါတယ္။ေမာင္တိုင္ပင္အစိုးရအလုပ္လုပ္ကိုင္ခဲ့စဥ္ကစီးပြားေရးသတင္းအခ်က္အလက္တည္ေဆာက္တဲ့လုပ္ငန္းစဥ္မွာထဲထဲဝင္ဝင္ပါဝင္ခဲ့ပါတယ္။ commerce journal ပုံႏိုပ္ခဲ့ပါတယ္။ လက္ဆင့္ကမ္းေပးခဲ့မႈအရ ေကာမာစ္ဂ်ာနယ္ ဟာယေန့ထိထုတ္ေဝဆဲရွင္သန္ေနဆဲပါပဲ။publication ၁၀၀၀၀ ေက်ာ္ေလာက္အပတ္စဥ္ပုံႏိုပ္ထုတ္ေဝႏိုင္ဖို ့မနည္းလုပ္ကိုင္ခဲ့ရပါတယ္။

စီးပြားေရး ကိုေထာက္မေနတဲ့ pillars ေတြအထဲမွာ သတင္းအခ်က္အလက္ pillar ဟာအေတာ္အေရးပါပါတယ္။ သို ့ေသာ္ဒီအပိုင္းကိုသက္သက္လုပ္တဲ့ သတင္းဌာနေတြမရွိေသးပါဘူူး။ဟိုးအရင္စစ္အစိုးရလက္ထက္ကဆိုရင္ လယ္ယာထြက္ကုန္ေစ်းႏွဳန္းသတင္းအခ်က္အလက္ေတြ ေရဒီယို တီဗီမွာပါဖို ့ဝန္ျကီးဌာနအခ်င္းခ်င္းညွိႏွဳိင္းလို့ေတာင္မရခဲ့ပါဘူး။ အဲေတာ့စိုက္ပ်ိဳးေရးဝန္ျကီးဌာနကလယ္ယာစီးပြားသတင္းစဥ္ကိုအပတ္စဥ္ထုတ္ရပါတယ္။ျမန္မာျပည္တြင္းမွာရွိတဲ့လယ္သမားအားလုံးလက္ထဲေရာက္ေအာင္မျဖန္ ့ခ်ီႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။ ေကာမာစ္ဂ်ာနယ္ထုတ္ခဲ့တာလည္းကုန္သည္လုပ္ငန္းရွင္ေတြသတင္းအခ်က္အလက္မ်ားရရွိေရးကိုရည္ရြယ္ခဲ့ပါတယ္။ဒါလည္းျဖန္ခ်ီေရးမွာအခက္ေတြ ့ခဲ့ျပီး UMFCCI ညီေနာင္အသင္းအဖြဲ ့ေတြအတြင္းမွာတဆင့္ ျဖန့္ခ်ီႏိုင္ေအာင္လုပ္ခဲ့ရပါတယ္။ ဆိုလိုခ်င္တာကေတာ့ ကုန္သည္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားဟာျပည္တြင္းျပည္ပကရရွိတဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြေပၚမွာအေျခခံတြက္ခ်က္လုပ္ကိုင္တာအလြန္နည္းျပီး အာဏာပိုင္အဖြဲ ့အစည္းေတြနဲ ့ဝင္ဆန္ ့ဖို ့ကိုသာအေလးထားျပီးprivilege ရရွိႏိုင္ေရး ကိုသာအေလးထားေဆာင္ရြက္ရင္းျကီးပြားလာျကတာေျကာင့္ level playing field မွာကစားတတ္ဖို ့အတြက္ေတာင္မလုပ္တတ္ျကေတာ့တဲ့အေျခအေနမွာရွိေနလ်က္ပါပဲ။
စီးပြားေရးသတင္းအခ်က္အလက္သက္သက္ကိုပဲေရးသားထုတ္ေဝေနတဲ့ဂ်ာနယ္ဟာရပ္တည္ႏိုင္ဖို့အတြက္အေတာ္ျကိဳးစားျကရပါတယ္။ ေကာမာစ္ဂ်ာနယ္ထုတ္ေဝေနဆဲမွာပဲေနာက္ထပ္ဂ်ာနယ္တစ္
ေစာင္ထုတ္ေဝျပီးစီးပြားေရးသတင္းအခ်က္အလက္က်ယ္က်ယျ္ပန္ ့ျပန္ ့ထုတ္ေဝႏိုင္ဖို့အတြက္ေနာက္ထပ္ The Business Today ဂ်ာနယ္ကိုထုတ္ေဝခဲ့ပါတယ္။အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးသားျခင္းႏွင့္
ပတ္သက္ျပီးေကာမာစ္ဂ်ာနယ္မွာအေတြ ့အျကံဳရျပီးျဖစ္လို Business Today ထုတ္ေဝတဲ့အခါ အခက္အခဲေတာ့မရွိလွပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ္ေရာက္ခ်င္တဲ့လူတန္းစားဆီေရာက္ရွိေရးအတြက္ဆက္
သြယ္ေဆာင္ရြက္တဲ့အခါအခက္အခဲအမ်ားျကီးျကံဳေတြ ့ရပါတယ္။ လက္ေပြ ့သမားေတြဆို - ေစာင္ေလာက္ေတာင္မယူခ်င္ျကပါဘူး။ Business Today လည္း ႏွစ္ေက်ာ္ေလာက္အရႈံးနဲ ့ထုတ္ေဝ
ခဲ့ျပီး ထိုင္းႏိုင္ငံ UT media နဲ ့ေတြဆုံခဲ့ျပီး Myanmar Business Today ဆိုျပီး ျမန္မာအဂၤလိပ္ ဘာသာနဲ ့ထုတ္ေဝခဲ့ပါတယ္။ management ကအစ ထိုင္းUT media ကပဲတာဝန္ယူလုပ္ကိုင္ခဲ့ပါတယ္။ သူတို့လည္း ႏွစ္ေလာက္အရႈံးနဲ ့ပဲထုတ္ေဝေနခဲ့ရာမွ ၂၀၁၅ ကစျပီးအျမတ္ေပၚခဲ့ပါတယ္။ဒီဂ်ာနယ္ကေတာ့ ထိုင္း၊လာအို၊ရန္ကုန္မွာ ထုတ္ေဝတာျဖစ္ျပီး business သက္သက္ပဲေရးသားထုတ္ေဝတာျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားအျကားမွာေရပန္းစားလာျပီး business journal တစ္ခုအေနနဲ ့ရပ္တည္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

စီးပြားေရးေဆာင္ရြက္တဲ့အခါ သတင္းအခ်က္အလက္ကအေရးပါတယ္ဆိုေသာ္လည္း တီဗီ ေရဒီယို ဂ်ာနယ္မ်ားမွာ  business နဲ ့ပတ္သက္ျပီးပါဝင္မႈကအကန္ ့အသတ္နဲ ့ပဲရွိေနပါေသးတယ္။ business လုပ္ငန္းသက္သက္ ကိုပဲသတင္းလိုက္ေရးတဲ့ သတင္းေထာက္ေတာင္မရွိသေလာက္ပါပဲ။အျခားလူျကိဳက္မ်ားတဲ့သတင္းေတြနဲ ့တြဲမလုပ္ရင္ထမင္းငတ္သြားႏိုင္တယ္ေလ။ အမွန္ေတာ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြနဲ့ ပတ္သက္ျပီးေရးစရာေတြအမ်ားျကီးရွိပါတယ္။ ေမာင္တိုင္ပင္ ျကီးျကပ္ထုတ္ေဝခဲ့ဘူးတဲ့ ေကာမာစ္ဂ်ာနယ္လည္းအရည္အေသြးက်မသြားေသးပါဘူး။ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြပါရွိေနဆဲပါ။

စီးပြားေရးသမားေဂ်ာ့ဆိုေရာစ္ဆိုရင္သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကိုစုေဆာင္းသုံးသပ္ျပီး သူဘာလုပ္မယ္ဆိုတာကိုဆုံးျဖတ္ျပီးလုပ္တာျဖစ္ လို ့သူဝင္လာျပီဆိုရင္ တစ္စုံတစ္ေယာက္သူ၊တစ္စုံတစ္ခုေသာ
အပိုင္းမွာေတာ့ထိခိုက္သြားႏိုင္ပါတယ္။သူ ့ေနာက္မွာ သူေမြးထားတဲ့ Think tank ေတြဘယ္ေလာက္ေတာင္ရွိမလဲမသိႏိုင္ဘူး။ ရန္ကုန္ျမိဳ SME Development Center မွာေတာင္သူ ့ရုံးရွိေနပါတယ္။

အခုပဲမ်ိဳးစုံအခ်ိဳ  ့ျပည္တြင္းထဲျပန္သြင္းလာတယ္။ဘယ္အမ်ိဳးအစားေတြဝင္လာတာလဲ? ျမန္မာေတြစားေနျကစားေတာ္ပဲ နဲ ပဲရာဇာ လား? အရင္ကအိႏိၵယမွာ ဘယ္ပဲဘယ္အခ်ိန္ေပၚလဲ? ရာသီဥတုအေျခအေနဘယ္လိုရွိလဲ? ပဲအမ်ားဆုံးစားသုံးျကတဲ့ အိႏၵိယလူမိ်ဳးေတြ consumption pattern မ်ားေျပာင္းသြားျပီလား? အရင္ကဆို ေစ်းကြက္သတင္းေလးေတြနဲ့ ပတ္သက္ျပီးေရးတာေလးေတြရွိျကတယ္။ စီး
ပြားကူးသန္း မွာဖြဲ ့စည္းပုံေျပာင္းျပီဆိုေတာ့ စါးသုံးသူေရးရာဌာန ကဘာေတြေဆာင္ရြက္ေနလဲဆိုတာမသဲကြဲဘူး။ေစ်းကြက္သတင္းအခ်က္အလက္က အဲဒီဌာနေအာက္မွာပဲရွိတာလား? ဆိုလိုခ်င္တာကေတာ့ဖြဲ ့စည္းပုံေျပာင္းလိုက္တာနဲ့အမွ် vision လည္းလိုက္ေျပာင္းရမွာပဲ။ အခုကုန္သည္ေတြေျပာေနျကတယ္။စီးပြားေရးက dull ျဖစ္ေနတယ္။သြက္သြက္လက္လက္ရွိလာေစခ်င္တယ္။ ကဲ-- ဒါဆိုရင္ ဘာလုပ္မလဲ? လိုင္စင္ on line ေပးတယ္ဆိုတာ ေမာင္တိုင္ပင္တို ့လက္ထက္ကတည္းကလုပ္ေနတာ အခုမွ ထြင္လုပ္ေနတာမဟုတ္ဘူး။ export declaration ED import declaration ID နဲ ပဲသြားမလား? documentation process ကိုဘယ္လိုျမန္ေအာင္ဘယ္လိုစနစ္တည္ေဆာက္မလဲ? Custom, port ဌာနေတြနဲ ့ဘယ္လို coordination လုပ္မလဲ ? အရင္သမၼတ လက္ထက္မွာေတာ့ ဝန္ျကီးဌာနေတြ coordination မရွိဆုံးပဲ။ အခုလည္းဒီ လူေတြ mind set ေတြ မေျပာင္းသေရြ  coordination မရွိဆုံးပဲျဖစ္ေနအုံးမွာ။ NLD manifesto မွာပါတဲ့ စီးပြားေရးနဲ ့ဆိုင္တဲ့အခ်က္က အျကမ္းဖ်င္းပဲ။ အဲဒါကိုအေျခခံျပီးဗ်ဴဟာေတြ tactics ေတြေဖၚထုတ္မယ္။ မူဝါဒေတြေရးဆြဲမယ္။ ကိုယ္နဲ ့ဆိုင္တဲ့ commodity ကိုေသခ်ာသုံးသပ္မယ္။ 

သျကားေတြ re-export ျပဳလုပ္ခြင့္ျပဳတယ္။ တစ္ဦးခ်င္းအက်ိဳးအျမတ္ကေတာ့ေသခ်ာေပါက္ရွိမယ္။သို ့ေသာ္ႏိုင္ငံအတြက္အက်ိဳးအျမတ္ရွိလား။ ဒီ commodity ကိုဦးစားေပးလုပ္ေနတာနဲ့ တျခားကုန္သြယ္မွဳေတြထိခိုက္မႈရွိသလား? ဒါေတြသုံးသပ္ခ်က္ရွိသလား? Export တိုးခ်င္တယ္ဆိုရင္ resources ေတြပဲပို ့မွာလား? value adding products ေတြပို့မွာလား? နယ္စပ္ကုန္သြယ္မႈကိုပဲအားျပဳမွာလား? oversea normal ကုန္သြယ္မႈကိုအားျပဳမွာလား? ဆိပ္ကမ္းေတြေကာ developed လုပ္မွာလား? တရုတ္နယ္စပ္က ပစၥည္းမ်ိဳးစုံ  ဘာေတြဝင္လာသလဲ? Data base တည္ေဆာက္ထားသလား? အလားတူ ထိုင္းနယ္စပ္ကေကာ တူတူပဲလား ? သတင္းအခ်က္အလက္ေတြရွိ ဖို့ လိုတယ္။
အရင္စစ္အစိုးရလက္ထက္ကဆိုရင္ ကုန္သည္ျကီးေတြက စီးပြားကူးသန္းအရာထမ္းအခ်ိဳ  ့ဆီက သတင္းအခ်က္အလက္ေတြရယူျပီး မိမိ business plan ေရးဆြဲလုပ္စားသြားတာေတြရွိပါတယ္။ ေျပာ
ခ်င္တာက စီးပြားေရး ဖြံ ့ျဖိဳးတိုးတက္ခ်င္တယ္ ဆိုရင္ သတင္းအခ်က္အလက္ ကိုလစ္လွ်ဴရႈထားလို မရဘူး။တယ္လီဖုန္းအင္တာနက္ေခတ္ျကီးမွာ သတင္းအခ်က္အလက္ထိန္ခ်န္ လို ့မရေတာ့ပါဘူး။

သတင္းအခ်က္ေတြထုတ္ေပးေနဖို ကြ်မ္းက်င္တဲ ့သူေတြကလည္းသုံးသပ္ျပေန ဖို ့အေရးပါလာေနပါျပီ---

တ႐ုတ္ျမန္မာကုန္သြယ္ေရး

လြန္ခဲ့ေသာဆယ္စုႏွစ္ ၂ခုကတည္းကတ႐ုတ္နဲ႔နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးကိစၥေျပာၾကရင္သူတို႔အထက္စီးကပဲေျပာေလ့ရွိပါတယ္--ျမန္မာနဲ႔ထိစပ္ေနတဲ့Yunan province ကိုတ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕မဖြံ ့ၿဖိဳးေသာ province ဟုသတ္မွတ္ၿပီး အထူးအခြင့္အေရးမ်ားေပးထားပါတယ္- အလားတူ ကြ်မ့္လူမ်ိဳးမ်ားဂြမ္ရွီးျပည္နယ္ကိုလည္းအထူးအုပ္ခ်ဳပ္ေရးေဒသအျဖစ္သတ္မွတ္ၿပီးအထူးအခြင့္အေရးေပးခဲ့ပါတယ္--အာဆီယံအဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္အိမ္နီးခ်င္းဆို၍ဗီယက္နမ္ ႏိုင္ငံတစ္ခုသာရွိေသာ္လည္းအာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ကုန္သြယ္မႈျပဳရန္ အထူးအခြင့္အေရးေပးသည့္အေနျဖင့္ China ASEAN Expo ကိုႏွစ္စဥ္က်င္းပျပဳလုပ္ေပးၿပီးေငြေၾကးအေျမာက္အမ်ားအကုန္အက်ခံ၍ကုန္သြယ္မႈတိုးျမႇင့္ေအာင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာ္ ေဒသတြင္း၌အာဆီယံႏိုင္ငံအခ်ိဳ  ့ႏွင့္ conflict ျဖစ္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ေမွ်ာ္မွန္းသေလာက္ခရီးမေရာက္ခဲ့ပါ--

တ႐ုတ္ႏွင့္ကုန္သြယ္ရာတြင္အထူးသျဖင့္နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးတြင္သူတို႔၏ concept သည္ ႏွစ္ႏိုင္ငံနယ္စပ္ေနျပည္သူအခ်င္းခ်င္းကုန္သြယ္ၾကျခင္းျဖစ္၍ ႏိုင္ငံတကာကုန္သြယ္မႈ incoterm  မ်ားမလိုဟုေဇာင္းေပးေဆြးေႏြးၾကပါတယ္-- ျမန္မာကုန္သြယ္ေရးဝန္ႀကီးႏွင့္ တာဝန္ရွိသူမ်ားကလည္းနယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးကို အီးယူဥေရာပႏိုင္ငံမ်ားအခ်င္းခ်င္းကုန္သြယ္မႈျပဳလုပ္ၾကသလိုႏွစ္ ႏိုင္ငံကုန္သြယ္မႈ ကို အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာေငြေပးေငြယူရွင္းတမ္းမ်ားျဖင့္ေဆာင္ရြက္လိုေျကာင္းေဆြးေႏြးခဲ့ေသာ္လည္းအခ်ိန္အေတာ္ၾကာလက္မခံခဲ့သျဖင့္ ႏွစ္ ႏိုင္ငံနယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးကို တ႐ုတ္ကအသာစီးရယူခဲ့သည့္အေနအထားတြင္ရွိေနဆဲျဖစ္ပါတယ္--ေနာက္ဆုံးျမန္မာဖက္က ၁၀၅မိုင္ကုန္သြယ္ေရးဇုန္ ကိုတည္ေဆာက္၍ျမန္မာဖက္၌ကုန္သြယ္မႈလုပ္ငန္းမ်ားအေကာင္အထည္ေဖၚေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာေျကာင့္ ရွင္သန္ေနျခင္းျဖစ္ပါတယ္--

သို႔ေသာ္ယခုအခ်ိန္၌ ေရနံဓါတ္ေငြ႕ပိုက္လိုင္းကဲ့သို႔ တ႐ုတ္၏အက်ိဳးစီးပြားမ်ားျမန္မာႏိုင္တြင္ရွိေနသည့္ျပင္ေက်ာက္ျဖဴေရနက္ဆိပ္ကမ္းကလည္းတ႐ုတ္၏မဟာဗ်ဴဟာအတြက္အေရးပါလွ်က္ရွိေနေသာေၾကာင့္ကုန္သြယ္မႈကိစၥရပ္မ်ားေဆြးေႏြးရာတြင္ယခင္ဆယ္စုႏွစ္ေက်ာ္ကရွိေနေသာအေျခအေနထက္ျမန္မာဘက္ကအားသာမႈရွိ ႏိုင္ပါတယ္--

စီးပြားေရးေလ့လာသူေတြ researchers ေတြေျပာေလ့ရွိၾကတာကေတာ့ျမန္မာႏိုင္ငံသည္အင္အားုကီးႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကားတည္ရွိေနေသာေျကာင့္ကုန္သြယ္မႈ အခြင့္အလန္းမ်ားရွိေနတယ္လို႔ေျပာေလ့႐ွိဳကပါတယ္--ႏိုင္ငံႀကီးမ်ား၏ဗိုလ္က်စိုးမိုးမႈလည္းရွိႏိုင္သည္ကိုလည္းတစ္ဖက္ကသတိထားရပါမယ္--ျမန္မာသည္ရာစုႏွစ္အတြင္းစီးပြားေရးအင္အားႀကီးႏိုင္ငံတစ္ခုျဖစ္လာသည့္ တ႐ုတ္ႏွင့္ကုန္သြယ္မႈဆက္ဆံရာတြင္တ႐ုတ္အစိုးရပိုင္းမွအစဥ္အၿမဲအသာစီးရယူလိုမႈ -- တ႐ုတ္စီးပြားေရးသမားမ်ားသည္ျမန္မာကဲ့သို႔အင္အားခ်ီနဲ႔သည့္ ကုန္သြယ္ဖက္ႏိုင္ငံ၏ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကိုလိုက္နာရာ၌အားနည္းမႈ--ႏိုင္ငံတကာ business ethic ကိုအေလးမထားမႈ--win-win situation အစားတစ္ဖက္သပ္ကုန္သြယ္မႈအသာစီးမ်ားရလိုမႈ--မ်ားေၾကာင့္ျမန္မာကုန္သည္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားသည္ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈမ်ားလုပ္ထားရန္လိုပါတယ္--

စီးပြားကူးသန္းကဲ့သို႔ အစိုးရအဖြဲ႕အစည္းမ်ားအေနျဖင့္လည္း OBOR One belt one road ကိုသီးျခား  desk တစ္ခုဖြင့္ထားၿပီးအစဥ္မျပတ္ think tank အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ေလ့လာေနကာ စီးပြားကူးသန္းဌာန၏ mouth piece ျဖစ္ေသာ Commerce Journal ကတဆင့္ data information အခ်က္အလက္မ်ားကိုသက္ဆိုင္ရာလုပ္ငန္းရွင္မ်ားသို႔ျဖန္႔ေဝေပးႏိုင္ရန္ယခုကတည္းကေဆာင္ရြက္ထားသင့္ေၾကာင္းအၾကံျပဳပါတယ္--

Sunday, June 4, 2017

ေစ်းကြက္သေဘာ


စလုံးမွာ ဘာပစၥည္းပဲျဖစ္ျဖစ္ ခိုးၿပီးသြားေရာင္းလို႔ရတဲ့ သူခိုးလက္ခံဆိုင္မရွိေအာင္ လုပ္ထားေတာ့ ပစၥည္းေတြအေပ်ာက္အရွနည္းတယ္ --စလုံးမွာအေနၾကာၿပီး maintenance ကိုင္ တဲ့ ျမန္မာအင္ဂ်င္နီယာတစ္ေယာက္ကေျပာဘူးတယ္ -- ေျမာင္းဖုံးသံကြ်တ္ေတြမ်ား ခိုးခ်င္စရာ--လူသူုျပတ္တဲ့ေနရာမွာေတာင္ မေပ်ာက္မရွဘူး--ဆိုင္ဖြင့္မရေအာင္လုပ္ထားတဲ့စနစ္ က ရွိေနေတာ့ ခိုးေရာင္းတာေတြမရွိသေလာက္ပဲ-
တယ္လီဖုန္း I pad used ျပန္ဝယ္တဲ့ ဆိုင္ေတြရွိတယ္-- သြားေရာင္းရင္ IC မွတ္ပုံတင္ျပရတယ္-- မျပႏိုင္ရင္ဘယ္သူမွမဝယ္ရဲဘူး--cash converter လိုပစၥည္း အေဟာင္းဝယ္ေရာင္းတဲ့ဆိုင္ေတြရွိတယ္ -တရားဝင္ဖြင့္ထားတာ--အေပါင္ဆိုင္သေဘာမ်ိဳး ပဲ--ကင္မရာတို႔ဘာတို႔ ျပန္ေရာင္းခ်င္ရင္ေစ်းအရမ္းႏွိမ္တယ္ --ပစၥည္းအသစ္ေတြလည္းေစ်းေပါေပါ နဲ႔ေရာင္းတယ္--model တို႔ date တို႔ ေအာက္တဲ့ ပစၥည္းေတြ lot လိုက္ လက္ကားဝယ္ၿပီးျပန္ေရာင္းေတာ့ ေစ်းသက္သာတယ္-- Daiso လိုဘာယူယူ ၂ ေဒၚလာဆိုင္မွာလည္းအိမ္သုံးပစၥည္းေလးေရာင္းေတာ့ စလုံးကသာမန္လူတန္းစားအမ်ားစုကလာဝယ္ၾကတယ္( ရန္ကုန္မွာလည္း Daiso ဖြင့္ထားပါတယ္) ဘာပစၥည္းျဖစ္ျဖစ္ စလုံးေတြ အလုအယက္ဝယ္ေနၿပီဆိုရင္ တကယ္ေလွ်ာ့ေစ်းနဲ႔ ေရာင္းလို႔ပဲ--သူတို႔အခ်င္းခ်င္းဘယ္ပစၥည္းဘယ္ေစ်းနဲ႔ ဘယ္တုံးကဝယ္လို႔ ရတယ္ဆိုတာအခ်င္းခ်င္း အသိေပးေလ့ရွိတယ္-- ဒါေၾကာင့္ထင္တယ္-- စလုံးက နံမည္ ျကီး branded ဆိုင္ေတြက တခါတရံ ၁ ရက္ထဲပဲ ေလွ်ာ့ေစ်းနဲ႔ ေရာင္းတယ္-- ေနာက္ေန႔ အေျပးအလႊားသြားၾကည့္ အရင္ေစ်း ျပန္ျဖစ္သြားေရာ--branded ဆိုင္ႀကီးေတြက ေလွ်ာ့ေစ်းနဲ႔ ေရာင္းခဲတယ္-- သူတို႔ marketing strategy ကေရာင္းလိုက္တဲ့ပစၥည္း ဟာအစစ္အမွန္ျဖစ္ေၾကာင္း authentication ေပးတာပါပဲ-- တခ်ိန္ မြဲသြားလို႔ pawn shop မွာသြားေပါင္ရင္ authentication ရွိရင္ ေငြပိုရတာေပါ့--
ေမာင္တိုင္ပင္ေနတဲ့ ကလင္မင္တီ က အေပါင္ဆိုင္ မွာအေပါင္ဆုံးပစၥည္းေတြက ေရႊ ေငြ စိန္ထည္လက္ဝတ္ လက္စားေတြသာမက အမ်ိဳးသမီး ကိုင္ LV အိတ္ Chanel အိတ္ ေတြကို showcase ျပထားပါတယ္ -- ေစ်းကလည္းမေသးဘူး-- ႏွစ္တစ္ႏွစ္ကုန္ခါနီးရင္ ဥပမာ ႏွစ္စပိုင္းမွာ model ေအာက္ေတာ့မဲ့ ပစၥည္းေတြကိုေစ်းေလ်ာ့ေရာင္းပါတယ္--shopping spree လို႔ေျပာလို႔ရတဲ့ ကာလက စင္ကာပူမွာ ဇြန္ လ တစ္လလုံးျဖစ္ပါတယ္ GSS Great Singapore Sales ေပါ့-- တခ်ိဳ ့ ျမန္မာက ေဘာစိေတြကအဲဒီအခ်ိန္နဲ႔ ကိုက္ၿပီး စင္ကာပူ ကိုေစ်းလာဝယ္ၾကတယ္-- ေအာခ်တ္လမ္းတစ္ေလွ်ာက္လူအစည္ ကားဆုံးအခ်ိန္ေပါ့--လူသေဘာကိုနားလယ္ၾကတဲ့ သူေတြက ေစ်းကြက္ ကိုဖန္တီးျကတယ္-market promotion တို႔ ဆိုတာထုတ္လုပ္လာတဲ့ ပစၥည္းတစ္ခုကို ေပါက္ေအာင္ေရာင္းႏိုင္တာပဲ-- အေမရိကန္က ကုမၸဏီေတြဆိုရင္ တစ္ႏွစ္မွာ ပစၥည္း အသစ္ တစ္ခုခု ေတာ့ ထုတ္ လုပ္ၾကတာပဲ--မထုတ္ႏိုင္ရင္ ကုမၸဏီက ၾကာၾကာမခံ ေတာ့ဘူး--ထုတ္လုပ္တဲ့ ပစၥည္းေတြမွာလူႀကိဳက္မ်ားေအာင္ ဘာထည့္မလဲ ဒါဟာ marketing strategy ပဲ-- တကၠသိုလ္ေတြမွာ marketing နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ module ကိုလူအမ်ားစိတ္ဝင္စားၾကတယ္-- ဆိုင္အသစ္အသစ္ ေတြေပၚလာတယ္-- ေနာက္ေပ်ာက္သြားတယ္-- မိမိ brand တစ္ခု အရွည္သျဖင့္ ရပ္တည္ေနေအာင္ လုပ္ရတာမလြယ္ပါဘူး-- advertising agency ေတြကလည္း ပစၥည္းတစ္ခု ဘယ္လိုေပါက္ေအာင္ေၾကာ္ျငာ ရမလဲဆိုတာ ေခါင္းအစားဆုံး ပဲ- ေပါက္သြားတဲ့ ေၾကာ္ျငာေတြ မွတ္မိၾကမွာပါ-- ေစ်းကြက္တစ္ခုရဲ႕ အေျခခံသေဘာတရားမွာ advertising လည္းပါတယ္ -- တခါမွာ ထုတ္လုပ္သူတစ္ေယာက္က သူ ့ပစၥည္း ကိုလူေတြသိေနပါၿပီ-- ေၾကာ္ျငာဖို႔ သိပ္မလိုေတာ့ ဘူးထင္တယ္ဆိုၿပီး ေၾကာျ္ငာ ပိုင္းကို ေလွ်ာ့ လိုက္တာ ေစ်းကြက္ ေဝစု အေတာ္ဆုံးရႈံးသြားလို႔ မနည္းျပန္တင္ရတာ အရင္ထက္ေတာင္ပိုမိုကုန္ က်သြားေသးတယ္--ေစ်းကြက္သေဘာ ဆိုတာ ဒီလိုမ်ိဳး--
UNIQLO ဆိုရင္ လူလတ္တန္းစားေတြဝတ္ ႏိုင္တဲ့အဝတ္အထည္ေတြေရာင္းတယ္ -- တစ္ရက္တစ္ရက္ကို ေယာက္်ား မိန္းမ အဝတ္အထည္တစ္ခုခု ကို limited sales ဆိုၿပီးေစ်းနည္းနည္းေလ်ာ့ေရာင္းတယ္--လူငယ္ႀကိဳက္ေတြမ်ားတယ္-- ခ်ဳပ္ၿပီးအထည္ေတြေစ်းကြက္ကႏိုင္ငံတိုင္းမွာရွိတယ္ -- ခ်ဳပ္စက္ေတြကျဖဳတ္ရတပ္ရလြယ္ေတာ့ အေျခအေနေပးရင္ေပးသလို ဖြံၿဖိဳးဆဲ ႏိုင္ငံေတြမွာေျပာင္းေျပာင္းၿပီးရင္းႏွီးျမဳပ္ ႏွံၾကတယ္--ဒီဇိုင္း၊ ခ်ဳပ္ခ၊ အခ်ိန္မီျပီးစီးမႈ၊ export import operation လုပ္ရတာလြယ္ကူမႈ ေတြေပၚမူတည္ၿပီး branded ကုမၸဏီေတြဟာ ဖြံ ့ၿဖိဳးဆဲ ႏိုင္ငံေတြမွာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ ေတြလုပ္ၾကရပါတယ္ -- ဒီလို labour intensive industry ေတြဟာအရင္စစ္အာဏာရွင္လက္ထက္ကခက္ခက္ခဲခဲ နဲ႔ ႐ုန္းကန္ခဲ့ရၿပီး US sanction ေၾကာင့္အျပင္မိမိဖါသာ ပိတ္တဲ့sanction ေတြေၾကာင့္ လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္ရတာအေတာ္ကိုခက္ခဲသြားတဲ့အေျခအေနမ်ိဳး ၾကံဳ ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္-မိမိလုပ္ငန္းရွင္ေတြ လုပ္သာကိုင္သာရွိတဲ့အေျခအေနမ်ိဳး ဖန္တီးမေပးဘူး--ခိုးလိမ့္မယ္--ဝွက္လိမ့္မယ္ -- အျမင္ေတြနဲ႔ barrier ေတြ တိုးၿပီးရင္းတိုးလာလိုက္တာ ေနာက္ပိုင္း ျပည္တြင္း က impose လုပ္တဲ့ sanction ကပိုဆိုးတယ္ဆိုၿပီးေျပာစမွတ္ျဖစ္ခဲ့တာပါ--ကုန္သြယ္ေရး မွာ operation ကို လြယ္ကူေအာင္လုပ္ေပးတာဆိုရင္ တပ္ပိုင္တဲ့ စီးပြားေရးအင္အားစုေတြ နဲ႔ သူတို႔ အေခၚ တိုင္းရင္းသား လုပ္ငန္းရွင္ ( ျပည္သူကေတာ့ ခ႐ိုနီ) ေတြအတြက္ပဲ-- ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြ က်င့္သုံးခဲ့ပါတယ္--အခုခ်ိန္မွာေတာ့ labour intensive industry ေတြပဲတြင္တြင္က်ယ္က်ယ္လုပ္ ရမဲ့ အခ်ိန္ျဖစ္ေပမဲ့ၿမန္မာအလုပ္သမားေတြရဲ႕ capacity ေတြ skill ေတြဟာ သူမ်ားႏိုင္ငံေတြ ကအလုပ္သမားေတြနဲ႔ ယွဥ္ လိုက္ရင္အေတာ္က်ိဳးစားရမဲ့အေနအထားပါ-- ဒီလိုင္းတြင္မဟုတ္ပါဘူး-- လိုင္းေပါင္းစုံမွာ skilled labour ဆိုရင္ တကယ္ကြ်မ္းက်င္တဲ့သူေတြမ်ားမ်ားထြက္လာေအာင္လုပ္ဖို႔ လိုေနပါတယ္--
ကဲ-- ေစ်းကြက္ေတြရဲ႕ သေဘာတရားေတြကိုေျပာရင္းနဲ႔ သူနဲ႔ဆက္စပ္တဲ့ ကုန္သြယ္မႈဘက္ေရာက္ကုန္ပါၿပီ -- စဆရက လုပ္တာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး-- သၾကၤန္တြင္း မွာ နားနားေနေန ေနရင္း ငါ့တိုင္းျပည္ ငါႀကိဳက္တဲ့ အစိုးရ တစ္ရပ္တင္လိုက္တာ ဘာလို႔ တိုင္းျပည္ စီးပြားေရး က overall မွာ အဆင္မေျပျဖစ္ရတာလဲ ကိုေတြးမိလို႔ ပါ--ပစၥည္းေတြကို ေစ်းရေအာင္ စားသုံးသူေတြအလုအယက္ဝယ္ေအာင္ လုပ္ရတာ ဟာ marketing ပဲ--demand and supply မွာdemand မရွိရင္ဘာမွလုပ္လို႔ မရႏိုင္ပါ--demand ေတြ တက္ လာေအာင္ လုပ္ရမဲ့ အလုပ္ကsupply ဘက္မွာသူ႔အပိုင္းနဲ႔သူရွိေနေတာ့ အားလုံးကိုလုပ္ႏိုင္မွေအာင္ျမင္ႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္--ဆန္၊ ပဲမ်ိဳးစုံ၊ သစ္သီးဝလံ၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္၊ေကာ္ဖီ၊လက္ဘက္၊စတဲ့ထုတ္ကုန္ေတြကို value adding လုပ္ၿပီးဘယ္လိုေရာင္းၾကမလဲ စတဲ့ အလုပ္ေတြဟာစိတ္ဝင္စားစရာလည္းေကာင္းပါတယ္ -- စိန္ေခၚမႈ လည္းျဖစ္ပါတယ္--