ေၿမၿဖဴေရာင္ဆန္

ယေန႔ရန္ကုန္ၿမိဳ႔မွာ လက္လီေရာင္းေနတဲ႔ ဆန္ဆိုင္ေတြကဧည္႔မထဆန္ကို လက္၀ါးေပၚတင္ၿပီးၾကည္႔ပါ။ ဆန္ေစ႔အခ်ိဳ႔ဟာ ေၿမၿဖဴေရာင္ဆန္ (chalky) ၿဖစ္ေနတာကိုေတြ႔ ရေတာ႔ အေရာင္အေသြးဟာ ဘယ္လိုမွ ၾကည္႔မေကာင္းႏိုင္ေတာ႔ပါဘူး။ ေၿမၿဖဴေရာင္ဆန္ ဆိုတာအလင္းၿဖတ္အေရာင္(translucent) အမ်ားဆုံး ၿဖစ္ေပၚ ေနေသာဆန္ေစ႔ ရဲ႔အလယ္မွာၿဖစ္ေစ၊၀မ္းဗိုက္မွာၿဖစ္ေစဆန္ေစ႔တစ္ေစ႔လုံး ရဲ႔ ၁၀% ကေန ၅၀% အလင္းပိတ္ အေရာင္(opaque) ၿဖစ္ေပၚေနတဲ႔ ဆန္ေတြ ကို chalky လို႔ အဂၤလိပ္ လိုေခၚပါတယ္။ ၿမန္မာကေတာ႔ ၀မ္းၿဖဴ၊ ဗိုက္ၿဖဴ၊ အလယ္ၿဖဴ စသည္ၿဖင္႔ေခၚေ၀ၚပါတယ္။ အမွန္ေတာ႔ ဆန္ ရဲ႔ အေရာင္ဟာ အလင္းၿဖတ္အေရာင္္ translucent ၿဖစ္လွ်င္အေကာင္းဆုံးပါပဲ။

ၾကိတ္ခြဲၿပီးေသာဆန္မွာ ေၿမၿဖဴေရာင္ဆန္ပါ၀င္မႈကို ႏုိင္ငံအသီးသီးကသူတို႔ရဲ႔ Spec ေတြမွာ ကန္႔သတ္မႈေတြနဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္ထားပါတယ္။ chalky grain ဆိုတဲ႔ quality parameter ကန္႔သတ္ခ်က္ေဘာင္ကို ေတာ္ေတာ္ ေက်ာ္လြန္ လာမယ္ဆိုရင္ကန႔္သတ္ခ်က္ေဘာင္ အတြင္း၀င္ေအာင္စက္္နဲ႔ လုပ္ဖို႔ ကေစ်းႀကီးေပးရတဲ႔ color sorter လိုစက္မ်ိဳးရွိမွ အလုပ္ၿဖစ္မွာပါ။ ဒါေၾကာင္႔ စစိုက္ကတည္းက chalky မပါေအာင္လုပ္ဖို႔လိုပါတယ္။

အလယ္ၿဖဴ white centre

ၿမန္မာစူပါ ၁၀၀%ဆန္မွာ ေၿမၿဖဴေရာင္ဆန္ပါ၀င္ခြင္႔က ၀.၅%ၿဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔ သာမန္အရည္အေသြး သာရွိတဲ႔ စပါးကို စူပါ ၁၀၀% ဆန္ႀကိတ္ဖို႔ မၿဖစ္ႏိုင္ဘူး။ ၿမန္မာႏုိင္ငံ မွာသာမန္အရည္အေသြးသာရွိတဲ႔ စပါးက မ်ားပါတယ္။ စူပါ ၁၀၀% ႀကိတ္ခ်င္ရင္တဲ႔ အရည္အေသြးကိုက္တဲ႔ စပါးကို ေတာ္ေတာ္ေရြးယူရလိမ္႔မယ္၊ မယုံမရွိနဲ႔။ ၿမန္မာ ၂၅% ဆန္မွာေတာင္ ေၿမၿဖဴေရာင္ဆန္ပါ၀င္ခြင္႔က ၈%ရွိတယ္။ ထိုင္း၊ ဗီယက္နမ္၊ ပါကစၥတန္၊ စတဲ႔ႏိုင္ငံေတြက ၂၅% ဆန္ေတြရဲ့ spec ကိုၾကည့္တဲ႔အခါမွာလည္း ၈% ပဲ။ တန္းၿမင္႔ဆန္ၾကေတာ႔မတူဘူး။ ထိုင္း၊ဗီယက္နမ္က ၃ %သတ္မွတ္ထားတယ္။ US No 1, 2 မွာေတာင္ ၂ % နဲ႔ ၁% စီအသီးသီးသတ္မွတ္ ထားတယ္။

ေၿမၿဖဴေရာင္ဆန္ဟာ ဆန္အေရာင္အေသြးကို တနည္းအားၿဖင္႔ ထိခိုက္ေစႏိုင္တာေၾကာင္႔လည္းေကာင္း၊ စက္ ႀကိတ္စဥ္ဆန္သားဟာ အႀကိတ္မခံပဲ အက်ဳိးအေၾကမ်ား ႏိုင္ေသာေၾကာင္႔လည္းေကာင္း၊ ဒီလိုကန္႔သတ္ ခ်က္ေတြထားရၿခင္း ၿဖစ္ပါတယ္။ ေၿမၿဖဴေရာင္ဆန္ၿဖစ္ေပၚမႈသည္ စပါးေစ႔မ်ားဖြံ႔ထြားလာခိ်န္၌ေအာင္ေရမ ရေသာေၾကာင္႔ၿဖစ္ေပၚတတ္ပါတယ္။ စပါးမ်ားေကာင္စြာမရင္႔မွည္႔ခင္ရိတ္သိမ္းခဲ႔ၿခင္းေၾကာင္႔လည္း ေၿမၿဖဴေရာင္ ဆန္မ်ား ၿဖစ္တတ္တယ္လို႔ ယခင္ကေကာက္ခ်က္အမ်ဳိးမ်ဳိးခ်ခဲ႔ေသာ္လည္း တိက်ေရရာစြာ မေၿဖရွင္းႏုိင္ေသးပဲ ရွိေနဆဲပါ။ ေၿမၿဖဴေရာင္ဆန္သည္ရံဆန္ရံခါ စက္ႀကိတ္ေနစဥ္အတြင္းအခ်ဳိ႔ သည္အမႈန္႔ဘ၀ေရာက္သည္အထိ ၿဖစ္ခဲ႔ေသာေၾကာင္႔ ေၿမၿဖဴေရာင္ဆန္ကိုမလိုလားၾကၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္။ အခ်ဳိ႔ႏိုင္ငံမ်ား ၏ spec တြင္ေၿမၿဖဴေရာင္ သည္ဆန္ေစ႔တစ္ေစ႕လုံး၏၅၀%ခန္႔ၿဖစ္ေပၚေနလွ်င္လက္မခံၾကပါ။ ေၿမၿဖဴေရာင္ဆန္သည္ ေကာက္ညွင္းဆန္ ေစ႔ ႏွင္႔တူေသာေၾကာင္႔ အခ်ဳိ႔ ႏုိင္ငံမ်ား၏ spec မ်ားတြင္ non-glutinous rice ဟုေဖၚၿပေလ႔ရွိပါတယ္။

ဟုန္မာလီဆန္၏အေရာင္အေသြးသည္ translucent ၿဖစ္သည္ကုိေတြ႔ရပုံ

ဆန္အေရာင္အေသြးဟာေရေရာင္သို႔မဟုတ္အလင္းၿဖတ္အေရာင္ translucent ၿဖစ္မွအဆင္႔ၿမင္႔ေသာ ဆန္ၿဖစ္ ေပလိမ္႔မည္။ အဆိုပါဆန္ေစ႔ အတြင္းပိုင္းရွိ ေကာ္ဓါတ္အေစ႔အဆံ( starch granules) မ်ားကို အီလက္ထရြန္ မိုက္ခရုိစကုတ္ၿဖင္႔အႏုစိပ္ၾကည္႔ပါကေကာ္ဓါတ္ေစ႔အဆံ (granules) ေလးမ်ားသည္တစ္ခုႏွင္႔တစ္ခု သိပ္သည္း စြာ ထိစပ္ ၿဖစ္ေပၚလွ်က္ရွိေနသည္ ကိုေတြရပါလိမ္႔မည္။ အဆိုပါဆန္ေစ႔မ်ားအေနၿဖင္႔ ဆန္စက္၌ႀကိတ္ခြဲစဥ္ က်ဳိးေၾကရန္မလြယ္ကူပါ။

Sound Grains

• Cells are densely packed with starch granules
• grains are very difficult to break

Fragile Grains

• Starch granules are small and floury not hard
• Air spaces between granules
• break easily
  

ေကာ္ဓါတ္အေစ႔အဆံမ်ားအၾကားေလဟာနယ္ (air voids)မ်ားရွိေနပါစက္ႀကိတ္စဥ္အလြယ္တကူ က်ဳိးေၾကႏိုင္ ပါတယ္။ ရံဖန္ရံခါ ေကာ္ဓါတ္အေစ႔အဆံေလးမ်ားသည္ ေသးငယ္ၿပီး အမႈန္႔အလြယ္တကူၿဖစ္ႏုိင္သည္႔ အေန အထားမ်ဳိးၿဖစ္ေပၚေနပါက စက္ႀကိတ္စဥ္ အလြယ္တကူက်ဳိးေၾကသြားႏိုင္ပါတယ္။ ေၿမၿဖဴေရာင္ဆန္ဘာေၾကာင္႔ ၿဖစ္ေပၚရသည္ကို ေနာက္ဆုံးေလ႔လာေတြ႔ ရွိခ်က္တစ္ရပ္ကို တင္ၿပလိုပါတယ္။ အၿပည္ၿပည္ဆိုင္ရာ ဆန္စပါး သုေတသနဌာန ( International Rice Research Institute, IRRI) ကဆန္စပါးပညာရွင္ Dr. Mellisa Fitzgerald ၏ေလ႔လာခ်က္ၿဖစ္ၿပီး ကမၻာၾကီးပူေႏြးလာသည္ႏွင္႔ အမွ်ေၿမၿဖဴေရာင္ဆန္ၿဖစ္ေပၚမႈလည္း ပိုမုိ လာႏုိင္ေၾကာင္းသုံးသပ္တင္ၿပခဲ႔ပါတယ္။ သူမရဲ႔ ေလ႔လာေတြ႔ရွိခ်က္က စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းပါတယ္။ Dr Fitzgerald သည္စပါးႏွံတည္ေဆာက္မႈကို ေလ႔လာခဲ႔ရာ စပါးေစ႔အတြင္းရွိ ကစီဓါတ္အေစ႔အဆံမ်ား စတင္ ဖြံ႔ထြားလာခ်ိန္အစပိုင္း၌ ပင္မစပါးႏွံ (primary panicles) မ်ားၿဖစ္ေပၚခဲ႔ၿပီး ေနာက္ပိုင္း၌ ဒုတိယစပါးႏွံ (secondary panicles) မ်ားေပၚထြက္လာသည္ကို ေတြ႔ခဲ႔ ရပါတယ္။

ဒုတိယစပါးႏွံ၌ၿဖစ္ေပၚခဲ႔ေသာစပါးေစ႔မ်ားသည္ ေၿမၿဖဴေရာင္ဆန္ၿဖစ္ေပၚရန္အခြင္႔အလန္းအမ်ားဆုံး ၿဖစ္သည္ကို ေတြ႔ရွိရပါတယ္။ စပါးႏွံတည္ေဆာက္မႈ (panicle architecture) သည္စပါးအမ်ဳိးအစားတစ္ခုႏွင္႔တစ္ခု မတူညီ ႏိုင္ၾကသည္ကိုလည္း ေလ႔လာေတြ႔ရွိ ရပါတယ္။ ဥပမာ IR8 အမ်ဳိးအစား စပါး၏ စပါးႏွံတည္ေဆာက္မႈ ႏွင္႔ IR60 အမ်ဳိးအစားစပါး၏ စပါးႏွံတည္ ေဆာက္မႈတို႔သည္တစ္ခု ႏွင္႔ တစ္ခု မတူညီၾကပါ။

Grains are connected on primary branches
and on secondary branches
Grains on secondary branches are reported
to be much weaker sinks than on primary branches

IR8 IR60
12 primary branches 8 primary branches
30 secondary branches 10 secondary branches

IR6 ၌ secondary branches ၃၀ ခက္ရွိၿပီး စပါးေစ႔ေပါင္း ၁၂၀ ေက်ာ္ရွိပါတယ္။
IR60 ၌ secondary branches ၁၀ ခက္ရွိၿပီး စပါးေစ႔ေပါင္း၄၀ ေက်ာ္ရွိတာကိုေလ႔လာေတြ႔ရွိရပါတယ္။

(က) အပိုင္းတြင္ရွိေနေသာ စပါးေစ႔မ်ားသည္မူလအႏွံ (primary branches) တြင္ၿဖစ္ေပၚေနေသာေၾကာင္႔ စပါးေစ႔အတြင္း ေကာ္ဓါတ္အေစ႔အဆံမ်ားသည္ သိပ္သည္းစြာတည္ေဆာက္ထားပါသည္
(ခ) အပုိင္းတြင္ရွိေသာစပါးေစ႔မ်ားသည္ ဒုတိယအႏွံ(secondary branches) တြင္ ၿဖစ္ေပၚရၿခင္းေၾကာင္႔Chalky ေၿမၿဖဴေရာင္ဆန္မ်ားၿဖစ္ႏုိင္ပါသည္

Dr. Fitzgerald ကစပါးပင္သည္ တစ္ႏွစ္ခံ ပင္မပင္မဟုတ္ေၾကာင္း၊ အားအလြန္နည္းေသာႏွစ္ရွည္ခံပင္ၿဖစ္ ေၾကာင္း၊ ဒုတိယအႏွံ၌ၿဖစ္ေပၚခဲ႔ေသာ ေကာ္ဓါတ္အေစ႔အဆံေလးမ်ားသည္ ဖြံ႔ထြားရန္အခ်ိန္လုံေလာက္စြာ မရ ရွိပဲၿဖတ္ေတာက္လိုက္သလိုမ်ဳိး ၿဖစ္ခဲ႔ၿခင္းေၾကာင္႔ေကာ္ဓါတ္အေစ႔အဆံေလးမ်ားကိုသိပ္သည္းစြာ ၿဖစ္ေပၚေအာင္ မတည္ေဆာက္ႏိုိင္ပဲေလွ်ာ႔ရဲစြာတည္ေဆာက္ခဲ႔ေသာေၾကာင္႔ chalky မ်ားၿဖစ္ေပၚရၿခင္း ၿဖစ္ပါတယ္။ အခ်ိန္ ၿဖတ္ေတာက္ခံရၿခင္းသည္ ပတ္၀န္းက်င္အပူခ်ိန္တက္လာေသာေၾကာင္႔ၿဖစ္ပါတယ္။ Dr Fitzgerald က စပါးအမ်ဳိးအစားအလိုက္ ပတ္၀န္းက်င္အပူခိ်န္ကိုခံႏိုင္ေသာ heat stress response မ်ဳိးမ်ားကိုေရြးခ်ယ္ စိုက္ပ်ဳိး သြားရန္လိုအပ္ေၾကာင္း ပညာရွင္ မွ မွတ္ခ်က္ခ်သြားပါတယ္။

• To develop markers that enable breeders to select
• To develop markers that enable breeders to select against chalk and select for densely filled grains that are translucent and that resist breakage.
  

ေဆြးေႏြးပြဲ မွ ထြက္ေပၚ လာတဲ႔ မွတ္သား စရာေကာင္းတ႔ဲ စာစု တစ္ခုကေတာ႔ -

• We introduce and popularise the concept of the ‘yield of edible rice rather than simply yield measured as paddy.
• Yield as paddy means nothing to farmers, consumers or marketers if grain such as this is beneath the hulls.

ကဲ- ဆန္အထူးၿပဳ ဦးေဆာင္ကုမၸဏီေတြ - စပါးပဲအထြက္ တိုးေအာင္လုပ္လို႔က ေတာ႔ တကယ္အက်ဳိး မရွိဘူး ေနာ္- စားေကာင္းၿပီးအေရာင္အ ေသြးလွပတဲ႔ ဆန္ေတြထြက္လာမွ အားလုံးအတြက္ အက်ဳိးရွိမွာပါ။ ကမ႓ာ႔ ဆန္စပါးလုပ္ငန္းမွာ အယူအဆေတြေၿပာင္းကုန္ပါၿပီ္--

က်မ္းကိုး/

• Chalky & Translucent Rice Grains differs in starch composition and structure & cooking properties
• Chalky Rice by Gio Braidotti
• Chilkiness; Rice Production and Utilization
• Chalky Grain; Rice Chemistry and Technology
• Time Rice Today Oct Dec 2004

ဘာေလးၿဖစ္ၿဖစ္ ခ်စ္ရမွာပဲ

ဒီကေန႔သတင္းေကာင္းၾကားရသည္။ ကုိယ္႔အတြက္ကေတာ႔ဘာၿဖစ္ၿဖစ္သတင္းေကာင္းပါ။ မေန႔က ကတည္းက G talk မွာ ဒီကေန႔ မနက္ကိုေရာက္ခ်င္လိုက္တာ ဆိုၿပီးသမီးကေ အာ္ထားတယ္။ အင္းဒီကေန႔ NUH မွာ သမီးကိုယ္၀န္ ultra sound ရုိက္ၿပီး အထီးအမ သိရမယ္နဲ႔တူတယ္ လို႔တြက္ၾကည္႔ရတယ္။ သမီးကသူ႔အေမ လိုပဲ မိန္းခေလးလိုခ်င္တယ္။ အဘိုးကေတာ႔ ဘာ လာလာ ေၿမးပဲေပါ႔။ ဒါေၾကာင္႔Who ever boy or girl love is eternity လို႔ပဲဆိုလုိက္ ေတာ႔ မယ္။ ဒါနဲ႔ခ်က္ခ်င္းဖုံးဆက္ဖို႔ မွာေတာ႔ မနက္ ၉း၃၀ မွာဆက္မယ္ ဆိုၿပီး ၿပန္ေၿပာလာတယ္။

မနက္ ၉ နာရီေလာက္ ေဆးရုံကေနဆက္တယ္နဲ႔တူပါတယ္။ ေဖ႔ ေယာကၤ်ားေလးတဲ႔ ။ဟ ေမ်ာက္ေလးေပါ႔ကြာ လို႔ပီတိစိတ္နဲ႔ ၿပန္ေၿပာလိုက္ရတယ္။ ကုိယ္အတြက္ကေတာ႔ ဘာေလးၿဖစ္ ၿဖစ္သတင္းေကာင္းေပါ႔။ ဖုံးကခဏပဲ ေၿပာလိုက္ ရၿပီးၿပတ္သြားတယ္။

၁၁ နာရီေလာက္ၾကေတာ႔ သမီးေလး လုိခ်င္တဲ႔ သမီးက ေယာကၤ်ားေလးတဲ႔ဆိုၿပီး သူၿဖစ္ခ်င္တာ မၿဖစ္ရတဲ႔ ေလသံ နဲ႔ေၿပာေတာ႔ ပီတိၿဖစ္ေနတဲ႔ အဘုိးကဟာ ဘာၿဖစ္ၿဖစ္ေပါ႔ ကြာ အေမအားကိုးရတာေပါ႔ လိုၿပန္ေၿပာရတယ္။ Mickey Mouse အရူး (ငယ္ငယ္ေလးကတည္းက Mickey Mouse ရုပ္ပုံ ၿမင္ရင္မေနႏိုင္ဘူး) သမီးကအိမ္နံမည္ Mickey ေခၚမယ္ေနာ္ဆိုၿပီးေၿပာေတ႔ာတာပဲ။ တူမေလးတစ္ေယာက္ရဲ႔ သားေလးကလည္း Mickey လိုေခၚေတာ႔ Mickey Junior ေပါ႔ကြာ လို႔ေၿပာလိုက္ရတယ္။ ဘာၿဖစ္ ၿဖစ္ my baby is BOY ဆို ပီးG Talk မွာတင္ထားေတာ႔မွ ေအာ္သူလည္းဘာၿဖစ္ၿဖစ္ ခ်စ္ရေတာ႔မွာပဲေလ။

ေလာေလာဆယ္ခေလးက်န္းမာဖို႔ အေရးၾကီးတယ္ေလ။ စလုံးမွာက ကိုယ္၀န္ရွိရင္ ခေလးဘုိက္ထဲမွာရွိတုံး down syndrome လိုေရာဂါမ်ဳိးရွိ မရွိ ဘိုက္ထဲမွာရွိတဲ႔ အရည္ကိုစုတ္ၿပီး စစ္ေဆးေပးတယ္ေလ၊ မလိုခ်င္ရင္ ဖ်က္ခ်ႏိုင္တာေပါ႔။ ဒါေပမဲ႔စင္ကာပူက blog တစ္ခုမွာ ဖတ္လိုက္ရတာ က အဲဒီလိုရွိေနရင္ အေဖတို႔အေမ တို႔ကဖ်က္ခ်ရက္ပါ႔မလားတဲ႔ ဘယ္လိုပဲၿဖစ္ေနေန ဘုရားေပးတဲ႔ သားသမီးကုိေကြ်းေမြးေစာင္႔ေရွာက္ရမွာက အေဖ အေမတုိ႔ရဲ့တာ၀န္ပါ လို႔ေရးထားတာဖတ္ရေတာ႔ ၿမန္မာလူမ်ဳိးေတြ ထားရွိ တဲ႔ မိဖရဲ့ေမတၱာတရားကို ေလးစားမိပါတယ္။

ေၿမးရေတာ႔မယ္ဆိုေတာ႔ သမီးကိုၿပဳစုေစာင့္ေရွာက္ခဲ႔ရတဲ႔ ဘ၀ရဲ႔ ပုံရိပ္ကိုၿပန္ေၿပာင္းၾကည္႔မိပါတယ္။ ပညာတတ္ အဖိုးအဖြားေတြ၊ ပညာတတ္အသိုင္းအ၀ိုင္းက ေပါက္ဖြားလာတာေၾကာင္႔ သမီးကိုလည္း ပညာတတ္ ၿဖစ္ေစခ်င္ ပါတယ္။ တေလာကသူ႔အေမ သမီးအတြက္ေမးထားတဲ႔ ေဗဒင္စာရြက္ကိုၿပန္လွန္ဖတ္ၾကည္႔ တာ႔ ဘြဲ႔ ၄ ခုရမယ္လို႔ေဟာထားတယ္။ မွန္သားပဲ။ သမီးဘြဲ႔ ၄ ခုရေနၿပီပဲ။

အခုသူတာ၀န္ေရာက္ၿပီ။ ေၿမးေလးကိုဘယ္လို ၿပဳစုထိန္းေက်ာင္းမလဲ? စင္ကာပူက ခေလးေတြဆိုးတယ္ ဆိုတဲ႔အေၾကာင္းညည္းေလ႔ရွိတဲ႔ သမီး child rearing ဘယ္လိုလုပ္မလဲ ? ဘယ္လိုယဥ္ေက်းေအာင္သင္ေပးမလဲ ? ေၿပာတာတစ္ခုရွိေသးတယ္၊ အေဖ လာၿပီးသင္ေပး တဲ႔။ ေတာ္ေတာ္ပဲေကာင္း။

အစားေကာင္းေလး စားရရင္ မိတ္ေဆြေတြကို ေကြ်းခ်င္

မိတ္ေဆြေကာင္းဆိုတာစားစရာေကာင္းေလးတစ္ခုရရင္ေ၀မွ်စားခ်င္တယ္။လြန္ခဲ႔တဲ႔ ၈ လေလာက္ထိစာေရးသူဟာ ၀ိပသာနာတရားေတာ္န႔ဲပတ္သက္လို႔နလပိန္း
တုံးပါ။ရြယ္တူသူငယ္ခ်င္းေတြတရားစခန္း၀င္ၾကတာေတြၾကားေတာ႔ကုိယ္လည္း၀င္
ခ်င္လာတယ္။
ငါမ်ားေနာက္က်ေနၿပီလားဟုပူပန္မိတယ္။ရုံးအလုပ္ေတြမ်ားေန
လို႔ဆိုၿပီးမဆီမဆိုင္ကိုယ္႔ထမင္းေကြ်းတဲ႔အလုပ္ကိုယိုးမယ္ဖြဲ႔ခဲ႔ေသးတယ္။

ဒီလိုနဲ႔ ေဂါက္သီးရုိက္တုံး ေဂါက္ရုိက္ေဖၚမိတ္ေဆြ ကိုတင္ဦးတုိ႔ နဲ႔တရားအ
ေၾကာင္းဘာဘာညာညာေၿပာရင္းအသက္ကေလးရလာေတာ႔ တရားထိုင္ၾကည္႔ခ်င္တယ္ကြာဆိုၿပီးထုတ္ေၿပာမိတယ္။
ကုိတင္ဦးကကုိယ္ထက္၀ါရင္႔ေတာ႔ ဆရာ တရားမထိုင္ခင္ တရားကိုအရင္နာအုံး၊
တရားစာအုပ္ေတြဖတ္အုံးဆိုၿပီးေၿပာတယ္။ ေအးေလ ငါ ဘယ္စာအုပ္ဖတ္ၿပီးဘာ
လုပ္ရမွာလည္းလုိ႔ေမးေတာ႔ ေမတၱာရွင္ (ရွင္ဇ၀န)ရဲ့ mp3 ေခြေတြနဲ႔မဂ္တားဖိုလ္
တားအႏၱရာယ္မ်ား စာအုပ္ပို႔ေပးလိုက္မယ္။အဲဒါေတြကိုအရင္နားေထာင္အုံး၊ဖတ္
အုံးလို႔ၿပန္ေၿပာတယ္။

ဒါန႔ဲသူပို႔ေပးတဲ႔ mp3ေခြထဲကေကာ႔ေသာင္း၊ဘိတ္၊ေရႊၿပည္သာမွာရွိတဲ႔ေက်ာင္းေတြ
မွာဆရာေတာ္ရွင္ဇ၀နေဟာၾကားေတာ္မူေသာေခါင္းစဥ္အမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ တရားေတြကုိ
နားေထာင္ၿဖစ္ခဲ႔ပါတယ္။ေဟာၾကားတဲ႔တရားေတြထဲမွာ သုတၱန္ေတြလည္းပါသ
လို၀ိပသာနာအလုပ္ေပးတရားေတြလည္းပါပါတယ္။ ဆရာေတာ္ဟာ၀ိပသာနာ
တရားေဟာတဲ႔အခါ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းရွိၿပီးအေၿခခံေတြကိုပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏုိင္သရုပ္ခြဲ
ေၿပာၿပႏိုင္ပါတယ္။ပါဠိေတြသိပ္မပါပဲ ၿမန္မာစကားနဲ႔ကြင္းကြင္းကြက္ကြက္ေပၚ
ေအာင္ေဟာၾကားေပးႏိုင္ခဲ႔တာေၾကာင္႔တရားနားေထာင္တာအရသာခံတတ္
လာပါတယ္။တနည္းေၿပာရရင္တရားေခြနားေထာင္ရတာမပ်င္းေတာ႔ပဲနားေထာင္
ၿပီးရင္းနားေထာင္ခ်င္လာပါတယ္။

ကိုတင္ဦးကဆက္လက္ၿပီးသညာသိႏွင္႔ပညာသိစာအုပ္နဲ႔ မုိးညွင္းပိုင္းေလာ႔ဆ
ရာေတာ္ရဲ့ တရားေခြေတြနဲ႔ကိုိဆက္ပို႔ေပးပါတယ္။ေမတၱာရွင္(ရွင္ဇ၀န) ရဲ့စာအုပ္ပါ။
စာအုပ္ဖတ္လိုက္ တရားနားေထာင္လိုက္န႔ဲမိမိရဲ့ပုိေနတဲ႔ အခ်ိန္ေတြကိုအက်ဳိးရွိရွိအသုံးခ်ႏိုင္ခဲ႔ပါတယ္။

အခုဆိုရင္ ရွင္ဇ၀နရဲ့တရား အပုဒ္ ၂၀၀ ေက်ာ္ကိုနားေထာင္(တရားနာ)
ၿပီးၿဖစ္ပါတယ္။သုတၱန္ေကာ၀ိပသာနာအလုပ္ေပးတရားေတြၿဖစ္ပါတယ္။
၀ိပသာနာတရားေတြကိုေတာ႔အၾကိမ္ၾကိမ္ နားေထာင္ၿဖစ္ပါတယ္။ရွင္ဇ၀န
ကအေၿခခံက်က်ေဟာတာဆိုေတာ ႔ဆိုေတာ႔နားလည္လြယ္ပါတယ္။ေနာက္
တဆင္႔တက္ၿပီး အခုအခ်ိန္မွာ ပိုင္းေလာ႔ဆရာေတာ္တရားေတြဆက္နားေထာင္
ၿဖစ္ပါတယ္။

ဒီလိုနဲ႔ဒီကေန႔မနက္ ေဂါက္သီးရုိက္ေတ႔ာ ကိုတင္ဦးမလာဘူး၊ ရုံးခ်ိန္ေရာက္ေတာ႔႔ရုံးလိုက္
လာတယ္။ လာရၿခင္းအေၾကာင္းကေတာ႔ ေၿမာက္ဦးဆရာေတာ္ရဲ့ တရားေခြလာ
ေပးတာ။ သူနားေထာင္ရတာအလြန္ၾကိဳက္ေတာ႔ကိုယ္႔မိတ္ေဆြအစားေကာင္း
ေလးလာေကြ်းတဲ႔သေဘာပါပ ဲ။ အခုတေလာကိုတင္ဦးနဲ႔ စာေရးသူနဲ႔ ကေတြ႔လိုက္ရင္တရား
အေၾကာင္းေၿပာၿဖစ္တာမ်ားတယ္။ သူေၿပာတဲ႔ တရားေခြ နံပါတ္ ၈၈ ကေန ၉၄ ထိ
အလုပ္ေပးတရားကိုနားေထာင္ရအုံးမယ္။ သူ႔အေၿပာကေတာ႔ၾကက္သီးေတာင္တၿဖန္းၿဖန္းထတာဆိုလာပဲ။
မိတ္ေဆြေကာင္း ဆိုတာေကာင္းတာေလး စားရရင္ share လုပ္ခ်င္တဲ႔သေဘာပါ။

၂၅မွတ္ဆန္ပဲပို႔ေနအုံးမွာလား

ဘေလာ႔ဂ္မေရးတာၾကာလို႔မိတ္ေဆြေတြကေမးၾကတယ္။အလုပ္နည္းနည္းရႈပ္
တာကတေၾကာင္း၊ သိတဲ႔အတိုင္းပဲစိတ္မပါရင္မလုပ္ခ်င္တ႔ဲ စာေရးဆရာေတြရဲ႔ ဇီဇာေၾကာင္မႈေတြေၾကာင္႔တေၾကာင္းမေရးၿဖစ္တာပါ။
ဒါေပမဲ႔ အက်ဳိးရွိတ႔ဲ အလုပ္
ေတာ႔ေန႔တိုင္းလိုလိုလုပ္ၿဖစ္တာကေက်နပ္စရာပါ။ ဘာလဲဆိုေတာ႔ ရွင္ဇ၀န နဲ႔ပိုင္းေလာ႔ဆရာေတာ္ တို႔ရဲ႔၀ိပသာနာတရားေခြေတြကိုၾကည္႔ၿဖစ္နားေထာင္ၿဖစ္ပါ
တယ္။ ဆရာေတာ္ရွင္ဇ၀နကတရားနာတာဟာတရားက်င္႔တာနဲ႔တူတူ ပဲလို႔ေဟာ
ေၿပာတဲ႔အတြက္ေအာ္ငါတရားက်င္႔ၿဖစ္ပါလားဆိုၿပီးကိုယ္ကိုကိုယ္ေက်နပ္မိပါ
တယ္။၀ိပသာနာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ကိုယ္ဘယ္ေလာက္သိသလဲဆိုတာ ၿပန္လွန္စာေရးက်င္႔ရပါအံုးမယ္။

ေရးခ်င္တာကေတာ႔ဆန္စပါးအေၾကာင္းပါ။ဆန္ကိုပုဂၢလိကလုပ္ငန္းရွင္ေတြကို ၿပည္ပတင္ပို႔ခြင္႔ ၿပဳလိုက္ေတာ
႔ ဆန္စပါးလုပ္္ငန္းကုိုယခင္က မလုပ္ဘူးေသးတဲ႔ လုပ္ငန္းရွင္ေတြ၀င္ေရာက္လုပ္ကိုင္ဖို႔တာစူလာၾကပါတယ္။
ကုန္သြယ္လယ္ယာ
ပိုင္ဆန္စက္ေတြကို အၿပိဳင္ေလလံဆြဲၾကသလို ဆာတာေကး၊ ဘူလာ၊ ထိုင္း REC၊
တရုတ္ဆန္စက္ေတြကိုၿပည္တြင္းမွာတည္ၿပီး လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္ဖို႔ အသီးသီးၿပင္ဆင္ေနၾကတာလည္းၾကားသိရပါတယ္။

ဒီလိုအခ်ိန္နဲ႔ ကိုက္ၿပီးစာေရးသူလည္း ၿမန္မာဆန္စပါး လုပ္ငန္းဖြံ႔ၿဖိဳး တိုးတက္ေရး စာအုပ္ကိုေကာမာစ္ဂ်ာနယ္တိုက္ကေနထုတ္ခဲ႔ပါတယ္။ ရည္
ရြယ္တာကေတာ႔ ဆန္စပါးအထူးၿပဳဦးေဆာင္ကုမၸဏီေတြအတြက္ပါ။ ကုန္
သြယ္လယ္ယာလက္ထက္တုံးကေတ႔ာ ဆန္စပါး supply chain ကို၀ယ္ယူ
ေရးကေနစၿပီးတည္ေဆာက္ခဲ႔တာပါ။ကုန္သြယ္လယ္ယာလက္ထက္တုံးကေတာ႔
တစ္ၿပည္လုံးေပါ႔။ အခုဆန္စပါးအထူးၿပဳကုမၸဏီေတြကေတာ႔ သူဦးေဆာင္ရမဲ႔
နယ္မွာ မ်ဳိးစပါး သြင္းအားစုပံ႔ပိုးတာကအစ စိုက္တာပ်ဳိးတာေတြအလယ္
သိုေလွာင္ၾကိတ္ခြဲ တင္ပို႔တာအဆုံး supply chain တစ္ခုလုံးကိုတည္ေဆာက္ ရမွာ ၿဖစ္ေတာ႔စိန္ေခၚမႈေတြပိုမ်ားလာတာေပါ႔။

ဆန္အထူးၿပဳကုမၸဏီေတြသက္ဆိုင္ရာ ေဒသေတြမွာ ဘာေတြလုပ္သင္႔တယ္ဆို
တာအၾကံၿပဳခ်င္ပါတယ္။ ၿပည္ပတင္ပို႔ တဲ႔ၿမန္မာဆန္အရည္အေသြးဟာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၿမန္မာ၂၅မွတ္အဆင္႔မွာပဲ ရွိေန ခဲ႔တာဟာစာေရးသူတို႔ညံ႔လို႔
ပဲလို႔ေၿပာရမလိုၿဖစ္ေနပါတယ္။တစ္ေလာကပဲခူးတိုင္း(ေနာက္) ၿပည္ခရုိင္အင္းမ
တစ္၀ုိက္ကစိုက္ပ်ဳိးထြက္ရွိတဲ႔ဆန္နမူနာေတြကိုစစ္ေဆးသုံးသပ္ေပး
ဖို႔သူငယ္ခ်င္းလုပ္ငန္းရွင္တစ္ဦးကလာၿပပါတယ္။

ၿပည္ၿမိဳ႔နယ္က စိုက္ပ်ဳိးထြက္ရွိတဲ႔ ေရႊၿပည္တန္ နဲ႔ ဆင္းသြယ္လတ္စပါးကၾကိတ္
ထားတဲ႔ဆန္ေတြကိုေတြ႔လိုက္ရေတာ႔ ဆန္ရည္ဆန္သားသာမက လုံးရွည္ လုံး
သြယ္အဆင္႔ကိုမီွတဲ႔တြက္ အလားအလာအလြန္ေကာင္းတဲ႔ဆန္ၿဖစ္ေနတာကို
ေတြ႔လိုက္ရေတာ႔ ေတာ္ေတာ္ေက်နပ္မိပါတယ္။ ဗိုက္ၿဖဴ ၀မ္းၿဖဴဆိုတာလုံး၀မ
ေတြ႔ရသလိုဆန္ဟာလည္း extra long grain ( 7mm above) whole kernel မ်ားေတာ္ေတာ္ ပါ၀င္ေနတာကိုေတြ႔ ရပါတယ္။ဒီလိုအရည္အေသြးမ်ဳိးသာတၿပည္
လုံးစိုက္ႏိုင္လို႔ကေတာ႔ ထုိင္းေတြလန္႔မယ္ဆိုရင္လန္႔ေလာက္ပါတယ္။ cooking quality eating quality ေတာ႔ထမင္းခ်က္မစားရလို႔ မသိႏုိင္ေပမဲ႔ အေရာင္အေသြးက translucent ၿဖစ္ေတ႔ာစားေကာင္းလိမ္႔မယ္လိုတထစ္ခ်
ယုံၾကည္မိပါေတာ႔တယ္။

ေၿမးေလးကို လြယ္ထားရေသာ သမီးအတြက္ ေပးစာ

၁၉၉၃ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ ၇ ရက္ ဟာသမီးအတြက္ မိခင္ ေကာင္းတစ္ေယာက္ ရုတ္တရက္ဆုံးရႈံး ခဲ႔ရသလို ေမာင္တို္င္ပင္ အတြက္လည္း ဘ၀ရဲ့အေဖၚမြန္ ဇနီးေကာင္းတစ္ေယာက္ဆုံးရႈံးခဲ႔ရလို႔ သားအဖ ႏွစ္ဦး အတြက္ ေလာကဓံတရား (ဂ) ပါးကိုနဖူးေတြ႔ ဒူးေတြ႔ ရင္ဆိုင္ လိုက္ရတဲ႔ ေန႔ တစ္ေန႔လို႔ ဆိုမယ္ဆိုရင္ မမွားပါ။ ေမြးရာပါ ဦးေႏွာက္ရွိ္ေသြးေၾကာမ်ားပါးၿပီး ဗူးေဗါင္းလိုေဖာင္းေနလို႔ အခ်ိန္မေရြးေသြးေၾကာမ်ားေပါက္သြားႏုိင္တဲ႔အတြက္ ဂရုစိုက္ေနေသာ္လည္း ဘ၀ပါရမီ ကံပါလာလို႔လားမသိ ညစာ စားေနစဥ္အတြင္း ေသြးေၾကာေပါက္ကာ ည ၇း၃၀ မွာကြယ္လြန္သြားၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္။ အဂၤလိပ္လုိကေတာ႔ SAH လို႔အတိုေကာက္ေခၚပါတယ္။ ဦးေႏွာက္ေရအိတ္ အတြင္းရွိ ေဖါင္းေနေသာ ေသြးေၾကာမ်ား ေပါက္သြားတာပါ။

မိခင္ဆုံးရႈံးလို႔ ေၾကကြဲ၀မ္းနည္းေနတဲ႔ သမီးက အိမ္ေရာက္ေရာက္ခ်င္းပဲ အေဖကို စကားတစ္ခြန္းပဲ ေၿပာပါတယ္။ "ေဖေဖရယ္ ေနာက္မိန္းမ မယူပါနဲ႔ေနာ္ " အဲဒီစကားဟာ ကြ်န္ေတာ္အတြက္ဘယ္ေတာ႔မွေမ႔လို႔မရတဲ႔စကားပါ။ ဒါေၾကာင္႔သမီး ကိုအေမေနရာကေကာ အေဖေနရာကေကာ ၿပဳစုေစာင္႔ေရွာက္ခဲ႔တာပါ။ အေမ မရွိေတာ႔ ငါသာ တစ္စုံတစ္ခုၿဖစ္သြားရင္ သမီး ဟာမိဘမဲ႔ၿဖစ္သြားႏိုင္တယ္ လို႔စိုးရိမ္မိၿပီး သမီးကို tough ၿဖစ္ေအာင္ train လုပ္ခဲ႔ပါတယ္။ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာကtough ၿဖစ္ေအာင္သာလုပ္တာပါ။ အမိမဲ႔ ဆိုၿပီး bully လုပ္မခံရေအာင္ပါ။ ကိုယ္ခႏၶာ ပိုင္းဆိုင္ရာ ကေတာ႔ tough မၿဖစ္ပါ။ စင္ကာပူမွာ သမီး ကိုယ္၀န္သြားၿပေတာ႔ မီးယပ္ဆရာ၀န္မၾကီး ကို စကားစၿမည္ေၿပာရင္း " I train my daughter to be tough" လုိ႔ ေၿပာ ေတာ႔ သူမ က " It seems that she is not tough" ဆိုၿပီးၿပန္ေၿပာတယ္။ အဲေတာ႔ ကြ်န္ေတာ္က mentally she is tough but not physically cos she's stubborn " လို႔ၿပန္ေၿပာလိုက္ေတာ႔ she's no longer be stubborn cos she has to take into account of your grandchild" လိုၿပန္ေၿပာေတာ႔ ရယ္ရေသးးတယ။္ မိဘဆိုတာ ကိုယ္သားသမီးအတြက္အစဥ္ ထည္႔တြက္ထားၿပီးသားပါ။ ဆင္စီးလို႔ၿမင္းရံေစခ်င္တာပါ။ သမီးဟာေဖေဖ train လုပ္သလိုမာေက်ာပါတယ္။ determined လည္းၿဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ႔ တစ္ဦးတည္းေသာသမီးတို႔ အစဥ္အလာအတိုင္း less consider for other people ၿဖစ္တယ္။ ဆိုလိုခ်င္တာက သူမ်ားအတြက္ အနည္းငယ္ပဲ ထည႔္စဥ္းစားတတ္တယ္။ သမီး အခု ဆို ရင္သမီးရဲ႔ ရင္ေသြးေလးကုိလြယ္ေနရၿပီ။ မိဘရဲ႔ေနရာကေနကိုယ္ခ်င္းစာတတ္ေနၿပီ။စြန္႔လွႊတ္ရဲ ရမဲ႔ေနရာကို ေရာက္ေနၿပီ။အၾကိဳက္ဆုံးဆိုတဲ႔ အစားအစာေတြ ကိုယ္၀န္ေၾကာင္႔ မစားနဲ႔ဆိုရင္မစားပဲ ေနတတ္ေနၿပီ။ သမီး ၁၇ ႏွစ္သမီးမွာေမေမ ဆုံးတာပါ။ ေမေမ ကသမီးကို ခတ္ေပ်ာ႔ေပ်ာ႔ ဆုံးမတတ္ေပမဲ႔ ေဖေဖ ကေတာ႔စည္းကမ္း စနစ္ၾကီးစြာနဲ႔ ဆုံးမတတ္တယ္။ ေဖေဖသြန္သင္ဆုံးမမႈေအာက္မွာ ၾကီးၿပင္းလာတဲ႔ သမီး အေနနဲ႔ ဘယ္ေလာက္ စည္းကမ္း ၾကီးပေစ သမီးမမႈေတာ႔ဘူး။

ေခတ္ေဟာင္းက ပညာေတာ္သင္ ခရီး

ေမာင္တိုင္ပင္အလုပ္ကေန ၁၃ ႏွစ္္ၾကာတဲ႔အခါ ဘီးလတ္ (UK) ကို ပညာေတာ္သင္သြား ဖို႔ အခြင္႔အလန္းရ ခဲ႔တယ္။ ေနာက္၀င္လာတဲ႔ အင္ဂ်င္နီယာ အငယ္ေတြနဲ႔ အတူ စာေမးပြဲ ၀င္ေၿဖၿပီးမွ အမွတ္အနည္းအမ်ား အရသြားရတာပါ။ ကပ္ရပ္ေဖၚလံဖားၿပီးေအာင္တာမဟုတ္ပါ။ အိမ္မွာ ရွိတဲ႔ အေဖ႔စာအုပ္စဥ္မွာ သိပၸံေမာင္၀ ရဲ႔ ေအာက္စ္ဖိုဒ္႔ တကၠသိုလ္ပညာေတာ္သင္ဘ၀မွတ္တမ္းကို ဖတ္မိၿပီးကတည္းက ဘီးလတ္ကိုပညာေတာ္သင္ သြားခ်င္ေနတာပါ။ မွတ္မွတ္ ရရ သိပၸံေမာင္၀ရဲ႔ စာအုပ္ ကို အၾကိမ္ၾကိမ္ ဖတ္ခဲ႔ေတာ႔ ေအာက္စ္ဖိုဒ့္တကၠသိုလ္ ရ႔ဲေကာလိပ္ အမည္ေတြ၊ လမ္းေတြကို မွတ္ မိေနပါတယ္။

ေမာင္တိုင္ပင္ရဲ႔ IELTS အမွတ္က ၆.၅ ၿဖစ္ေတာ႔ အဂၤလိပ္စာသင္တန္းး ကင္းလြတ္ ခဲ႔တယ္။ ေနာက္မွ သိရ တယ္၊ အဂၤလိပ္စာ သင္တန္း တက္ရရင္ အဂၤလိပ္မိသားစုအိမ္ေတြမွာ၃ လ ေလာက္ ေနရမွာေနာ္။ home stay ေပါ႔။ အဲဒီအခြင္႔အေရးေတာ႔လြတ္သြားပါတယ္။ ၁၉၈၃ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလလယ္ေလာက္ ေက်ာင္းဖြင္ခါနွီး ၅ရက္ ေလာက္အလိုမွာ ရန္ကုန္က ထြက္ခြာခဲ႔ရတယ္။ ဘီဘီစီ ၿမန္မာပိုင္း အစီအစဥ္မွာ အလုပ္၀င္မဲ႔ ေဒၚရင္ရင္ ေမနဲ႔ ေလယာဥ္ပ်ံတစ္စီးတည္းပဲ။ British Airways ကိုဘန္ေကာက္ ကေနဆက္စီးရတာပါ။ နယူးေဒလီမွာ ေလယာဥ္ဆီ ၿဖည္႔ ဖို႔ရပ္နားေနတုံးေဒၚရင္ရင္ေမ နဲ႔စကားစၿမည္ေၿပာ ရင္းဘီဘီစီကိုလာလည္ဖို႔ သူမက ၾကိဳ တင္ဘိတ္ခဲ႔ပါတယ္။ေမာင္တိုင္ပင္ ရဲ႔ဇနီး က ေဒၚရင္ရင္ေမနဲ႔တစ္ေက်ာင္းတည္းထြက္ေလ။ လန္ဒန္ ဟီသရုိး ေလဆိပ္ ေရာက္ေတာ႔ ေယာက္ဖၿဖစ္သူ ေဒါက္တာ ပီတာစိုး၀င္း လာၾကဳိပါတယ္။ အတူေနေယာက္ဖ အငယ္ ကိုစိုးလင္း လည္းပါလာတာေပါ႔။ ေလဆိပ္ကေနလန္ဒန္ၿမိဳ႔ထဲေယာက္ဖ ကသူ႔ ကိုယ္ပိုင္ကားေမာင္းၿပီး bed and breakfast ဟုိတယ္ကို လိုက္ပို႔ပါတယ္။ လန္ဒန္စံေတာ္ခ်ိန္ နံနက္ ၆ နာရီ တနဂၤေႏြေန႔ ၿဖစ္ေတာ႔ လမ္းမွာ ကားေတြေတာ္ေတာ္ရွင္းပါတယ္။ လမ္းမွာ ေယာက္ဖအငယ္ က လန္ဒန္ၿမဳိ႔ လမ္းေတြဟာ ဘာထူးသလဲ ဘာ သတိၿပဳမိသလဲ လို႔ေမးပါတယ္။ စာေရးသူ ကေတာ္ေတာ္စဥ္းစားၿပီး ဟြန္း မတီးၾကဘူး လို႔ ၿပန္ေၿပာေတာ႔ ႏွစ္ေယာက္လုံးက ၀ုိင္းရီၾကတယ္။ မွန္ ပါတယ္ လို႔သူတို႔က ေၿပာပါတယ္။ အဂၤလန္မွာ ဟြန္းတီးရင္ ဆဲတယ္လို႔ မွတ္ဟူပါတယ္တဲ႔။ အဲဒီအခ်ိန္တုံးက ရန္ကုန္ၿမိဳ႔မွာ ဟြန္းကိိုတီးသလားမေမးနဲ႔ တတီတီ နဲ႔ တ ေပၚေပၚ နဲ႔ ဆူညံေနတာပဲ။ ေယာက္ဖ အငယ္ ရန္ကုန္ ကိုတေလာကခဏၿပန္လာတုံးက ရန္ကုန္ၿမိဳ႔ေတာ္ဟာဟြန္းသံတိတ္ ဆိတ္ေနတာေၾကာင္႔ အေတာ္အံ့ၾသသြားတယ္။

ဟိုတယ္မွာ ပစၥည္းေတြေနရာခ်ထား ၿပီး ကားကိုတစ္ေနရာမွာရပ္ထားခဲ႔တယ္။ ေယာက္ဖေတြ ကေၿမေအာက္ ရထားစီး ပုံစီးနည္း ကိုသင္ေပးတယ္။ ေန႔လည္စာကို လန္ဒန္တရုတ္တန္းမွာရွိတဲ႔ restaurant တစ္ခု မွာသြား စားၾကတယ္။ စားေရးသူအတြက္ ပထမဆုံးေဟာင္ေကာင္တရုတ္စာကို လန္ဒန္ တရုတ္တန္း ဆိုဟို ရပ္ကြက္မွာ စားဘူးတာပါ။ ညေန ၃နာရီေလာက္ ေယာက္ဖေတြ က လန္ဒန္နဲ႔ ကီလိုမီတာ ၁၈၀ ေလာက္ေ၀းတဲ႔ Leeds မွာ ေနတာၿဖစ္ေတာ႔ ႏွဳတ္ဆက္ၿပီးၿပန္သြားၾကေရာ။ စာေရးသူတစ္ေယာက္တည္းညေန ၅ နာရီေလာက္ၾကေတာ႔

jet lag ၿဖစ္ၿပီး အရမ္း အိပ္ခ်င္တာနဲ႔ ဟိုတယ္မွာ ေစာေစာအိပ္ရာ၀င္ခဲ႔ပါတယ္။

ေနာက္တစ္ေန႔ မုိးလင္းေတာ႔ လန္ဒန္ၿမိဳ႔ ထဲ ေရွာက္ၾကည္႔ရင္္း McDonald ဟန္ဘာဂါ နဲ႔ အဂၤလိပ္အစားအစာ fish and chips ကိုပထမ ဆုံး၀ယ္စားမိတယ္။ fish and chips အနံ့ကိုမခံႏိုင္ဆုံးပဲ။ ဒါေပမဲ႔ ေနာက္ေတာ႔ fish and chips ကို ၾကိဳက္သြားၿပီး မၾကာခဏ ၀ယ္စားတဲ႔ meal တစ္ခု ၿဖစ္လာပါတယ္။ ေန႔လည္မွာ ဟိုတယ္က check out လုပ္ၿပီး ဗစ္တိုရီးယား ဘူတာရုံကို taxi နဲသြားပါတယ္။ British Council က personal coordinator Ms. Vicky နဲ႔ေတြ႔ပါတယ္။ Silsoe college ကိုသြားမဲ႔ အၿခားအာရွႏိုင္ငံသားေတြေကာ၊ အာဖရိကႏုိင္ငံသားေတြ ေကာ၊ coordinator ကမိတ္ဆက္ေပးလိုေတြ႔ပါတယ္။ အမ်ားစုကေတာ႔ လြန္ခဲ႔တဲ႔ ၃ လေလာက္ကတည္း က လန္ဒန္ေရာက္ေနၾကသူေတြၿဖစ္ေနေတာ႔ သူတို႔မ်က္ႏွွာေတြဟာ ခတ္္မွန္မွန္္ ခတ္တည္တည္ပါပဲ။ စာေရးသူ တစ္ေယာက္တည္း ၿမန္မာပါ။ တခ်ဳိ႔ ကေတာ႔ သူ႔ႏိုင္ငံသားခ်င္း သူ႔စကားနဲ႔ အခ်င္းခ်င္းေလေပးေၿဖာင္႔ေနေပရဲ႔။

ထုံးစံအတုိင္းပဲ ဟိုၾကည္႔ ဒီၾကည္႔နဲ႔ အားငယ္တဲ႔စိတ္ကို ဖုံးဖိရင္း ဘာမွ မၿဖစ္သလို ဟန္ေဆာင္ေနရေပမဲ႔ ရင္ ထဲမွာေတာ႔ တစ္ဒိန္းဒိန္း နဲ ႔ ဒီ ႏွစ္ ႏွစ္ခရီးကို ငါဘယ္လိုေလွ်ာက္လွမ္းရမလဲ ဗေလာင္ဆူေအာင္ေတြးေတာ ေနရပါတယ္ ။ ဒါကေတာ႔ လြန္ခဲ႔ေသာ ၂၆ ႏွစ္က ပုံရိပ္ပါ။ ဒီကေန႔ ၂၀၀၈ ၂၀၀၉ သမီးတိုု႔ မွာေတာ႔ ပညာသင္ ခရီး ၾကမ္းတမ္းမႈမရွိေတာ႔ ပဲ အနည္းငယ္ ေၿဖာင္႔ၿဖဴးစၿပဳေနၿပီၿဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွလည္း xenophobia ဆိုတဲ႔ ႏုိင္ငံၿခားသားေတြေၾကာက္စိတ္ေပ်ာက္ၿပီး သူတို႔နဲ႔ရင္ေဘာင္တန္းအလုပ္လုပ္ႏုိင္ၾကမွာပါ။

စိတ္ၿဖစ္တဲ႔ဌာန (၆) ခု

မ်က္ေစ႔ထဲမွာ စကၡဳပသာဒ လို႔ေခၚတဲ႔ အၾကည္ရုပ္ရွိတယ္။ၿမင္တတ္ေသာသတၱိရွိတယ္။မွန္ခ်ပ္ေလးနဲ႔တူတယ္။၀ဏၰ အဆင္းရုပ္ဟုေခၚေသာရူပါရုံ က စကၡဳပသာဒကုိ
လာတိုက္လွ်င္စကၡဳ၀ိဥာဏ္စိတ္ ၿဖစ္ေပၚလာမည္။ စကၡဳပသာဒသည္ အခံဓါတ္၊ ၀ဏၰ အဆင္းရုပ္က အတိုက္ဓါတ္၊ စကၡဳ၀ိဥာဏ္စိတ္က အေပၚဓါတ္ ဟုမွတ္ရပါမည္။

စကၡဳဓါတ္ ----------------------ရူပါဓါတ္----------------------စကၡဳ၀ိဥာဏ္ဓါတ္
အခံဓါတ္------------------------အတိုက္ဓါတ္----------------------အေပၚဓါတ္
မ်က္ေစ႔-------------------------အဆင္း---------------------------ၿမင္သိစိတ္

အဲေတာ႔ ငါ၊လူ၊ေယာကၤ်ားး၊ မိန္းမ က ၿမင္တာလား? ဓါ တ္ ၃ ပါးတိုက္ ဆိုင္ၿပီးေတာ႔ ၿမင္တာလား၊

နားအတြင္းမွာ လက္စြပ္ကြင္းသဏၭာန္ ေသာတအၾကည္ရုပ္ရွိတယ္။ မွန္ခ်ပ္ကေလးကဲ႔ သို႔သူလာတိုက္လွ်င္ ၾကားတတ္ေသာ သတၱိရွိသည္။ ၾကား သိစိတ္ေလး ေသာတ၀ိဥာဏ္ ဓါတ္
ၿဖစ္ေပၚလာတတ္တယ္။

ေသာတဓါတ္-----------------သတၱရုပ္------------------ေသာတ၀ိဥာဏ္ရုပ္
အခံဓါ္တ္----------------------အတုိက္ဓါတ္-------------------------အေပၚဓါတ္
နား---------------------------- အသံ-------------------------------ၾကားသိစိတ္

ႏွာေခါငး္အတြင္းမွာ ဆိတ္ခြံသဏၭာန္ဃာနပသာဒအၾကည္ရုပ္ေလးရွိတယ္။ အနံ႔မ်ဳိးစုံလာတိုက္ရင္ နံသိစိတ္ေလးၿဖစ္ေပၚတယ္။

ဃာနဓါတ္--------------------ဂႏၶါဓါတ္-----------------------ဃာန၀ိဥာဏ္ဓါတ္
အခံဓါတ္---------------------အတုိက္ဓါတ္-------------------------အေပၚဓါတ္
ႏွာေခါင္း---------------------အနံ႔ ---------------------------------နံသိဏိတ္

ပါးစပ္ထဲက လွ်ာေပၚမွာ ၾကာရြက္ဖ်ားသ႑ာန္ ဇိ၀ွာပသာဒအၾကည္ရုပ္ရွိတယ္။ လွ်ာ ----အရသာ-------စားသိစိတ္ ၿဖစ္ေပၚတတ္တယ္။

ဇိ၀ွာဓါတ္----------------ရသဓါတ္--------------------ဇိ၀ွာ၀ိဥာဏ္ဓါတ္
အခံဓါတ္----------------အတို္က္ဓါတ္------------------------အေပၚဓါတ္
လွ်ာ---------------------အရသာ----------------------------စားသိစိတ္

လူခႏၶာကိုယ္မွာတုိ႔ ထိၾကည္႔ မိရင္ နာတတ္တဲ႔ေနရာ ကာယပသာဒရုပ္ရွိတယ္။ တိုတို ေၿပာရရင္ ဆိတ္ၾကည္႔ လို႔ နာတတ္တဲ႔ေနရာတိုင္းမွာ ကာယဓါတ္ဆိုတာရွိတယ္။
အေတ႔ြအထိ ေၾကာင္႔ထိသိစိတ္ၿဖစ္ေပၚရတာပါ။

ကာယဓါတ္-------------ေဖါဠဗၺာဓါတ္------------------------ကာယ၀ီဥာဏ္ဓါတ္
အခံဓါတ္----------------အတိုက္ဓါတ္------------------------အေပၚဓါတ္
ကိုယ္-------------------အေတြ႔အထိ-------------------------ထိသိစိတ္

မေနာအၾကည္ဓါတ္ကေလးကို ဓမၼာရုံ ကလာတိုက္တဲ႔အခါ ေတြးၾကံသိစိတ္ၿဖစ္တယ္။မေနာဓါတ္ဟာႏွလုံးထဲမွာ ရွိတယ္။ ဟာဒယ၀တၱဳ လုိ႔ေခၚတဲ႔ ႏွလုံးခြက္ထဲမွာ ႏွလုံးေသြး တစ္လက္စြမ္းခန္႔ ႏွလုံးခြက္ထဲမွာ ရွိတယ္။ မေနာဓါတ္ဟာ ႏွလုံးထဲမွာရွိတယ္။ ေရွ႔ ၿဖစ္ကိုေတြးတာ အတိတ္အေၾကာင္းကိုေတြးတာေတြအားလုံး မေနာဓါတ္ကေနၿဖစ္တာပါ။ မေနာ၀ိဥာဏ္စိတ္ဆိုတာၿဖစ္ေပၚလာရတယ္။

မေနာအၾကည္ဓါတ္-------------ဓမၼာရုံ--------------------မေနာ၀ိဥာဏ္စိတ္
အခံဓါတ္-----------------------အတိုက္ဓါတ္--------------အေပၚဓါတ္

စိတ္ကူးၾကံစည္လို႔ ရတဲ႔ အာရုံေတြဟာဓမၼာရုံေတြပဲၿဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင္႔ စိတ္ကူးၾကည္႔လိုက္လို႔ေပၚလာတဲ႔ အဆင္း၊အသံ၊အနံ႔၊ အရသာ၊အေတြအထိ၊ေတြအားလုံး
ဓမၼာရုံထဲမွာ ၿပန္ပါလာတတ္ပါတယ္။

သိပၸံမွာ သိစိတ္ကဥေနွာက္ က ေနလာတယ္။ ဗုဒၶါ၀ါဒမွာ သိစိတ္က ႏွလုံးအိမ္ မွာၿဖစ္တယ္။ ေရာဂါနဲ႔ေသသြားတဲ႔ လုနာက္ု အသက္ရွိ မရွိ ႏလုံးမွာပဲစမ္းသပ္ပါတယ္။ႏွလုံး၏သားမွာ
၀ိညာဥ္သိစိတ္ ရွိေနေသးရင္ မေသေသးဘူးေပါ႔။

္